Komisja Europejska > EJN > Doręczanie dokumentów > Włochy

Ostatnia aktualizacja: 26-06-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Doręczanie dokumentów - Włochy

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczenie dokumentów”? Dlaczego obowiązują specjalne zasady „doręczania dokumentów”? 1.
2. Które dokumenty należy doręczyć z zachowaniem procedury formalnej? 2.
3. Kto jest odpowiedzialny za doręczenie dokumentów? 3.
4. W jaki sposób w praktyce odbywa się zazwyczaj doręczanie dokumentów? 4.
5. W jaki sposób się postępuje, jeżeli doręczenie adresatowi nie jest możliwe (np. z powodu jego nieobecności w domu)? 5.
6. Czy istnieje pisemne potwierdzenie doręczenia dokumentu? 6.
7. W jaki sposób się postępuje w razie wystąpienia trudności w doręczeniu i adresat nie otrzyma dokumentu lub jeżeli doręczenie zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa (np. dokument został doręczony osobie trzeciej)? 7.
8. Czy za doręczenie dokumentów pobierane są opłaty i jeśli tak, w jakiej wysokości? 8.

 

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczenie dokumentów”? Dlaczego obowiązują specjalne zasady „doręczania dokumentów”?

Doręczenie zwykłe (sekcja 136 Kodeksu postępowania cywilnego) jest czynnością, która ma na celu poinformowanie stron lub innych osób uczestniczących w sprawie sądowej (prokuratury, biegłych i innych uczestników pomocniczych oraz świadków) przez sekretariat sądu o tym, że określone fakty mające związek ze sprawą zostały ustalone.

Doręczenie zwykłe służy zatem celom informacyjnym i nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminów poszczególnych etapów procedury, z wyjątkiem rzadkich okoliczności określonych w przepisach prawa (np. doręczenie orzeczenia do celów rozpoczęcia biegu terminu przewidzianego na wniesienie apelacji).

Powiadomienie formalne jest natomiast czynnością, za pomocą której urzędnik sądowy, działając na wniosek strony, prokuratury lub sekretariatu sądu, zapoznaje adresata z treścią innego dokumentu, którego poświadczony odpis oryginału znajduje się w posiadaniu urzędnika. Celem tej czynności jest zapoznanie adresata z treścią dokumentu.

Różne cele, którym służy doręczanie dokumentów, stanowią uzasadnienie dla zastosowania jego zróżnicowanych procedur (zob. sekcje 136 – 151 Kodeksu postępowania cywilnego).

2. Które dokumenty należy doręczyć z zachowaniem procedury formalnej?

Doręczenia zwykłego dokonuje się wówczas, gdy jest ono przewidziane ustawowo lub zarządzone przez sąd (np. zgodnie z przepisami prawa doręczeniu zwykłemu podlegają zarządzenia sędziów zasiadających w izbach, na mocy sekcji 176 Kodeksu postępowania cywilnego, natomiast zarządzenia o odroczeniu postępowania w razie braku stawiennictwa stron, na mocy sekcji 181 Kodeksu postępowania cywilnego).

Do góryDo góry

Powiadomienie formalne stosuje się wówczas, gdy jest ono przewidziane ustawowo i ma na celu osiągnięcie określonych efektów proceduralnych. Dotyczy ono formalnych pism sądowych (np. orzeczenia, w przypadku którego przewidziano krótki termin wniesienia apelacji), dokumentów wystawianych przez sekretariat sądu (zawiadomienie), dokumentów pochodzących od stron w danej sprawie (np. nakaz stawiennictwa) oraz dokumenty sporządzone przez prokuraturę (np. apelacje).

3. Kto jest odpowiedzialny za doręczenie dokumentów?

Doręczenie zwykłe dokonywane jest wyłącznie przez sekretariat sądu.

Formalnego powiadomienia o dokumentach dokonują urzędnicy sądowi działający zgodnie ze szczegółowymi zasadami dotyczącymi jurysdykcji terytorialnej (zob. ustawa 1959/1229).

Na mocy ustawy 1994/53 uprawnienia do dokonania powiadomienia formalnego, które poprzednio posiadali wyłącznie urzędnicy sądowi, zostały rozszerzone również na adwokatów w odniesieniu do wszelkich dokumentów dotyczących spraw cywilnych, administracyjnych i pozasądowych.

W tym celu prawnik musi zostać umieszczony na liście zarejestrowanych adwokatów, mieć pełnomocnictwo, posiadać licencję wydaną przez radę adwokacką, w ramach której prowadzi swoją praktykę, i mieć zaświadczenie o rejestracji ważne w okresie wykonywania tej czynności.

Prawnik może dokonać powiadomienia formalnego poprzez bezpośrednie dostarczenie dokumentu, po poświadczeniu go przez lokalną radę adwokacką, jeżeli adresatem jest inny adwokat zarejestrowany w tej samej radzie adwokackiej, co prawnik dokonujący doręczenia.

Do góryDo góry

Powiadomienie może być także dokonane za pośrednictwem poczty (jest to najczęściej stosowana forma), zgodnie z zasadami ustanowionymi w ustawie 1982/890, z wyjątkiem przypadków, w których organ sądowy wydał zarządzenie o doręczeniu osobistym.

4. W jaki sposób w praktyce odbywa się zazwyczaj doręczanie dokumentów?

Doręczenia zwykłego dokonuje się na podstawie „zawiadomienia” sporządzonego przez sekretariat sądu, składającego się z dwóch blankietów, z których jeden zatrzymuje adresat, drugi składa się w aktach w sekretariacie sądu.

Dokument może być doręczony na dwa sposoby przewidziane ustawowo: przez dostarczenie osobiste do adresata, który potwierdza odbiór podpisem na specjalnym druku, lub przez urzędnika sądowego. W drugim przypadku doręczenie może być dokonane osobiście lub za pośrednictwem poczty.

Ustawa 2005/80 (zatwierdzająca dekret legislacyjny 35 z dnia 14 marca 2005 r.) wprowadziła zmiany do wielu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (w sekcjach 133, 134 i 176), tak że obecnie sekretariat sądu może doręczać faksem lub pocztą elektroniczną powiadomienia o wniesionych sprawach, wydanych orzeczeniach, nakazach wydanych przez sąd poza formalną rozprawą oraz wszystkich decyzjach sędziego rozpoznającego sprawę, z zastrzeżeniem przestrzegania przepisów ustawodawstwa, regulujących zasady podpisywania, przekazywania i przyjmowania dokumentów przy użyciu komputera lub technologii telekomunikacyjnych (dekret prezydencki 2000/445, z późniejszymi zmianami). W tym celu prawnik występujący w charakterze obrońcy musi zaznaczyć w pierwszym zarejestrowanym dokumencie dotyczącym sprawy, na jaki numer faksu lub pod jaki adres poczty elektronicznej chciałby otrzymywać powiadomienia.

Do góryDo góry

Dekret prezydencki 2001/123 ustanawia ogólne zasady stosowania technologii komputerowych do celów przekazywania (i doręczania) dokumentów w postępowaniu cywilnym.

Powiadomienia formalnego dokonuje się na wniosek strony lub na żądanie prokuratury. Jeżeli strona korzysta z pełnomocnika prawnego, wniosek musi być złożony przez takiego pełnomocnika.

Powiadomienie formalne  zawsze polega na dostarczeniu poświadczonego odpisu oryginalnego dokumentu. Stosuje się dwie podstawowe formy doręczenia: 1) bezpośrednie doręczenie osobiste, oraz 2) doręczenie za pośrednictwem poczty, z wyjątkiem przypadków, w których organ sądowy lub strona występująca z wnioskiem zażąda doręczenia osobistego. W szczególnych okolicznościach sąd może zarządzić zastosowanie specjalnej formy doręczenia (np. telegraficznie). Przewiduje się także możliwość doręczenia w drodze obwieszczenia w razie zaistnienia poważnych trudności z zastosowaniem tradycyjnych metod doręczenia z uwagi na znaczną liczbę adresatów.

Doręczenie osobiste odbywa się w porach dnia określonych w sekcji 147 Kodeksu postępowania cywilnego w formie dostarczenia adresatowi do rąk własnych poświadczonego odpisu oryginalnego dokumentu. Urzędnik sądowy, który dokonuje doręczenia, odnotowuje ten fakt na oryginalnym dokumencie i na jego odpisie.

Doręczenie za pośrednictwem poczty odbywa się poprzez wysłanie listu poleconego za potwierdzeniem odbioru, zgodnie z ustawą 1982/890.

Dekret prezydencki 2001/123 dopuszcza przekazanie drogą elektroniczną jako formę doręczenia (złożenie wniosku o doręczenie, dokonanie doręczenia, przedstawienie stronie przez urzędnika sądowego podpisanego dokumentu ze skutkiem doręczenia, z potwierdzeniem odbioru potwierdzonym podpisem elektronicznym). W razie trudności z przekazaniem dokumentu drogą elektroniczną urzędnik sądowy może również doręczyć go w sposób tradycyjny.

Do góryDo góry

Techniki telekomunikacyjne mogą być wykorzystane do przekazywania dokumentów proceduralnych między adwokatami tej samej strony, pod warunkiem że mają oni pełnomocnictwo, oraz że spełnione są wszystkie wymogi określone w ustawie 1993/183.

Doręczenia w wypadku przedsiębiorstw. W sprawach dotyczących przedsiębiorstw i pośredników finansowych, w tym także banków i instytucji kredytowych, doręczenie może się odbywać nie tylko w sposób tradycyjny określony w sekcji 136 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego, lecz także:

  1. faksem;
  2. pocztą elektroniczną;
  3. w drodze bezpośredniej wymiany między pełnomocnikami prawnymi; odbiór dokumentów potwierdza się podpisem złożonym na oryginalnym dokumencie i mogą to zrobić nawet pracownicy zatrudnieni w kancelarii prawnej.

Przekazanie dokumentów faksem lub pocztą elektroniczną musi być zgodne z przepisami ustawodawstwa, określającymi zasady podpisywania i przekazywania drogą elektroniczną dokumentów w postaci plików komputerowych (zob. dekret legislacyjny 2004/5).

5. W jaki sposób się postępuje, jeżeli doręczenie adresatowi nie jest możliwe (np. z powodu jego nieobecności w domu)?

A) Powiadomienie formalne w formie doręczenia osobistego
  1. Urzędnik sądowy zawsze zaczyna od próby doręczenia dokumentów adresatowi osobiście; w tym celu zazwyczaj udaje się do miejsca zamieszkania adresata, lub, jeżeli nie jest to możliwe, do miejsca, w którym może go zastać, niemniej jednak zawsze w granicach geograficznego obszaru swojej jurysdykcji; odmowę przyjęcia odpisu dokumentu traktuje się jako doręczenie osobiste (sekcja 138 Kodeksu postępowania cywilnego).
  2. Jeżeli nie ma możliwości przeprowadzenia tej procedury, doręczenie może się odbyć: a) w okręgu zamieszkania adresata, (z zachowaniem następującej kolejności) w domu, w którym adresat mieszka lub ma swoje biuro bądź wykonuje swoją działalność lub swój zawód, poprzez dostarczenie dokumentu członkowi jego rodziny lub osobie zatrudnionej w jego biurze lub firmie, jednak z wyłączeniem osób małoletnich w wieku 14 lat lub młodszych bądź osób wyraźnie niezdolnych do czynności prawnych; b) w razie nieobecności tych osób, odpis dokumentu wręcza się administratorowi lub dozorcy domu, w którym mieszka adresat lub ma swoje biuro bądź miejsce pracy; c) jeżeli nie ma administratora ani dozorcy, najbliższemu sąsiadowi, który wyrazi zgodę na przyjęcie dokumentu; administrator/dozorca domu lub sąsiad musi potwierdzić podpisem odbiór dokumentu, a urzędnik sądowy informuje adresata listem poleconym o dokonaniu doręczenia w taki sposób (sekcja 139 Kodeksu postępowania cywilnego).
  3. Jeżeli nie można znaleźć adresata (również w wypadku jego czasowej nieobecności) lub jeżeli adresat jest niezdolny do działania, bądź w razie odmowy przyjęcia doręczanych dokumentów przez osoby zastępcze wymienione powyżej, doręczenia dokonuje się zgodnie z następującą procedurą: a) odpis dokumentu składa się w urzędzie miejskim; b) powiadomienie o złożeniu dokumentu nakleja się na drzwiach domu adresata, jego biura lub miejsca pracy; c) do adresata wysyła się list polecony za potwierdzeniem odbioru informujący o złożeniu dla niego dokumentów w urzędzie miejskim (sekcja 140 Kodeksu postępowania cywilnego);
  4. Jeżeli zwykłe miejsce zamieszkania adresata, stałe miejsce zamieszkania lub oficjalne miejsce zamieszkanianieznane, doręczenia dokonuje się poprzez złożenie odpisów dokumentów w urzędzie miejskim właściwym dla jego ostatniego miejsca zamieszkania lub, jeśli nie jest ono nieznane, w urzędzie miejskim, właściwym dla miejsca urodzenia. Jeśli te miejsca także nie są znane, odpisy dokumentów przesyła się prokuraturze (sekcja 143 Kodeksu postępowania cywilnego).
B) Powiadomienie formalne za pośrednictwem poczty
  1. Jeżeli doręczenia dokonuje się za pośrednictwem poczty, urzędnik sądowy odnotowuje ten fakt, podając urząd pocztowy w którym dokument został złożony. Pracownik urzędu pocztowego ma obowiązek wręczyć osobiście dokument adresatowi, i nawet jeżeli adresat odmówi jego przyjęcia, doręczenie uznaje za dokonane.
  2. W razie czasowej nieobecności adresata, dokument doręcza się osobom wymienionym w sekcji 7 ustawy 1982/890.
  3. Jeżeli wymienione osoby są nieobecne lub nie są właściwymi osobami do odbioru doręczanych dokumentów, albo odmówią ich przyjęcia, dokument składa się w urzędzie pocztowym, którego pracownicy umieszczają informację dla adresata przy wejściu lub w skrzynce pocztowej pod danym adresem; adresatowi wysyła się również zawiadomienie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.

Sąd konstytucyjny wydał orzeczenie w sprawie dotyczącej tej kwestii (sprawa 346 z 1998 r.), w którym stwierdził, że sekcja 8 ustawy 1982/90 była niezgodna z konstytucją w zakresie, w jakim jej przepisy przewidywały, że dokument ma zostać zwrócony nadawcy po upływie dziesięciu dni od złożenia dokumentu i że doręczenie było wówczas uznawane za skuteczne.

Do góryDo góry

Z chwilą włączenia się w sprawę, prokurator jest adresatem wszystkich doręczanych dokumentów; orzeczenie musi być również doręczone prokuratorowi do celów rozpoczęcia biegu terminów wniesienia apelacji (sekcje 170 i 285 Kodeksu postępowania cywilnego).

Szczególne formy doręczenia formalnego
  • Doręczenie za granicą odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w konwencjach międzynarodowych oraz – gdy żadna z nich nie ma zastosowania lub nie może być zastosowana – na podstawie sekcji 142 Kodeksu postępowania cywilnego (przekazanie adresatowi za pośrednictwem poczty i przesłaniem drugiej kopii prokuraturze, która przekazuje ją Ministerstwu Spraw Zagranicznych do wysłania adresatowi). Zasady formalnych powiadomień i zwykłych doręczeń pism sądowych i dokumentów pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych w państwach członkowskich UE (poza Danią), określa rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000.
  • Jeżeli adres do doręczeń został wskazany, dokument może być doręczony pod ten adres, chyba że osoba wyznaczona do przyjęcia dokumentu zmarła lub zmieniła miejsce zamieszkania, bądź przestała pełnić określoną funkcję; ta forma doręczenia jest obowiązkowa, jeżeli adres do doręczeń został podany w umowie i strony wyraźnie wyraziły na nią zgodę (sekcja 141 Kodeksu postępowania cywilnego).
  • Obowiązują specjalne zasady doręczania dokumentów personelowi czynnej służby wojskowej (sekcja 146 Kodeksu postępowania cywilnego).
  • W wypadku doręczeń osobie prawnej (np. przedsiębiorstwu) lub organizacji nieposiadającej osobowości prawnej (spółce osobowej, stowarzyszeniu), odpis dokumentu przekazuje się jej przedstawicielowi lub innym osobom wymienionym w sekcji 145 Kodeksu postępowania cywilnego, w statutowej siedzibie przedsiębiorstwa lub innej organizacji bądź, wobec braku takich osób, osobie fizycznej ustanowionej w dokumencie założycielskim pełnomocnikiem prawnym, zgodnie z zasadami tradycyjnych form doręczeń, określonymi w sekcji 138 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego.
  • Doręczanie dokumentów organom administracji państwowej odbywa się w prokuraturze krajowej właściwej dla terytorium, na którym mieści się organ sądowy posiadający jurysdykcję w danej sprawie (sekcja 11 ujednoliconej ustawy 1933/1611). Jeżeli organ administracji państwowej jest zgodnie z prawem reprezentowany przez prawnika działającego w sektorze prywatnym lub własnego urzędnika służby cywilnej (np. w niektórych postępowaniach toczących się przez sędzią pokoju), doręczenia dokonuje się według zwykle obowiązujących zasad.

6. Czy istnieje pisemne potwierdzenie doręczenia dokumentu?

W wypadku powiadomień formalnych dostarczanych adresatom osobiście, urzędnik sądowy jest zobowiązany do odnotowania podjętej czynności na oryginale i odpisie dokumentu. Określa sposób, miejsce doręczenia (ze wskazaniem osoby przyjmującej i jej statusu) i czas, zamieszczając uwagę o odmowie przyjęcia odpisu dokumentu lub złożenia podpisu na oryginale dokumentu (jeśli miało to miejsce), o podjętych poszukiwaniach, powodach niedoręczenia oraz podaje informacje zebrane o miejscu zamieszkania lub siedzibie adresata.

Do góryDo góry

W wypadku doręczeń za pośrednictwem poczty dowodem doręczenia jest raport sporządzony przez urzędnika sądowego; jest nim także zwrotne potwierdzenie odbioru z adnotacją urzędu pocztowego, który dostarczył dokument.

Raport urzędnika sądowego jest dokumentem urzędowym i stanowi zapis autentyczny, chyba że udowodniono, że został sfałszowany, przeprowadzonego rozpoznania, faktów, które zaistniały w obecności urzędnika sądowego i złożonych mu oświadczeń; stanowi autentyczny dowód, chyba że zostanie udowodnione inaczej, innych okoliczności, których nie ustalił on osobiście (np. status członka rodziny lub służby osoby, która przyjęła doręczany dokument).

W wypadku doręczeń za pośrednictwem elektronicznych środków komunikacji, urzędnik sądowy zwraca doręczany dokument tą samą drogą, wraz z pokwitowaniem odbioru, potwierdzonym własnym podpisem elektronicznym.

Przy doręczeniach zwykłych, dowodem jest potwierdzenie odbioru podpisane przez adresata lub raport urzędnika sądowego oraz potwierdzenie odbioru listu poleconego, jeśli doręczenie miało miejsce za pośrednictwem poczty.

W wypadku doręczeń z zastosowaniem technik elektronicznych lub poczty elektronicznej, dowód stanowi potwierdzenie dostarczenia z podpisem elektronicznym zapisanym cyfrowo (komputerowo).

7. W jaki sposób się postępuje w razie wystąpienia trudności w doręczeniu i adresat nie otrzyma dokumentu lub jeżeli doręczenie zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa (np. dokument został doręczony osobie trzeciej)?

Skuteczność doręczenia polega na tym, że odpis dokumentu został dostarczony w sposób należyty (zgodna z prawem zasada przyjęcia lub wiedzy); fakt, że adresat został faktycznie zapoznany z treścią dokumentu lub dowiedział się o nim w jakikolwiek inny sposób lub w drodze innej procedury nie ma więc znaczenia.

Do góryDo góry

Powiadomienie uznane za niebyłe – nieważność powiadomienia

Uznaje się, że powiadomienie formalne nie miało miejsca, jeżeli dokument nie został dostarczony adresatowi lub został dostarczony do miejsca lub osobie, które nie mają związku z adresatem.

Powiadomienie jest nieważne, jeżeli przepisy ustawowe dotyczące osoby, której odpis dokumentu ma być dostarczony, nie są przestrzegane, w razie faktycznego braku pewności odnośnie do osoby, której dokument został doręczony bądź terminu doręczenia, lub jeżeli zostały naruszone przepisy regulujące uprawnienia urzędnika sądowego.

Rozróżnienie obu pojęć jest ważne, ponieważ jedynie w przypadku powiadomienia nieważnego, w przeciwieństwie do powiadomienia uznanego za niebyłe z przyczyn prawnych lub praktycznych, można podjąć środki naprawcze.

W przypadku powiadomienia nieważnego można podjąć środki naprawcze ze skutkiem od początku, jeżeli ponowna próba powiadomienia będzie udana lub jeżeli cel mimo wszystko zostanie osiągnięty. Na przykład, jeżeli adresat stawia się, by bronić swojej sprawy, nieważność doręczenia pozwu jest automatycznie naprawiona.

Doręczenie zwykłe może również być uznane za niebyłe lub nieważne. Sądy stoją na stanowisku, że doręczenie jest nieważne, jeżeli pisma sądowe zostały podane do wiadomości jednej ze stron poprzez dostarczenie pisma sądowego osobie nieupoważnionej do jego otrzymania przez pełnomocnika prawnego strony.

Jeżeli sekretariat sądu korzysta z usług urzędnika sądowego w celu dostarczenia dokumentu, każda nieważność doręczenia powiadomienia powoduje nieważność zawartych w nim informacji. Mogą one być skutecznie przekazane w innej równorzędnej formie, pod warunkiem że faktycznie pochodzą z sekretariatu sądu i jest oczywiste, że dokument został dostarczony adresatowi oraz w jakim terminie się to odbyło.

Do góryDo góry

8. Czy za doręczenie dokumentów pobierane są opłaty i jeśli tak, w jakiej wysokości?

Strony, które wystąpią z wnioskiem o powiadomienie formalne zobowiązane są do wniesienia z góry opłaty za czynności urzędnika sądowego, z tytułu kosztów dostarczenia dokumentów, które mają być doręczone (ujednolicona ustawa 2002/115 w prawie kosztów postępowań prawnych).

Opłaty naliczane są według tabeli podanej w ustawie, a ich wysokość jest uzależniona od liczby adresatów (od 2,58 EUR za dwóch adresatów do 12,39 EUR za następnych sześciu adresatów).

Koszty przewozu ustala się według tabeli podanej w ustawie, a ich wysokość zmienia się według skali progresywnej w zależności od odległości wyrażonej w kilometrach; stawki opłat nie są wysokie (za przewóz na trasie powyżej 18 km opłata wynosi 3,06 EUR, plus 0,65 EUR za kolejne 6 km lub proporcjonalnie mniejsza za co najmniej 3 km). Opłaty i koszty przewozu wzrastają o połowę w przypadku doręczeń dokumentów pilnych, które wymagają dostarczenia w tym samym lub następnym dniu.

W wypadku formalnego powiadomienia wymaganego przez organ sądowy (to znaczy prokuraturę lub sekretariat sądu), pierwsza strona, która wszczyna postępowanie, musi wnieść opłatę z góry za przewóz i dostarczenie dokumentów według standardowej stawki określonej w tabeli podanej w załączniku 1 do ujednoliconej ustawy 2002/115 (2,46 EUR dla wszystkich spraw, z kilkoma wyjątkami, jednak różnice w wysokości opłat wynoszą kilka EUR).

Nie przewiduje się specjalnych opłat za doręczenie zwykłe dokonane bezpośrednio przez sekretariat sądu poprzez wysłanie pisma sądowego adresatowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu.

Jeżeli strona jest uprawniona do uzyskania pomocy prawnej, koszty czynności urzędnika sądowego i koszty przewozu oraz wszelkie koszty z tytułu doręczenia płatne są z góry przez Ministerstwo Finansów lub zaliczane na jego rachunek.

W sprawach sporów dotyczących zatrudnienia, opieki społecznej i ubezpieczenia społecznego obowiązuje zwolnienie z wszelkich opłat i kosztów z tytułu czynności urzędnika sądowego (sekcja 10 ustawy 1973/533 i sekcje 30 i 32 ujednoliconej ustawy 2002/115). Podobnie, zwolnieniem z opłat i kosztów są objęte sprawy dotyczące adopcji małoletnich (ustawa 1983/184).

« Doręczanie dokumentów - Informacje ogólne | Włochy - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 26-06-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania