Działania w dziedzinie klimatu
© MichaelUtech| iStock

Uprawnienia dla instalacji przemysłowych

Przemysł wytwórczy będzie nadal otrzymywać część swoich bezpłatnych uprawnień do emisji do 2020 r. i w późniejszym okresie. Uprawnienia te opierają się na poziomach referencyjnych, które nagradzają najbardziej wydajne instalacje w danym sektorze.

W 2013 r. przemysł wytwórczy otrzymał 80 proc. przydziałów bezpłatnych uprawnień. Co roku odsetek ten będzie zmniejszany, tak żeby w 2020 r. osiągnąć 30 proc.

Przydzielanie uprawnień w oparciu o poziomy referencyjne

Przydział bezpłatnych uprawnień dla każdej instalacji jest obliczany na podstawie poziomów referencyjnych opracowanych w jak najszerszym zakresie dla każdego produktu. Obecne 54 poziomy referencyjne (52 dla produktów i 2 tzw. metody rezerwowe oparte na wykorzystaniu ciepła i paliwa) zostały opracowane na podstawie szeroko zakrojonych prac technicznych.

Ogólnie rzecz biorąc, poziom referencyjny dla danego produktu opiera się na średnich emisjach gazów cieplarnianych pochodzących z 10 proc. instalacji osiągających najlepsze wyniki w tym zakresie, które produkują dany produkt w UE.

Kryteria opierają się na zasadzie „jeden produkt – jeden poziom referencyjny”. Oznacza to, że sposób określania danego poziomu referencyjnego nie zmienia się w zależności od technologii, stosowanego paliwa, wielkości czy lokalizacji geograficznej.

Instalacje, które spełniają poziomy referencyjne, i w związku z tym są jednymi z najbardziej efektywnych w UE, z reguły otrzymają wszystkie uprawnienia potrzebne do pokrycia swoich potrzeb emisyjnych.

Instalacje, które nie spełniają poziomów referencyjnych, nie otrzymają wystarczającej liczby uprawnień, aby pokryć swoje potrzeby emisyjne. Dlatego będą one musiały

  • zredukować swoje emisje,
  • dokonać zakupu dodatkowych przydziałów uprawnień na pokrycie swoich emisji lub
  • skorzystać z obu tych wariantów.

Sektory stojące w obliczu ucieczki emisji otrzymują większe przydziały uprawnień do emisji

Utrzymanie niektórych bezpłatnych uprawnień ogranicza koszty dla przemysłu UE w porównaniu z konkurentami spoza UE.

Sektory i podsektory, które muszą stawić czoła konkurencji ze strony przemysłu spoza UE niepodlegającemu porównywalnym przepisom w dziedzinie klimatu, otrzymają więcej bezpłatnych uprawnień niż te, którym nie grozi ucieczka emisji.

Jak oblicza się przydział bezpłatnych uprawnień

Ogólnounijne zharmonizowane zasady przydziału bezpłatnych uprawnień określono w decyzji Komisji Europejskiej z 2011 r. w sprawie wskaźników emisyjności.

W oparciu o te zasady wszystkie kraje UE oraz państwa EOG-EFTA przeprowadziły wstępne obliczenie liczby bezpłatnych uprawnień dla każdej instalacji na swoim terytorium i wysłały informacje na temat tzw. krajowych środków wykonawczych do Komisji.

Komisja dokonała oceny danych dla poszczególnych krajów i sprawdziła, czy są one kompletne i zgodne z odpowiednimi przepisami prawnymi (zobacz: decyzja Komisji z 2013 r.). Urząd Nadzoru EFTA dokonał takiej samej oceny w odniesieniu do państw EOG-EFTA.

Następnie kraje podjęły ostateczne decyzje w sprawie przydziałów dla całego etapu trzeciego (2013-2020). Uprawnienia są przyznawane co roku.

Ponieważ przydziały dla wszystkich instalacji w UE, o które się ubiegano, przekroczyły łączną liczbę dostępnych bezpłatnie przydziałów, przydziały dla poszczególnych instalacji obniżono o tę samą wartość procentową. Jest to tzw. międzysektorowy współczynnik korygujący, który stosuje się od 2013 r.

Współczynnik korygujący obniżył przydziały o około 6 proc. w 2013 r. Ponieważ każdego roku dostępne przydziały uprawnień zmniejszają się, co roku współczynnik korygujący będzie wzrastać aż do roku 2020, kiedy ma wynieść około 18 proc..

Ponadto w ciągu całego okresu 2013-2020 ilość darmowych uprawnień może wykroczyć poza progi określone w zharmonizowanych zasadach przydziału uprawnień z powodu zmian w zdolnościach produkcyjnych.

Przydział bezpłatnych uprawnień po 2020 r.

W ramach polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 politycy UE zdecydowali, że niektóre bezpłatne przydziały będą kontynuowane po 2020 r., aby zapobiec ryzyku ucieczki emisji.