Komisja Europejska > EJN > Doręczanie dokumentów > Litwa

Ostatnia aktualizacja: 27-09-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Doręczanie dokumentów - Litwa

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczanie dokumentów”?

Dlaczego istnieją szczególne zasady doręczania dokumentów? 1.

2. Jakie dokumenty należy doręczać formalnie? 2.
3. Kto jest odpowiedzialny za doręczenie dokumentu? 3.
4. W jaki sposób dokument jest doręczany? 4.
5. Co dzieje się, kiedy doręczenie do samego adresata nie jest możliwe (na przykład w związku z jego nieobecnością w domu)? 5.
6. Czy istnieje dowód doręczenia dokumentów? 6.
7. Co dzieje się, jeśli coś się nie uda i doręczenie zostanie dokonane z naruszeniem prawa (np. dokument zostanie doręczony stronie trzeciej)? 7.
8. Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentów, a jeśli tak, to ile? 8.

 

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczanie dokumentów”?

Dlaczego istnieją szczególne zasady doręczania dokumentów?

Doręczanie dokumentów to czynność proceduralna dokonywana i potwierdzana w sposób i w formie ustanowionej przez prawo, za pomocą której sąd umożliwia adresatowi zapoznanie się z treścią doręczanego dokumentu.

W zakresie doręczania dokumentów istnieją specjalne zasady zapewniające, aby osoba na pewno otrzymała dokument i informacje, oraz gwarantujące danej osobie prawo do obrony jej interesów w trakcie procesu.

2. Jakie dokumenty należy doręczać formalnie?

Zgodnie z art. 117 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego Republiki Litewskiej (zatwierdzonego ustawą nr IX-743 z dnia 28 lutego 2002 r. (Dziennik Urzędowy nr 36-1340, 2002), doręczenia wymagają dokumenty sądowe. Istnieją dwie kategorie dokumentów sądowych:

  1. dokumenty sądowe stron postępowania – są to pozwy stron, ich powództwa wzajemne, odpowiedzi na pozwy, odpowiedzi na powództwa wzajemne, duplicatio (odpowiedź powoda na odpowiedź dostarczoną przez pozwanego), triplicatio (odpowiedź pozwanego na duplicatio), odrębne odwołania, odwołania od orzeczeń, kasacje odwołań i odpowiedzi na te i inne dokumenty, w formie których w ramach procedury pisemnej strony przedkładają swoje pozwy, roszczenia, repliki i wyjaśnienia (art. 110 kodeksu postępowania cywilnego);
  2. dokumenty sądowe sądu (orzeczenia, polecenia, wyroki, decyzje, postanowienia, protokoły z posiedzeń sądu, nakazy stawiennictwa oraz zawiadomienia) – wszelkie dokumenty wydawane przez sąd w trakcie postępowania (art. 116 kodeksu postępowania cywilnego).

3. Kto jest odpowiedzialny za doręczenie dokumentu?

Zasadniczo sąd jest odpowiedzialny za doręczenie dokumentów. Jednakże w przypadku kiedy dokumenty doręczane są listem poleconym, za pośrednictwem urzędnika sądowego, kuriera, strony w postępowaniu, prawnika itp. – odpowiedzialność ponosi również osoba dokonująca doręczenia.

Do góryDo góry

4. W jaki sposób dokument jest doręczany?

Kodeks postępowania cywilnego określa następujące metody doręczania dokumentów sądowych:

  • bezpośrednio do adresata w sądzie, z podpisem potwierdzającym odbiór (art. 127);
  • listem poleconym, za pośrednictwem urzędników sądowych, kurierów oraz – w określonych przypadkach – urządzeń terminala telekomunikacyjnego (art. 117 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego Republiki Litewskiej);
  • za zgodą strony w postępowaniu, sąd może wydać jej dokument sądowy celem dostarczenia go do adresata (art. 117 ust. 2);
  • w przypadkach kiedy strona w postępowaniu lub osoba trzecia prowadzi postępowanie przez zastępcę prawnego, dokumenty proceduralne istotne dla sprawy doręcza się wyłącznie temu zastępcy prawnemu (art. 118);
  • w przypadku kiedy obie strony w postępowaniu reprezentuje pełnomocnik, pełnomocnik jednej ze stron przekazuje dokumenty proceduralne istotne dla sprawy bezpośrednio pełnomocnikowi drugiej strony (art. 119);
  • w przypadku współudziału proceduralnego, kiedy nie istnieje pojedynczy zastępca prawny powołany przez współsprawców, sąd ma prawo zaproponować współsprawcom, aby ustanowili jednego ze współsprawców lub inny podmiot osobą upoważnioną do otrzymywania dokumentów proceduralnych istotnych dla sprawy (art. 120).

Jeżeli strona w postępowaniu jest osobą fizyczną, dokumenty sądowe doręcza się takiej osobie osobiście, lub jej zastępcy prawnemu, jeśli osoba ta nie posiada cywilnej zdolności proceduralnej zgodnie z prawem, natomiast dokumenty sądowe zaadresowane do osoby prawnej doręcza się szefowi tej osoby prawnej, jej organom zarządzającym, bądź pracownikowi sekretariatu (art. 123 kodeksu postępowania cywilnego). Dokumenty sądowe doręcza się organizacjom paramilitarnym na ręce dowódcy lub oficera dyżurnego odpowiedniej organizacji, bądź jednostki tej organizacji (art. 125 kodeksu postępowania cywilnego), natomiast w przypadku osób więzionych – za pośrednictwem administracji odpowiedniej instytucji karnej (art. 126 kodeksu postępowania cywilnego).

Do góryDo góry

5. Co dzieje się, kiedy doręczenie do samego adresata nie jest możliwe (na przykład w związku z jego nieobecnością w domu)?

Jeżeli osoba doręczająca dokument sądowy nie zdoła odnaleźć adresata w miejscu jego zamieszkania lub w miejscu pracy, dokument doręcza się dorosłemu członkowi rodziny, zamieszkującemu wraz z tą osobą, poza przypadkami, kiedy członkowie rodziny posiadają sprzeczny interes prawny w kontekście zakończenia sprawy, bądź też, jeśli takowi nie istnieją, administracji budynku (wspólnoty właścicieli budynku), organizacji zajmującej się utrzymaniem mieszkań, starszej osobie zamieszkującej w sąsiedztwie, lub administracji w miejscu pracy (art. 123 ust. 3 kodeksu postępowania cywilnego).

Jeżeli osoba doręczająca dokument sądowy nie zdoła odnaleźć adresata w miejscu siedziby osoby prawnej lub w innym miejscu wskazanym przez osobę prawną, dokument sądowy doręcza się pracownikowi osoby prawnej, znajdującemu się w miejscu doręczenia, lub też, jeśli jest to niemożliwe, dokumenty sądowe doręcza się szefowi administracji wskazanemu w rejestrze osób prawnych lub członkom organu zarządzającego, jako osobom fizycznym, lub też dorosłym członkom ich rodzin (art. 126 ust. 4 kodeksu postępowania cywilnego).

Jeżeli kopię pozwu lub innych dokumentów sądowych, powodujących konieczność obrony praw strony, należy doręczyć do strony, której miejsce zamieszkania oraz zatrudnienia jest nieznane, lub też która nie posiada organu ją reprezentującego, wspomniane dokumenty, do momentu stwierdzenia miejsca zamieszkania lub zatrudnienia takiej osoby lub do momentu pojawienia się w postępowaniu jego zastępcy, doręcza się kuratorowi, którego powoła sąd rozpoznający sprawę na wniosek zainteresowanej strony (art. 129 kodeksu postępowania cywilnego).

Do góryDo góry

Jeżeli miejsce zamieszkania oraz miejsce pracy adresata są nieznane, a powołanie kuratora jest niemożliwe, lub też jeśli istnieje ponad 10 wspólnie występujących stron w postępowaniu i nie ma możliwości doręczenia dokumentów sądowych zgodnie z opisaną wyżej procedurą w przypadku współudziału proceduralnego, lub też jeśli nie ma możliwości doręczenia dokumentów sądowych osobie prawnej zgodnie ze wspomnianą wyżej procedurą, sąd może doręczyć dokumenty sądowe w drodze publicznego ogłoszenia w prasie. W ten sposób, można doręczyć pozwanemu kopię pozwu a stronom w postępowaniu nakazy stawiennictwa i zawiadomienia, bądź inne dokumenty sądowe (art. 130 ust. 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego).

W wyjątkowych przypadkach, uwzględniając okoliczności sprawy, jeśli nieznana jest lokalizacja pozwanego, sąd może ogłosić poszukiwania pozwanego przez policję, jeśli powód udowodni, że podjął wszelkie kroki w celu ustalenia miejsca zamieszkania pozwanego (art. 132 kodeksu postępowania cywilnego).

6. Czy istnieje dowód doręczenia dokumentów?

Nakaz stawiennictwa oraz kopię pozwu (wniosek, odwołanie, odpowiedź na złożony pozew lub duplicatio) doręcza się adresatowi za podpisem potwierdzającym odbiór. Kiedy nakaz stawiennictwa lub kopię pozwu doręcza poczta, kurier sądowy, urzędnik sądowy lub strona w postępowaniu, adresat podpisuje odbiór formularza ustalonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości, którego jedną część zachowuje pozwany, a druga, wraz z podpisem i wskazanym terminem doręczenia, zostanie zwrócona do sądu. Jeśli nakaz stawiennictwa lub pozew nie jest doręczany adresatowi osobiście, osoba przyjmująca ten dokument musi wpisać swoje pełne nazwisko na potwierdzeniu odbioru, oraz związek z adresatem lub aktualne stanowisko. Jeśli nakaz stawiennictwa lub pozew doręczany jest za pośrednictwem terminalu telekomunikacyjnego, doręczenie potwierdza się w drodze procedury ustanowionej prawem lub innymi ustawami. Doręczanie dokumentów sądowych za pośrednictwem terminalu telekomunikacyjnego możliwe jest za zgodą strony w postępowaniu.

Do góryDo góry

Odmowę przyjęcia dokumentów sądowych lub podpisania ich odbioru uważa się za ich doręczenie, poza przypadkami kiedy doręczenia dokonuje strona w postępowaniu. Osoba doręczająca odnotowuje odmowę przyjęcia nakazu stawiennictwa lub kopii pozwu oraz powód odmowy. W przypadku doręczania dokumentów sądowych za pośrednictwem terminalu telekomunikacyjnego przyjmuje się, że osoba odmówiła przyjęcia dokumentów sądowych, jeśli w ciągu trzech dni od daty doręczenia nie podpisze odbioru ustalonego formularza podpisem elektronicznym lub nie potwierdzi w inny sposób, że dokumenty zostały jej doręczone.

Zawiadomienia i inne dokumenty sądowe doręcza się do adresata w sposób i zgodnie z procedurą ustanowioną przez kodeks postępowania cywilnego bez potwierdzenia zwrotnego odsyłanego do sądu. Pracownicy urzędów pocztowych, urzędnicy sądowi lub kurierzy odnotowują doręczenie zawiadomienia lub innego dokumentu sądowego do adresata w odpowiednich księgach, wskazując adresata, datę doręczenia dokumentu sądowego, osobę przyjmującą dokument sądowy oraz jej związek z adresatem lub aktualne stanowisko, jeśli dokument nie jest doręczany osobiście do adresata.

7. Co dzieje się, jeśli coś się nie uda i doręczenie zostanie dokonane z naruszeniem prawa (np. dokument zostanie doręczony stronie trzeciej)?

Jeśli doręczenie dokumentu odbywa się z naruszeniem prawa, jest to nieprawidłowość i dokument uważa się za niedoręczony. Strona w postępowaniu, która nie została powiadomiona o czasie i miejscu rozprawy, może oprzeć swoją apelację o uchylenie wyroku na tych okolicznościach, a przypadek taki zostanie uznany za absolutną podstawę dla nieważności wyroku (art. 329 ust. 3 kodeksu postępowania cywilnego).

Do góryDo góry

8. Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentów, a jeśli tak, to ile?

Zgodnie z przepisami Procedury płatności oraz kwot kosztów związanych z doręczaniem dokumentów sądowych w sprawach cywilnych (zatwierdzonej zarządzeniem nr 343/388 Ministra Sprawiedliwości i Ministra Finansów Republiki Litewskiej z dnia 6 grudnia 2002 r.), w przypadku doręczania dokumentów sądowych listem poleconym, za pośrednictwem urzędnika sądowego lub kuriera koszty pokrywa się z funduszy sądu, z wyjątkiem sytuacji kiedy strona w postępowaniu żąda konkretnej metody doręczenia dokumentów – wtedy koszty takie pokrywa strona w postępowaniu. Strona w postępowaniu pokrywa koszty, jeśli dokumenty sądowe doręcza osobiście lub za pośrednictwem publicznego ogłoszenia w prasie. Jeżeli dokumenty sądowe doręcza się za pośrednictwem pełnomocnika, koszty pokrywa się według uzgodnień pomiędzy pełnomocnikiem a klientem.

Taryfy kosztów określają osoby świadczące usługi pocztowe, kurierskie i prasowe. Koszty zlecenia sądowego doręczenia dokumentów za pośrednictwem urzędnika sądowego określa paragraf nr 2 14 tabeli w Instrukcjach dotyczących wykonywania orzeczeń (zatwierdzonych zarządzeniem nr 432 Ministra Sprawiedliwości Republiki Litewskiej z dnia 31 grudnia 2002 r.) i wynoszą one 30 Lt.

Koszty związane z doręczaniem dokumentów ujęte są w kosztach związanych z rozpoznaniem sprawy. Sąd może również orzec, aby wydatki ponoszone przez stronę na rzecz której wydane zostaje orzeczenie, pokryła strona przeciwna, mimo iż strona ta zwolniona jest z płatności kosztów postępowania sądowego do budżetu państwa.

Dalsze informacje

  • Strona internetowa Seimas lietuviu kalba – Parlamentu Republiki Litewskiej, gdzie można znaleźć ustawy Republiki Litewskiej.

« Doręczanie dokumentów - Informacje ogólne | Litwa - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 27-09-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania