Komisja Europejska > EJN > Doręczanie dokumentów > Portugalia

Ostatnia aktualizacja: 25-09-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Doręczanie dokumentów - Portugalia

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co w praktyce oznacza wyrażenie „doręczanie dokumentów“? Dlaczego istnieją szczególne zasady dotyczące „doręczanie dokumentów“? 1.
2. Które dokumenty (pisma) są przedmiotem doręczania? 2.
3. Kto jest odpowiedzialny za doręczanie dokumentów? 3.
4. Jak w praktyce dokument staje się przedmiotem doręczenia? Czy istnieją inne metody? 4.
5. Co się stanie, jeśli w wyjątkowych przypadkach nie będzie możliwe skontaktowanie się z adresatem (na przykład jeśli nie ma go w domu)? Czy istnieją inne metody doręczania dokumentów? 5.
6. Czy istnieje jakiś pisemny dowód na to, że dokument, wezwanie czy zawiadomienie zostało doręczone? 6.
7. Co się stanie, jeśli coś przebiegnie niesprawnie i adresat nie odbierze dokumentu, ewentualnie doręczenie będzie niezgodne z prawem (na przykład dokument jest adresowany do osoby trzeciej)? Czy można uważać doręczenie ważne pomimo tych faktów (czy można na przykład „naprawić” przekroczenie prawa?) czy też należy ponownie przedsięwziąć te same kroki? 7.
8. Czy muszę płacić za doręczenie dokumentu, a jeśli tak, to ile? 8.

 

1. Co w praktyce oznacza wyrażenie „doręczanie dokumentów“? Dlaczego istnieją szczególne zasady dotyczące „doręczanie dokumentów“?

Doręczane mogą być wezwania, których celem jest poinformowanie osoby zainteresowanej, że wniesiono przeciw niej oskarżenie oraz że jest wzywany w celu obrony. W taki sam sposób na proces może zostać wezwany po raz pierwszy zainteresowany podmiot.

Doręczane mogą być również zawiadomienia, które w innych przypadkach służą do wzywania do sądu lub zawiadomienia o jakimś zaistniałym fakcie.

Wezwanie jest stosowane w przypadku każdej osoby tylko jeden raz, po nim adresatowi doręczane są już tylko zawiadomienia.

W przypadku zaistnienia konieczności wezwania do sądu kogoś, kto nie jest bezpośrednio zainteresowany postępowaniem sądowym i kto nie musi się bronić, zawsze stosuje się zawiadomienie (na przykład wzywanie świadków i ekspertów).

Ze względu na duże znaczenie niniejszych dokumentów dla sprawiedliwego przebiegu procesu sądowego (umożliwiają na przykład przedłożenie obrony lub reakcję na oskarżenie drugiej strony lub ich celem jest wezwanie konkretnej osoby do stawienia się w sądzie) istnieją szczególne zasady dotyczące „doręczania wezwań i zawiadomień“.

Z drugiej strony wymagany jest oficjalny charakter i specyficzny, prawnie określony sposób postępowania, które służą umożliwiają potwierdzenie realizacji tego kroku.

2. Które dokumenty (pisma) są przedmiotem doręczania?

Przedmiotem wezwania jest wniosek o rozpoczęcie procesu (oskarżenie) oraz załączone do niego dokumenty.

Do góryDo góry

Wszystkie podania, które są częścią dokumentacji, na które strony mogłyby odpowiedzieć oraz dołączone do nich podczas procesu dokumenty są przedmiotem zawiadomień.

Przedmiotem zawiadomień są również wyroki oraz orzeczenia sądowe, o których zgodnie z prawem należy informować, lub które mogłyby wyrządzić szkodę stronom oraz takie, o których poinformowanie zostało zarządzone przez właściwy sąd, wnioski i reakcje prokuratury, niektóre kroki podjęte przez urząd sądowy, rachunek za opłaty sądowe i dokumenty dołączone do teczek z inicjatywy stron trzecich.

3. Kto jest odpowiedzialny za doręczanie dokumentów?

Samo doręczenie może leżeć w kompetencji urzędu sądowego i doręczyciela pocztowego (przesyłka polecona i zwykła), urzędnika sądowego (w przypadku osobistego doręczenia do adresata), przedstawiciela prawnego (adwokata lub radcy prawnego) lub pracownika sądu wymienionego przez przedstawiciela prawnego.

4. Jak w praktyce dokument staje się przedmiotem doręczenia? Czy istnieją inne metody?

Doręczenie wezwania adresatowi, który jest wzywany, za pośrednictwem poczty jest realizowane w formie przesyłki poleconej z potwierdzeniem odbioru w urzędowo zatwierdzonym formacie, na adres zamieszkania lub zatrudnienia wspomnianej osoby, lub - w przypadku osoby prawnej lub firmy – na właściwe miejsce, gdzie ma swoją siedzibę lub na miejsca, gdzie w normalnych okolicznościach znajduje się jej kierownictwo. W wezwaniu musi być jasno wymieniony termin, do którego możliwa jest realizacja obrony, ewentualna konieczność wyznaczenia adwokata i konsekwencje wynikające z nie wystąpienia z pozycji strony przeciwnej.

Do góryDo góry

W przypadku wezwania, przesyłka, po podpisaniu potwierdzenia odbioru, może być przekazana bezpośrednio adresatowi lub jakiejkolwiek osobie, która znajduje się w miejscu jej zamieszkania lub zatrudnienia i która stwierdzi, że jest w stanie natychmiast doręczyć przesyłkę osobie, do której jest ona adresowana.

Przed podpisaniem potwierdzenia odbioru doręczyciel pocztowy musi sprawdzić tożsamość adresata lub osoby trzeciej, której przekazuje przesyłkę oraz spisać dane z dowodu tożsamości lub innego dokumentu urzędowego, który umożliwia identyfikację.

Jeśli przesyłka zostanie przekazana osobie trzeciej, doręczyciel pocztowy musi ustnie podkreślić obowiązek jak najszybszego przekazania jej adresatowi lub osobie prawnej, do której przesyłka jest adresowana.

W przypadku, że przesyłki nie można doręczyć, adresat otrzyma zawiadomienie, w którym zostanie określony sąd, który wysłał przesyłkę oraz proces, którego ona dotyczy wraz z opisem przyczyny niemożności jej doręczenia, przy czym przesyłka przez osiem dni będzie do dyspozycji adresata na właściwym oddziale poczty, gdzie adresat może ją odebrać.

W przypadku odmowy podpisania potwierdzenia przyjęcia przesyłki lub odmowy przyjęcia przesyłki, doręczyciel pocztowy przed zwrotem przesyłki spisuje protokół. W takim przypadku przystąpi się do wezwania za pośrednictwem urzędnika sądowego z wcześniejszym określeniem dokładnej godziny osobistego doręczenia przesyłki adresatowi lub innej najbardziej kompetentnej osobie obecnej na miejscu. Jeśli sposób ten okaże się niemożliwy, w określonym miejscu będzie pozostawione zawiadomienie, przy czym możliwe jest tylko pozostawienie zawiadomienia o wezwaniu, w którego treści pojawi się informacja, że pismo i załączone dokumenty są do dyspozycji adresata w urzędzie sądu. W takim przypadku i zawsze, kiedy okaże się, że wezwanie zostało doręczone innej osobie, a nie adresatowi, wzywanej osobie zostaje wysłana przesyłka polecona z zawiadomieniem o dacie i sposobie, przez który czynność tę uważa się za zrealizowaną, terminie obrony, konsekwencji jej nie zrealizowania oraz informację o miejscu przechowywania dokumentu. W przypadku wezwania osobistego za pośrednictwem osoby trzeciej, określona zostanie tożsamość osoby, której zawiadomienie zostało osobiście doręczone.

Do góryDo góry

W przypadku postępowania sądowego w sporach dotyczących spłaty zobowiązań finansowych wynikających z pisemnej umowy, wezwanie jest realizowane w formie przesyłki zwykłej adresowanej do wzywanej osoby. Przesyłka ta będzie adresowana na miejsce zamieszkania lub siedziby adresata, które zostało wymienione w umowie. Wyjątkiem od tej reguły będzie sytuacja, gdy w wyniku wcześniejszych ustaleń określone zostanie inne miejsce, które będzie uważane za miejsce zamieszkania lub siedzibę adresata w celu doręczenia wezwania.

Urzędnik sądowy ustnie poinformuje o dacie wysłania przesyłki normalnej oraz adres zamieszkania lub siedziby, na który przesyłka została wysłana.

Doręczyciel pocztowy doręczając właściwą przesyłkę pozostawia ją w skrzynce pocztowej wzywanej osoby i spisuje meldunek, który zawiera datę oraz dokładne miejsce pozostawienia przesyłki, przy czym meldunek ten natychmiast przesyła do sądu.

Jeśli przesyłki nie można włożyć do skrzynki pocztowej, doręczyciel pocztowy spisuje protokół, wraz z datą, i natychmiast wysyła go do sądu, z wyjątkiem przypadków, w których włożenie przesyłki nie jest możliwe z powodu jej rozmiarów i w takim przypadku zostawia adresatowi zawiadomienie wraz z określeniem sądu, z którego przesyłka pochodzi oraz sprawy, której dotyczy, precyzując przyczyny niemożności doręczenia, przy czym przesyłka przez osiem dni znajduje się do dyspozycji adresata we właściwym oddziale poczty, z którego adresat może ją odebrać.

Wezwanie osobiste przez urzędnika sądu zostanie zastosowane zawsze wtedy, gdy zostanie ono uznane za najszybsze.

Do góryDo góry

Urzędnik sądowy doręczy adresatowi kopię oskarżenia oraz dołączone do niego dokumenty, które tworzą jej nieodłączną część, oraz samo wezwanie. Wezwanie to musi zawierać następujące dane: numer sprawy, sekcja, sąd w którym toczy się proces, termin obrony, informację o konieczności wyznaczenia adwokata oraz konsekwencje wynikające z nie wystąpienia z pozycji strony przeciwnej.

Jeśli doręczenie wezwania jest niemożliwe, ponieważ wzywana osoba jest niezdolna do przyjęcia wezwania z powodu stwierdzonego zaburzenia psychicznego lub innej przyczyny niezdolności, urzędnik sądowy poinformuje o tym powoda (sąd). Następnie informacje te zostaną przedłożone do sądu w celu wydania orzeczenia, który po zebraniu informacji i niezbędnych dowodów zdecyduje czy zaistniała niezdolność. Jeśli zostanie uznana niezdolność, tymczasowa bądź długotrwałą, zostanie powołany przedstawiciel wzywanej osoby (opiekun tymczasowy), do którego będzie skierowane wezwanie.

Wezwanie może być doręczone również przez przedstawicieli prawnych (adwokatów lub radców prawnych) lub przez wyznaczonych przez nich pracowników sądu w przypadku, kiedy w oskarżeniu zostanie przedstawiony taki zamiar lub w przypadku, gdy nie jest możliwa inna forma wezwania. Konieczne jest doręczenie ww. pozycji. Pisemne potwierdzenie realizacji tego zadania powinno zawierać datę i podpis osoby odpowiedzialnej za doręczenie wezwania. Zawsze, jeśli w terminie 30 dni od wezwania urzędnika sądu nie nastąpi wezwanie, przedstawiciel prawny poinformuje o tym i przejmie obowiązek doręczenia wezwania pod normalnymi warunkami.

Do góryDo góry

Jeśli miejsce pobytu wzywanej osoby nie jest znane lub nie jest pewne, które osoby mają być wezwane, wezwanie zostanie zrealizowane w formie publicznego ogłoszenia. Poza opublikowaniem ogłoszeń w prasie (co dotyczy w szczególności poważnych spraw) zostaną wywieszone trzy ogłoszenia publiczne (jedno przy wejściu do budynku sądu, drugie przy wejściu w miejscu ostatniego znanego miejsca zamieszkania osoby, a ostatnie przy wejściu do właściwego urzędu powiatowego).

O realizację postępowania sądowego, które wymaga włączenia się sądu można zwrócić się do innych sądów lub urzędów w formie podania lub wniosku, przy czym formy podania używa się w przypadku, gdy zwracamy się o włączenie się do sprawy sądu lub konsula portugalskiego, a formy wniosku, gdy zwracamy się o ingerencję zagranicznego urzędu. Sąd w formie nakazu zarządzi realizację postępowania podmiotu, który podlega pod ten sąd.

Wezwania lub zawiadomienia doręczane przez pocztę wysyłane są bezpośrednio do osoby zainteresowanej, do której są zaadresowane zgodnie z jednostką administracyjną, w której się znajduje.

Przy doręczaniu wszelkiego rodzaju zawiadomień i wysyłaniu odpowiedzi na podania oprócz drogi pocztowej, sądy mogą korzystać z elektronicznych środków komunikacji. W nagłych przypadkach mogą zastosować telegram, komunikację telefoniczną lub inny tym podobny środek komunikacji. Komunikacja telefoniczna jest zawsze dokumentowana w notatce urzędowej, a następnie potwierdzana w jakiejkolwiek formie pisemnej; w przypadku stron sporu, ten rodzaj komunikacji dozwolony jest tylko w celu wezwania lub odwołania wezwania na proces.

Do góryDo góry

Zawiadomienia z reguły są wysyłane pocztą.

Stronom sporu w toczących się procesach zawiadomienia doręcza ich przedstawiciel prawny.

Jeśli celem zawiadomienia jest wezwanie strony sporu do wykonania czynności osobiście, oprócz doręczenia zawiadomienia przedstawicielowi prawnemu, zawiadomienie w formie przesyłki poleconej wysyłane jest także stronie wraz i zawiera ono datę, miejsce i cel wezwania.

Przedstawiciele prawni zapoznają się z przesyłką poleconą adresowaną do ich biura lub do właściwej siedziby, przy czym urzędnik sądu może ich dodatkowo poinformować także osobiście, podczas ich wizyty w sądzie.

Zawiadomienie uważa się za doręczone po trzech dniach od daty nadania przesyłki pocztowej lub pierwszego następującego po nim dnia, w przypadku dnia wolnego od pracy, a jeśli przesyłka była zaadresowana do biura przedstawiciela prawnego lub na podany przez niego adres siedziby, zwrot pisma nie jest podstawą uznania pisma za nie doręczone; w takim przypadku, lub w przypadku, że przesyłka nie została doręczona z powodu nieobecności adresata, do akt procesu zostanie dołączona koperta, przy czym za dzień doręczenia uważa się trzeci dzień od dnia nadania przesyłki na poczcie.

Założenie to adresat może wykluczyć, jeśli udowodni, że zawiadomienie nie zostało doręczone lub gdy z przyczyn od niego niezależnych doręczono mu je później.

Jeśli strona sporu nie ma wyznaczonego adwokata, zawiadomienia są wysyłane na adres miejsca zamieszkania lub siedziby, ewentualnie miejsca określonego jako adres do korespondencji na takich samych warunkach, jakie obowiązują w przypadku przedstawicieli prawnych.

Do góryDo góry

Jeśli znany jest adres miejsca zamieszkania lub siedziby strony sporu, zawsze są wysyłane decyzje końcowe.

Przy zawiadomieniu dotyczącym orzeczenia, werdyktu lub wyroku adresat otrzyma czytelną kopię lub kserokopię decyzji wraz z uzasadnieniem.

Zawiadomieniami są także wezwania i ogłoszenia doręczone zainteresowanym stronom uczestniczącym w procesie sądowym zgodnie z decyzją podmiotu, który takie działanie podejmie, przy czym działania te muszą być udokumentowane we właściwym dokumencie lub protokole.

5. Co się stanie, jeśli w wyjątkowych przypadkach nie będzie możliwe skontaktowanie się z adresatem (na przykład jeśli nie ma go w domu)? Czy istnieją inne metody doręczania dokumentów?

Odpowiedź na te pytania można znaleźć w odpowiedziach na wcześniejsze pytania.

6. Czy istnieje jakiś pisemny dowód na to, że dokument, wezwanie czy zawiadomienie zostało doręczone?

W przypadku doręczenia zawiadomienia przesyłką poleconą dowodem w formie pisemnej jest potwierdzenie odbioru przesyłki, na którym musi się znajdować data doręczenia i podpis osoby, która odebrała przesyłkę. Potwierdzenie odbioru powinno zawierać również dane adresata lub osoby trzeciej, której doręczyciel pocztowy przekazał przesyłkę, spisane z dowodu tożsamości lub innego dokumentu urzędowego, umożliwiającego identyfikację.

W przypadku doręczenia wezwania zwykłą przesyłką, dowodem doręczenia jest meldunek sporządzony przez doręczyciela pocztowego, zawierający datę, dokładne miejsce złożenia przesyłki i podpis doręczyciela.

Do góryDo góry

W przypadku osobistego doręczenia wezwania, osoba doręczająca (urzędnik sądowy, adwokat, radca prawny lub pracownik sądu) ma obowiązek sporządzić dokument zawierający opis przebiegu niniejszej czynności, datę, swój podpis oraz podpis adresata wezwania.

Zawiadomienie zwykle wysyła się przesyłką poleconą, z wyjątkiem przypadków, kiedy zostaje ono przekazane osobiście. W takim przypadku również obowiązują określone zasady doręczania wezwań.

W procesie zawsze sporządza się notatkę dotyczącą kwestii doręczania, która zawiera przede wszystkim datę wysłania przesyłki oraz inne dane, umożliwiające identyfikację przesyłki. Odbiór wygląda analogicznie jak w powyższych przypadkach, przy czym za dzień doręczenia uważa się trzeci dzień od nadania przesyłki na poczcie.

7. Co się stanie, jeśli coś przebiegnie niesprawnie i adresat nie odbierze dokumentu, ewentualnie doręczenie będzie niezgodne z prawem (na przykład dokument jest adresowany do osoby trzeciej)? Czy można uważać doręczenie ważne pomimo tych faktów (czy można na przykład „naprawić” przekroczenie prawa?) czy też należy ponownie przedsięwziąć te same kroki?

Wszystko, co nastąpi w czasie procesu po wniesieniu oskarżenia, oprócz samego wniesienia oskarżenia, zostanie unieważnione, w przypadku gdy oskarżony nie został wezwany lub, jeśli na samym początku procesu nie został powołany prokurator, w sprawach, w których powinien występować jako główna strona.

Wezwania nie nastąpiło, jeśli: zupełnie pominięto wezwanie; nastąpiła błędna identyfikacja wezwanego; w niewłaściwy sposób zostało zastosowane wezwanie w formie ogłoszenia publicznego; wezwanie nastąpiło po śmierci wezwanej osoby lub jej zaniku w przypadku, gdy chodzi o osobę prawną lub firmę; okazało się, że adresat, w przypadku osobistego doręczenia wezwania, nie dowiedział się o wezwaniu, z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Do góryDo góry

Wezwanie jest nieważne również wtedy, gdy podczas jego realizacji nie dochowano formalności określonych w ustawie.

O nieważności kroku prawnego musi zadecydować sędzia; istnieje możliwość odwołania się w określonym terminie.

Jeśli rozbieżność dotyczy faktu, że obronie została podana późniejsza data wezwania niż wymaga tego prawo, obrona będzie przyjęta w określonym terminie, przy czym powód nie musi ponownie wzywać oskarżonego pod normalnymi warunkami. W przypadku naruszenia formalności wynikających z ustawy, posługiwanie się argumentem nieważności wezwania, możliwe jest tylko w przypadku, gdy pomyłka mogłaby zaszkodzić obronie wezwanego.

Stwierdzenie nieważności oznacza, że kroki prawne uznane za nieważne muszą zostać powtórnie wykonane.

Jeśli oskarżony lub prokuratura włączą się w postępowanie, ale nie zauważą pomyłki, nieważność będzie uważana za naprawioną.

W przypadku zawiadomień, pominięcie formalności wynikających z ustawy musi zgłosić strona poszkodowana w wyniku takiego działania.

Ocena nieważności leży w kompetencji sędziego, który uzna jej istnienie, jeśli wynika to z ustawy lub jeśli nieważność mogłaby wpłynąć na przebieg sprawy lub wyrok.

8. Czy muszę płacić za doręczenie dokumentu, a jeśli tak, to ile?

Nie istnieje żadna opłata pobierana jako zaliczka za doręczenie wezwania lub zawiadomienia.

Koszty sądowe obejmują koszt transportu urzędnika sądowego, któremu powierzono zadanie doręczenia (osobiście) oraz koszty opłaty pocztowej, komunikacji telefonicznej, telegraficznej lub elektronicznej i poniesie je strona, która przegra proces.

Osobne zawiadomienia sądowe (to znaczy te, które nie są bezpośrednio związane z toczącym się procesem) leżą zawsze w kompetencji urzędnika sadowego. Właściwe koszty poniesie wnioskodawca, przy czym koszty te obejmują koszt transportu właściwego urzędnika.

Dalsze informacje

Niniejsze informacje podlegają nieustannej aktualizacji i nie mają charakteru przepisu prawnego. Odzwierciedlają treść norm oraz język używany przez twórców legislatywy, przy czym unikają interpretacji i mają na celu ogólne i całościowe scharakteryzowanie specyficznych aspektów prawa portugalskiego.

Przeczytanie ich nie wyklucza możliwości zwrócenia się po poradę specjalistów z sądu, zawsze wtedy, gdy jest to potrzebne. 

Pozostałe informacje uzupełniające znajdziecie na następujących stronach internetowych:

  • Supremo Tribunal de Justiça; (Sąd Najwyższy) English - français - português
  • Ministério da Justiça; (Ministerstwo Sprawiedliwości) English - português
  • Tribunal Constitucional; (Sąd Konstytucyjny) português
  • Tribunal da Relação de Lisboa; (Sąd Apelacyjny miasta Lizbona) português
  • Tribunal da Relação de Coimbra; (Sąd Apelacyjny miasta Coimbra) português
  • Tribunal da Relação de Évora; (Sąd Apelacyjny miasta Évora) English - français - português
  • Tribunal da Relação do Porto; (Sąd Apelacyjny miasta Porto) português
  • Procuradoria Geral da República; (Prokuratura Generalna) português
  • Centro de Estudos Judiciários (podmiot kształcący sędziów); English - français - português
  • Direcção Geral da Administração da Justiça (Między innymi udziela informacji kontaktowych o sądach oraz ich jurysdykcji administracyjnej oraz o dostępie do stron internetowych urzdów sądowych); português
  • Gabinete de Política Legislativa e Planeamento do Ministério da Justiça; (Wydział ds. polityki legislatywnej i planowania Ministerstwa Sprawiedliwości) English - português
  • Direcção Geral dos Registos e do Notariado; (Kierownictwo Generalne Rejestrów i Notariuszy) português
  • Instituto do Consumidor; (Instytut Ochrony Konsumenta) português
  • Associação Sindical dos Juizes Portugueses; (Związek Zawodowy Sędziów Portugalskich) português
  • Sindicato dos Magistrados do Ministério Público; (Związek Zawodowy Prokuratorów) português
  • Ordem dos Advogados; (Izba Adwokacja) português
  • Base de legislação «on-line» português (Zawiera dyplomy oraz dokumenty opublikowane w I Serii D.R. od 01-01-1970; umożliwia bezpłatny dostęp do opublikowanej legislatywy I Serii od 01-01-2000).

« Doręczanie dokumentów - Informacje ogólne | Portugalia - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 25-09-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania