Komisja Europejska > EJN > Doręczanie dokumentów > Rumunia

Ostatnia aktualizacja: 04-05-2009
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Doręczanie dokumentów - Rumunia

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczenie dokumentów”? 1.
2. Jakie dokumenty wymagają doręczenia drogą urzędową? 2.
3. Kto odpowiada za doręczenie dokumentu? 3.
4. Jak w praktyce wygląda standardowe doręczenie? 4.
5. Jak postępuje się w sytuacjach szczególnych, gdy nie jest możliwe doręczenie do rąk własnych (np. z powodu nieobecności w domu)? 5.
6. Czy przewidziany jest pisemny dowód doręczenia dokumentu? 6.
7. Jak należy postąpić, gdy adresat, któremu dokument ma być doręczony, nie otrzyma go lub doręczenie nastąpi z naruszeniem przepisów prawa (np. dokument zostaje doręczony osobom trzecim)? Czy pomimo tego doręczenie dokumentu będzie ważne (np. czy można usunąć skutki naruszenia prawa), czy też należy podjąć kolejną próbę doręczenia? 7.
8. Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentu, a jeśli tak, to ile? 8.

 

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczenie dokumentów”?

Doręczanie dokumentów sądowych i pozasądowych z i do innych krajów jest zasadniczo sposobem przekazania zawartych w nich treści adresatom: stronom, świadkom lub uczestnikom spraw cywilnych i handlowych w państwie wydającym dokument.

Dlaczego obowiązują szczególne przepisy w zakresie „doręczania dokumentów”?

Przepisy stanowią odpowiedź na coraz większą potrzebę zapewnienia przez władze szybkiego i sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości podczas postępowania sądowego o ponadnarodowym charakterze, jak również potrzebę lepszej koordynacji systemów prawnych w ramach prawa międzynarodowego.

2. Jakie dokumenty wymagają doręczenia drogą urzędową?

Dokumenty sądowe sporządzane są w trakcie postępowania cywilnego lub postępowania z zakresu prawa handlowego i mają postać zawiadomień o postępowaniu, wezwań, decyzji, wniosków dotyczących odwołań i innych tego typu pism.

Dokumenty pozasądowe, choć nie są sporządzane przez sąd, mogą być wykorzystywane podczas postępowania cywilnego lub postępowania z zakresu prawa handlowego.

3. Kto odpowiada za doręczenie dokumentu?

(powodowie, adwokaci, urzędnicy sądowi, przedstawiciele zawodów specjalnych, np. „huissiers de justice”, urzędnicy państwowi, policja, poczta itd.)?

  • Urzędnicy sądowi

    Kodeks postępowania cywilnego okresla szczegółowe zasady doręczania wezwań przez urzędników sądowych.

    Do góryDo góry

    Stanowi on, że wezwania i wszystkie inne pisma procesowe doręczane są w miejscu zamieszkania lub pobytu adresata. Jesli osoba ta posiada gospodarstwo rolne lub lokal, w którym prowadzi działalnosć handlową, przemysłową bądź zawodową, dokumenty mogą być doręczone na adres tego gospodarstwa lub lokalu. Doręczenie może nastąpić w dowolnym miejscu pod warunkiem przekazania dokumentu wezwanemu. Jesli dana osoba służy w siłach zbrojnych, wezwanie doręczane jest oficerowi będącemu jej przełożonym. Jesli miejsce pobytu członków załogi okrętu nie jest znane, dokumenty doręczane są kapitanowi portu, w którym okręt jest zarejestrowany. Dokumenty skierowane do osoby przebywającej w areszcie doręczane są władzom więzienia. Dokumenty przeznaczone dla osoby będącej pacjentem szpitala, hospicjum lub sanatorium doręczane są kierownictwu placówki. Wezwania i inne dokumenty procesowe mogą być doręczone urzędnikowi lub dowolnej osobie wskazanej jako osoba do doręczeń, która okreslona jest z imienia, nazwiska i stanowiska oraz która podpisze potwierdzenie odbioru.

    Wezwanie przekazywane jest do rąk własnych wezwanego, który podpisuje potwierdzenie odbioru, natomiast osoba doręczająca dokument poswiadcza jego tożsamosć i podpis. Jesli wezwany przebywa w domu, lecz odmawia przyjęcia wezwania lub przyjął je, ale nie chce bądź nie może podpisać potwierdzenia odbioru, urzędnik sądowy pozostawia wezwanie wezwanemu lub, jesli adresat odmawia przyjęcia wezwania, umieszcza je na drzwiach lokalu i odnotowuje zdarzenie w protokole. Jesli wezwanego nie ma w domu, urzędnik sądowy pozostawia wezwanie u członka rodziny, a w przypadku braku członka rodziny - u dowolnej osoby mieszkającej z wezwanym bądź osoby zazwyczaj przyjmującej pocztę. W przypadku gdy osoba mająca miejsce zamieszkania w hotelu lub bloku mieszkalnym nie okresliła numeru pokoju lub mieszkania, urzędnik sądowy pozostawia wezwanie u administratora lub portiera bądź osoby zazwyczaj go zastępującej. Osoba, która otrzymała wezwanie, podpisuje potwierdzenie odbioru, a urzędnik sądowy poswiadcza jej tożsamosć i podpis oraz sporządza protokół z zaistniałych zdarzeń. Jesli osoba nie chce lub nie może podpisać potwierdzenia odbioru, urzędnik sądowy pozostawia jej wezwanie i sporządza protokół. W przypadku gdy wezwany odmawia przyjęcia wezwania lub nie przebywa w domu, urzędnik sądowy umieszcza wezwanie na drzwiach lub, jesli osoba nie podała numeru pokoju lub mieszkania, na wejsciu głównym do budynku. Urzędnik sądowy odnotowuje następnie wszystkie zdarzenia w protokole.

    Do góryDo góry

    Dokumentów nie można doręczać osobom poniżej 14 roku życia oraz niezdolnym do obrony. Przyjmuje się istnienie zdolnosci do czynnosci prawnych, chyba że są dowody przeciwne.

    Wezwania i inne dokumenty procesowe nie mogą być doręczane osobom prawnym lub stowarzyszeniom i spółkom, które mogą być zgodnie z prawem wezwane do stawienia się przed sądem, poprzez ich umieszczenie na drzwiach, chyba że osoby odmówią przyjęcia dokumentów lub nie znajdują się w lokalu w chwili doręczenia.

    Jesli strona wybrała miejsce zamieszkania i wyznaczyła inną osobę do doręczeń dokumentów procesowych, doręczenie dokonywane jest na ręce tej osoby lub, z braku takiego wskazania, na adres zamieszkania strony.

    W przypadku braku możliwosci doręczenia dokumentów ze względu na rozbiórkę lub wyłączenie budynku z użytkowania bądź z innego podobnego powodu, urzędnik sądowy składa dokumenty u referendarza, który informuje stronę o tym fakcie w odpowiednim terminie.

    W przypadku gdy okaże się, że pomimo wysiłków powoda nie można ustalić miejsca zamieszkania pozwanego, urzędujący sędzia zarządza ogłoszenie wezwania. Ogłoszenie odbywa się poprzez umieszczenie wezwaniach na drzwiach sądu. Jesli urzędujący sędzia lub ława sędziowska uzna to za konieczne, wezwanie może zostać również opublikowane w rumuńskim Dzienniku Urzędowym lub dużej gazecie codziennej. Ogłoszenie lub publikacja wezwania w Dzienniku Urzędowym bądź dużej gazecie codziennej musi nastąpić na co najmniej 15 dni przed datą procesu. W pilnych przypadkach urzędujący sędzia lub ława sędziowska może skrócić ten termin do 5 dni. Jesli pozwany stawi się i udowodni, że został wezwany w złej wierze, wszelkie dokumenty procesowe wynikające z upoważnienia do wystawienia wezwania uznaje się za nieważne, a powód może zostać ukarany grzywną i zobowiązany po pokrycia kosztów sądowych.

    Do góryDo góry

    Strona, która stawiła się w sądzie osobiscie lub za posrednictwem przedstawiciela, nie może odmówić przyjęcia dokumentów procesowych ani innych dokumentów przedstawionych podczas rozprawy. W takich przypadkach sąd może, po otrzymaniu stosownego wniosku, udzielić czasu na zapoznanie się z dokumentami.

    Dokumenty procesowe nie mogą być doręczane w dni ustawowo wolne od pracy, chyba że zachodzą nagłe okolicznosci, a urzędujący sędzia udzielił stosownej zgody.

    W przypadku zmiany miejsca zamieszkania stron podczas trwania postępowania zmiana adresu nie jest uwzględniania, chyba że złożono stosowny wniosek na pismie, a strona przeciwna została poinformowana listem poleconym, którego potwierdzenie odbioru musi być dołączone do akt sprawy wraz z powiadomieniem sądu o zmianie adresu.

  • Komornicy sądowi mogą doręczać dokumenty sądowe i pozasądowe oraz dokumenty procesowe (ustawa nr 188/2000 o komornikach sądowych). Opłata z tytułu tej usługi wynosi od 20 RON do 400 RON (według stanu na marzec 2007 roku).
  • Notariusze również mają prawo doręczania dokumentów sądowych i pozasądowych oraz dokumentów procesowych (ustawa nr 36/1995 o notariuszach i czynnosciach notarialnych wraz z przepisami wykonawczymi).

4. Jak w praktyce wygląda standardowe doręczenie?

Jesli istnieją inne sposoby, należy je opisać.

(doręczenie osobiste, poczta: list polecony lub zwykły, faks, elektroniczne srodki przekazu).

Zob. odpowiedź na pytania 3 i 5.

Do góryDo góry

5. Jak postępuje się w sytuacjach szczególnych, gdy nie jest możliwe doręczenie do rąk własnych (np. z powodu nieobecności w domu)?

Jesli istnieją inne sposoby, należy je opisać.

(osobiste doręczenie innym osobom niż adresat, pozostawienie (np. w skrzynce pocztowej w miejscu zamieszkania lub pobytu), pozostawienie we własciwych organach publicznych, np. w drodze „remise au parquet” lub w urzędzie pocztowym, wysłanie pisma na ostatni znany adres itd.).

O ile przepisy prawa nie przewidują inaczej, sąd nie może orzekać o powództwie do czasu wezwania lub stawienia się stron.

Powiadomienia o powództwach i wszelkich dokumentach procesowych dokonywane są z urzędu przez urzędników lub pracowników sądowych bądź urzędników lub pracowników sądów własciwych dla aktualnego miejsca zamieszkania osoby powiadamianej.

Następujące osoby fizyczne i prawne mogą otrzymywać wezwania:

  • państwo, okręg, władze lokalne lub inne osoby prawne ustanowione na mocy prawa publicznego - za posrednictwem dyrektora danego organu w biurze roszczeń spornych w centrali, a w przypadku braku biura roszczeń spornych - w centrali administracyjnej,
  • osoby prawne powołane na mocy prawa prywatnego - za posrednictwem przedstawicieli w centrali, oddziale lub, stosownie do okolicznosci, w biurze przedstawiciela,
  • stowarzyszenia i spółki bez osobowosci prawnej - za posrednictwem kierownictwa w biurach administracyjnych,
  • podmioty w stanie reorganizacji lub likwidacji - za posrednictwem syndyka lub, jesli to konieczne, likwidatora,
  • osoby nie posiadające osobowosci prawnej - za posrednictwem przedstawiciela prawnego,
  • za posrednictwem specjalnego kuratora, jesli został wyznaczony,
  • pracownicy rumuńskich misji dyplomatycznych i konsulatów, obywatele rumuńscy oddelegowani w charakterze funkcjonariuszy organizacji międzynarodowych oraz członkowie rodzin przebywający wraz z nimi za granicą - za posrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych,
  • inni obywatele rumuńscy poza wymienionymi w poprzednim punkcie, przebywający za granicą w sprawach służbowych - za posrednictwem centralnego organu delegującego lub osoby, która ich wysłała,
  • w przypadku braku specjalnych ustaleń na mocy konwencji międzynarodowych, których Rumunia jest stroną, lub uregulowań specjalnych, osoby za granicą, których miejsce zamieszkania lub pobytu jest znane - w postaci pisemnego wezwania wysłanego listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Jesli pozwany mieszka za granicą, urzędujący sędzia może wydłużyć termin. Pozwany informowany jest w tresci wezwania o obowiązku wskazania adresu zamieszkania w Rumunii, na który kierowane będą wszystkie dokumenty procesowe. Jesli pozwany nie zastosuje się do tego obowiązku, dokumenty przesyłane są listem poleconym za potwierdzeniem odbioru poczcie rumuńskiej ze wskazaniem, że wysłane dokumenty stanowią dowód dopełnienia procedur,
  • w przypadku gdy miejsce zamieszkania lub pobytu osoby za granicą jest nieznane, wezwanie podlega ogłoszeniu,
  • we wszystkich przypadkach, w których osoba mająca miejsce zamieszkania za granicą posiada przedstawiciela prawnego w kraju, wezwanie doręczane jest przedstawicielowi prawnemu,
  • jesli miejsce zamieszkania lub pobytu osoby jest nieznane, wezwanie podlega ogłoszeniu,
  • spadkobiercom, tak długo jak uczestniczą w procesie, dokumenty doręczane są za posrednictwem specjalnego kuratora wyznaczonego przez sąd.

Sposoby doręczenia dokumentów adresatowi lub innej osobie okreslone są w art. 92 kodeksu postępowania cywilnego. Jesli osoba nie znajduje się w miejscu zamieszkania lub nie wskazała numeru mieszkania, urzędnik doręcza wezwanie następującym osobom:

Do góryDo góry

  • członkowi rodziny,
  • innej osobie zamieszkującej w tym samym miejscu,
  • innej osobie regularnie przyjmującej korespondencję: administratorom lub portierom bądź osobom, które zazwyczaj ich zastępują.

Doręczenie dokumentów adresatowi lub innej osobie odbywa się w następujący sposób:

  • osobiscie,
  • do rąk własnych (jesli odbiorca nie chce lub nie może podpisać potwierdzenia odbioru, wezwanie zostaje u odbiorcy, a urzędnik sądowy odnotowuje sprawę w protokole),
  • przez umieszczenie na drzwiach lub wejsciu głównym (sporządzany jest protokół, jesli odbiorca nie chce przyjąć wezwania lub jest nieobecny).

Dokumentów nie można doręczać osobom poniżej 14 roku życia oraz niezdolnym do obrony.

Celem procedury doręczania wezwań jest poinformowanie stron o toczącym się postępowaniu oraz dacie i miejscu rozprawy. Cel ten można również osiągnąć poprzez poinformowanie strony uczestniczącej w pierwszym posiedzeniu w ramach postępowania.

6. Czy przewidziany jest pisemny dowód doręczenia dokumentu?

(pocztowe potwierdzenie odbioru, pisemne oswiadczenie, „Zustellungsurkunde” itp.)

TAK

  • Potwierdzenie doręczenia (lub protokół doręczenia) jest urzędowym potwierdzeniem oswiadczeń urzędnika doręczającego dokument, chyba że udowodniono ich niezgodnosć z prawdą. Zgodnie z orzecznictwem sądów potwierdzenie doręczenia oraz protokół sporządzony przez urzędnika sądowego w przypadku, gdy adresat był nieobecny lub odmówił przyjęcia wezwania, są jedynymi dowodami dopełnienia wymogów prawnych z zakresu procedury doręczenia dokumentów.
  • Pocztowe potwierdzenie odbioru. Artykuł 87 ust. 8 kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że w przypadku osób będących za granicą, których miejsce zamieszkania lub pobytu jest znane, wezwanie dokonywane jest na pismie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, chyba że konwencje międzynarodowe, których Rumunia jest stroną, lub inne uregulowania szczególne przewidują inaczej. Zastosowanie ma art. 1141 ust. 4. Jesli miejsce zamieszkania lub pobytu osób za granicą jest nieznane, dokumenty doręczane są w trybie art. 95. We wszystkich przypadkach, w których osoba będąca za granicą posiada przedstawiciela prawnego w kraju, wezwanie doręczane jest przedstawicielowi prawnemu.

Zgodnie z art. 8 ustawy nr 189/2003 dowód doręczenia za granicą można uzyskać w następującej postaci:

Do góryDo góry

  1. doręczenie pocztowe bezposrednio do adresata - za potwierdzeniem odbioru listu poleconego zawierającego wezwanie wraz z załączonymi dokumentami,
  2. doręczenie za posrednictwem władz centralnych państwa występującego z wnioskiem lub rumuńskiej misji dyplomatycznej bądź konsulatu w państwie występującym z wnioskiem - w formie okreslonej w art. 6 ust. 3.

7. Jak należy postąpić, gdy adresat, któremu dokument ma być doręczony, nie otrzyma go lub doręczenie nastąpi z naruszeniem przepisów prawa (np. dokument zostaje doręczony osobom trzecim)? Czy pomimo tego doręczenie dokumentu będzie ważne (np. czy można usunąć skutki naruszenia prawa), czy też należy podjąć kolejną próbę doręczenia?

Skutki

  • Istnieje możliwosć odroczenia wydania wyroku.

    Przed przystąpieniem do rozpatrzenia sprawy strony mogą zwrócić się do sądu o odroczenie wydania wyroku w kwestiach niebędących aktualnie na wokandzie. Odroczenie bez rozpatrzenia ma zazwyczaj miejsce, gdy zachodzi potrzeba usunięcia nieprawidłowosci proceduralnych, takich jak brak wezwania swiadków lub biegłych.

  • Dokumenty procesowe mogą zostać unieważnione, jesli nie dokonano wezwania lub wezwanie było niezgodne z prawem.
  • Istnieje możliwosć zgłoszenia zastrzeżeń formalno-prawnych.

    Na wstępnym etapie procesu publicznego kluczowym momentem postępowania jest pierwsze stawiennictwo. Stosownie do art. 134 kodeksu postępowania cywilnego dzień ten stanowi pierwszą okazję do przedstawienia argumentów przez strony, które zostały wezwane zgodnie z prawem. Pierwszego dnia stawiennictwa nie należy mylić z pierwszą rozprawą. Pierwsza rozprawa może mieć miejsce w tym samym dniu co pierwsze stawiennictwo pod warunkiem spełnienia dwóch przesłanek: strony zostały wezwane zgodnie z prawem i mają możliwosć przedstawienia swoich argumentów. Pierwszy dzień stawiennictwa jest ważny, jako że pozwany może zgłosić zastrzeżenia dotyczące kwestii formalno-prawnych oraz ważnosci dotychczasowych procedur. Zastrzeżenia formalno-prawne dotyczą zasadniczo formalnych warunków postępowania. Do kategorii tej zalicza się większosć zastrzeżeń, np. zastrzeżenia dotyczące braku wezwania lub wezwania niezgodnego z prawem.

  • Może być to jedna z przesłanek odmowy uznania i wykonania decyzji sądu zagranicznego, która tym samym może zostać uznana za niewykonalną za granicą. Artykuł 171 ustawy nr 105/1992 wdrażającej prawo prywatne międzynarodowe stanowi, że dokumenty załączane do wniosków o uznanie decyzji sądów zagranicznych powinny zawierać kopie potwierdzenia doręczenia wezwań oraz zawiadomień o wszczęciu postępowania stronie nieobecnej w sądzie zagranicznym bądź innych urzędowych dokumentów potwierdzających prawidłowe uznanie wezwania i zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez stronę, przeciwko której decyzja została wydana.

8. Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentu, a jeśli tak, to ile?

NIE, jeśli zawiadomienia i doręczenia dokonuje urzędnik sądowy.

Opłaty z tytułu usług komorników sądowych w zakresie doręczania i zawiadamiania o dokumentach procesowych wynoszą od 20 RON do 400 RON (według stanu na marzec 2007 roku).

Dalsze informacje

(Linki do stron internetowych itp.)

http://www.just.ro/ română

http://www.executori.ro/ română

« Doręczanie dokumentów - Informacje ogólne | Rumunia - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 04-05-2009

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania