Komisja Europejska > EJN > Postępowanie uproszczone i przyspieszone > Prawo wspólnotowe

Ostatnia aktualizacja: 09-02-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Postępowanie uproszczone i przyspieszone - Prawo wspólnotowe

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


Nowe procedury uproszczone i przyspieszone w Unii Europejskiej

W przypadku wszczęcia postępowania sądowego sąd rozpatrujący daną sprawę musi postępować zgodnie z całym szeregiem zasad. Większość państw członkowskich wprowadziła procedury uproszczone i przyspieszone, w ramach których zasady te uległy złagodzeniu głównie wówczas, gdy wartość roszczenia nie przekracza pewnego poziomu (procedura dotycząca drobnych roszczeń), oraz jeśli dłużnik nie kwestionuje roszczenia (procedury dotyczące wezwania do zapłaty). Powyższe procedury w każdym państwie członkowskim są inne. W celu poprawy i ułatwienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości UE wyznaczyła sobie cel w postaci ustanowienia wspólnych zasad prowadzenia sądowych postępowań uproszczonych i przyspieszonych.

Obecnie coraz częściej dochodzi do sporów transgranicznych z udziałem więcej niż jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Spory te mogą dotyczyć wielu różnych spraw. Osoby prywatne mogą stać się uczestnikami wypadku w czasie urlopu za granicą lub nabyć za granicą towary, które potem okazują się wadliwe. Również właściciele małych firm mogą napotkać trudności w sytuacji dochodzenia swoich roszczeń w innym państwie członkowskim, np. właściciel hotelu, któremu nie zapłacono rachunku, w związku z czym pragnie on dochodzić swoich prawnie uzasadnionych roszczeń.

W takim transgranicznym kontekście przeszkody na drodze do uzyskania orzeczenia szybko i przy niskim nakładzie kosztów są znacznie większe. Przykładowo, często zachodzi konieczność wynajęcia dwóch adwokatów, dochodzą dodatkowe koszty tłumaczeń oraz rozmaite inne czynniki, takie jak dodatkowe koszty podróży procesujących się stron, świadków, adwokatów itd. Obecnie koszt uzyskania orzeczenia względem pozwanego w innym państwie członkowskim jest często niewspółmiernie duży do niewielkiej kwoty roszczenia.

Podobnie opóźnienia i wydatki, jakich należy się spodziewać, gdy miejsce zamieszkania drugiej strony znajduje się w innym państwie członkowskim, stają się główną przeszkodą na drodze do skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w przypadkach, w których pozwany w ogóle nie kwestionuje zasadności przedmiotowego roszczenia. Sytuacja ta działa na korzyść tzw. złych dłużników w sytuacjach transgranicznych i może zniechęcać podmioty gospodarcze do rozszerzania działalności poza państwo członkowskie pochodzenia.

Do góryDo góry

Ustawodawstwo wspólnotowe

Przed Unią Europejską stoi wyzwanie zagwarantowania, by w prawdziwej europejskiej przestrzeni sprawiedliwości niezgodność i złożoność systemów prawnych i sądowych w państwach członkowskich nie uniemożliwiała ani nie zniechęcała osób prywatnych i podmiotów gospodarczych do dochodzenia swoich praw.

Obecnie prawodawstwo wspólnotowe w zakresie uproszczonych i przyspieszonych procedur ogranicza się do art. 5 dyrektywy 2000/35/WE w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, zgodnie z którą państwa członkowskie zobowiązane są zapewnić dostępność procedur odzyskiwania należności za roszczenia niekwestionowane, tak aby można było uzyskać tytuł wykonawczy zwykle w terminie 90 dni kalendarzowych. Zgodnie z tą dyrektywą od państw członkowskich nie wymaga się jednak przyjęcia konkretnej procedury czy zmiany istniejących procedur prawnych w konkretny sposób. Pozostaje zatem sprawdzić, czy transpozycja art. 5 będzie się wiązała ze znacznymi zmianami w procedurach państw członkowskich.

Podczas szczytu w Tampere dansk - Deutsch - ελληνικά PDF File (PDF File 616 KB) - English - français - italiano - Nederlands - português - suomi - svenska w październiku 1999 r. Rada Europejska wezwała do poprawy dostępu do wymiaru sprawiedliwości w Europie. Stwierdzono, iż w prawdziwej europejskiej przestrzeni sprawiedliwości niezgodność i złożoność systemów prawnych i administracyjnych w państwach członkowskich nie powinna uniemożliwiać wykonywania należnych praw ani zniechęcać osób prywatnych i podmiotów gospodarczych do dochodzenia tych praw. Rada Europejska zachęciła instytucje wspólnotowe do ustanowienia specjalnych powszechnych przepisów dla uproszczonych i przyspieszonych procedur w przypadku transgranicznych spraw sądowych dotyczących drobnych roszczeń konsumenckich i handlowych oraz roszczeń niekwestionowanych.

Do góryDo góry

Program w zakresie środków wdrożenia zasady wzajemnego uznawania orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych przyjęty przez Radę dnia 30 listopada 2000 r. przewiduje przyjęcie środków w tej sprawie w trzech etapach. Na pierwszym etapie należy wprowadzić europejski tytuł egzekucyjny dla roszczeń niekwestionowanych oraz uprościć i przyspieszyć rozstrzyganie spraw sądowych w kwestiach drobnych roszczeń.

Zgodnie z konkluzjami z Tampere oraz programem dotyczącym wzajemnego uznawania, w grudniu 2002 r. Komisja Europejska przyjęła zieloną księgę w sprawie europejskiego nakazu płatniczego oraz środków mających na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania sądowego dotyczącego drobnych roszczeń. Zielona księga podniosła szereg kwestii w celu zbadania zawartości możliwych instrumentów wspólnotowych w tych dwóch dziedzinach.

W dniu 19 marca 2004 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty. Nowa jednolita procedura europejska dostępna zarówno dla spraw transgranicznych, jak i krajowych oparta jest na wykorzystaniu łatwych w użyciu standardowych formularzy dla oświadczeń stron i orzeczeń sądów. Od skarżącego wymaga się jasnego określenia rzeczonego roszczenia oraz krótkiego przedstawienia powodów. Po spełnieniu stosownych wymogów właściwy sąd wydaje zawiadomienie o płatności bez potrzeby badania istoty roszczenia. W przypadkach, w których dłużnik nie złoży odpowiedzi na pozew w terminie trzech tygodni po doręczeniu zawiadomienia, wydane zostaje wezwanie do zapłaty stanowiące podstawę egzekucji.

Do góryDo góry

W dniu 15 marca 2005 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący rozporządzania Parlamentu Europejskiego i Rady PDF File (PDF File 239 KB) ustanawiający europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń. Celem tego wniosku jest uproszczenie, przyspieszenie procedury rozstrzygania sporów w sprawie drobnych roszczeń, a także obniżenie wiążących się z tym kosztów, poprzez ustanowienie postępowania w sprawie drobnych roszczeń jako formy dostępnej dla procesujących się stron w charakterze alternatywy dla postępowań istniejących na mocy przepisów prawa państw członkowskich, które pozostaną nienaruszone. Ponadto wniosek wyeliminuje wszystkie pośrednie środki obecnie wciąż jeszcze wymagane w celu uznania i wykonania orzeczenia. Orzeczenie wydane w ramach postępowania w sprawie drobnych roszczeń będzie uznawane i wykonywane w innych państwach członkowskich bez potrzeby stwierdzania wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu.

Dokumenty źródłowe

« Postępowanie uproszczone i przyspieszone - Informacje ogólne | Prawo wspólnotowe - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 09-02-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania