Komisja Europejska > EJN > Doręczanie dokumentów > Węgry

Ostatnia aktualizacja: 24-10-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Doręczanie dokumentów - Węgry

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczanie dokumentów”? Dlaczego istnieją szczególne przepisy dotyczące doręczania dokumentów? 1.
2. Jakie dokumenty należy doręczać formalnie? 2.
3. Kto jest odpowiedzialny za doręczenie dokumentu? 3.
4. W jaki sposób dokument doręcza się zwykle w praktyce? 4.
5. Co dzieje się w wyjątkowych przypadkach, kiedy doręczenie do samego adresata nie jest możliwe (na przykład w związku z jego nieobecnością w domu)? 5.
6. Czy istnieje pisemny dowód doręczenia dokumentu? 6.
7. Co dzieje się, jeśli coś pójdzie nie tak i adresat nie otrzyma dokumentów lub doręczenie zostanie dokonane z naruszeniem prawa (np. dokument zostanie doręczony stronie trzeciej)? Czy doręczenie dokumentów może jednak zostać uznane za ważne? (np. czy można naprawić naruszenie prawa) czy też konieczne jest podjęcie ponownej próby doręczenia dokumentu? 7.
8.  Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentów, a jeśli tak, to ile? 8.

 

1. Co w praktyce oznacza termin prawny „doręczanie dokumentów”? Dlaczego istnieją szczególne przepisy dotyczące doręczania dokumentów? 

Na mocy ustawy III z 1952 r. Kodeks postępowania cywilnego dokumenty sądowe - chyba, że ustawa stanowi inaczej - muszą być dostarczane przez dostawcę usług pocztowych. Doręczenie odbywa się zgodnie z poszczególnymi ustawami regulującymi doręczanie dokumentów urzędowych.

Dokumenty sądowe doręczane przez pocztę uznawane są za doręczone w dniu pierwszej próby ich doręczenia, jeżeli adresat odmówił ich przyjęcia. Jesli doręczenie skończyło się niepowodzeniem ze względu na to, że adresat dokumentu nie przyjął (zwrócono go do sądu z uwagą „nie zgłosił się po odbiór”), dokument - w braku dowodu przeciwnego - zostaje uznany za doręczony w piątym dniu po drugiej próbie doręczenia przez pocztę.

Sąd nie zakłada, że doręczenie miało miejsce, jesli doręczenia dokonano do rąk adresata zastępczego, a osoba ta/strona była przeciwnikiem procesowym adresata.

W przypadku gdy doręczono pozew (nakaz zapłaty) lub prawomocne orzeczenie co do istoty sprawy, sąd zawiadamia stronę w terminie osmiu dni, że doręczenie uznaje się za dokonane, chyba że strona odmawia przyjęcia dokumentu urzędowego. Urzędowy dokument, który sąd uznał za doręczony, musi być dołączony do tego zawiadomienia. W tym zawiadomieniu - w przypadku pozwu (nakazu zapłaty) - sąd zawiadamia stronę o wyniku postępowania sądowego.

Adresat może również przyjąć dokument zaadresowany do niego - po przedstawieniu dowodu tożsamosci - w biurze sądu.

Do góryDo góry

Dokument, który ma być doręczony za granicą  - jesli umowa międzynarodowa zawarta przez państwo węgierskie nie stanowi inaczej - musi zostać złożony do Ministra Sprawiedliwosci, w celu podjęcia dalszych czynnosci. Doręczenie za granicą uznaje się za ważne, jesli dokonano go zgodnie z prawem węgierskim lub prawem kraju, gdzie dokonano doręczenia.

Jesli miejsce pobytu strony jest nieznane lub znajduje się w kraju nie swiadczącym pomocy prawnej w doręczaniu, lub doręczenie napotyka na przeszkody nie do uniknięcia, lub próba doręczenia wydaje się z góry skazana na niepowodzenie, doręczenie musi zostać dokonane przez obwieszczenie na tablicy obwieszczeń w miejscu publicznym. Doręczenia nieznanym spadkobiercom dokonuje się również przez takie obwieszczenie.

Sąd może nakazać doręczenie poprzez wystawienie w miejscu publicznym tylko, jesli zażąda tego strona i tylko wtedy gdy zostaną przedstawione dowody uprawdopodobniające powód, będący podstawą tego żądania.

Dokument, który ma być doręczony przez obwieszczenie w miejscu publicznym, musi zostać umieszczony przez piętnascie dni na tablicy obwieszczeń sądu i na tablicy obwieszczeń w siedzibie władz miejskich w miejscowosci zamieszkania strony - lub, w przypadku doręczenia nieznanym spadkobiercom, w miejscowosci ostatniego znanego adresu spadkodawcy.

Jesli strona zamieszkuje w kraju, w którym nie jest swiadczona pomoc prawna w doręczaniu, ale z którym są połączenia pocztowe, zawiadomienie musi zostać wysłane do strony również w takim kraju, jesli jest to możliwe, listem poleconym.

Jesli pozew ma zostać doręczony pozwanemu poprzez obwieszczenie w miejscu publicznym, sąd wyznacza dlań powiernika i pozew zostaje doręczony temu powiernikowi.

Do góryDo góry

Koszt związany z doręczeniem poprzez obwieszczenie w miejscu publicznym musi zostać poniesiony z góry tylko przez tych, którzy zwrócili się o doręczenie przez obwieszczenie w miejscu publicznym.

W przypadku doręczenia poprzez obwieszczenie w miejscu publicznym, dokument - o ile sąd nie postanowi inaczej - musi być uznany za doręczony w piętnastym dniu od umieszczenia go na tablicy obwieszczeń sądu.

2. Jakie dokumenty należy doręczać formalnie?

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego okresla, które dokumenty muszą być doręczane, co oznacza, że dokumenty nie umieszczone w tym wykazie nie muszą być doręczane.

Formalne doręczenie wymagane jest w następujących przypadkach:

  1. kiedy stronom doręcza się wyrok;
  2. kiedy doręcza się zarządzenie sądu osobie, która nie została prawidłowo wezwana do stawienia się przed sądem;
  3. kiedy doręcza się zarządzenie osobie, która nie stawiła się na rozprawę, dotyczący nowego terminu stawienia się, lub też jesli jest możliwosć specjalnego odwołania się od zarządzenia,
  4. kiedy doręcza się zainteresowanej osobie zarządzenie wydane poza tokiem postępowania w sądzie;
  5. kiedy wszystkie zarządzenia wydane w toku postępowania doręczane są osobie, na korzysć której prokurator lub upoważniona na mocy ustawy szczególnej organizacja wszczęła postępowanie.

Wymagane jest nie tylko doręczenie sentencji orzeczenia, ale również podanego doń uzasadnienia, chyba że ustawa nie wymaga przedstawienia uzasadnienia orzeczenia.

Orzeczenie nie należące do wymienionych musi być uważane za doręczone z chwilą ogłoszenia.

Do góryDo góry

Przepisy te znajdują zastosowanie przez analogię, jesli orzeczenie ma zostać ogłoszone nie tylko stronom, ale również innym zainteresowanym osobom.

Jesli strona ma pełnomocnika upoważnionego w postępowaniu w sprawie, dokumenty sądowe muszą być doręczane takiemu pełnomocnikowi, zamiast stronie. Przepis ten nie rozciąga się na nakaz stawienia się w sądzie, przez który sąd zobowiązuje stronę lub jej prawnego przedstawiciela to osobistego stawiennictwa.

3. Kto jest odpowiedzialny za doręczenie dokumentu?

Sąd lub dostawca usług pocztowych odpowiadają – na mocy stosownych ustaw – za prawidłowe doręczanie dokumentów.

4. W jaki sposób dokument doręcza się zwykle w praktyce?

Porządek doręczania jest następujący:

Dostawca usług pocztowych podejmuje próbę doręczenia dokumentu urzędowego, nadanego za potwierdzenia odbioru, poprzez doręczenie osobiste. Jesli pierwsze doręczenie nie powiodło się, tj. listonosz nie mógł osobiscie wręczyć dokumentu adresatowi lub osobie upoważnionej do jego odbioru (bliskiemu krewnemu lub partnerowi adresata) zostawia powiadomienie z potwierdzeniem odbioru, stwierdzające, że dostawca usług pocztowych będzie się starał ponownie doręczyć dokument w piątym dniu roboczym po nieudanej próbie doręczenia. Taki dokument urzędowy można odebrać przed powtórną próbą doręczenia w urzędzie pocztowym wymienionym w zawiadomieniu, po przedstawieniu dowodu tożsamosci. Jesli druga próba doręczenia nie powiedzie się, dostarczyciel usług pocztowych pozostawia drugie zawiadomienie informujące, że dokument urzędowy można odebrać w danym urzędzie pocztowym w ciągu pięciu dni roboczych po dacie drugiej nieudanej próby doręczenia. Po następnych pięciu dniach roboczych, w czasie których dokument nie został odebrany, dostarczyciel usług pocztowych odsyła dokument urzędowy z powrotem do nadawcy z zawiadomieniem, że „nie zgłoszono się po odbiór”. Jesli adresat odmawia przyjęcia doręczanego dokumentu przy pierwszej próbie doręczenia, tzn. jesli dostarczyciel usług pocztowych znalazł adresata pod wskazanym adresem, ale nie chce on przyjąć dokumentu urzędowego, dokument urzędowy zostaje uznany za doręczony w dniu pierwszej nieskutecznej próby doręczenia. W tym przypadku dostarczyciel usług pocztowych bezzwłocznie odsyła dokument nadawcy z adnotacją „odmówiono przyjęcia” i wtedy zastosowanie znajdują konsekwencje prawne, związane z doręczanym dokumentem.

Do góryDo góry

Artykuły 29 i 30 dekretu rządu 79/2004 (IV.19.) w sprawie usług pocztowych zawierają przepisy szczegółowe.

Artykuł 30 ust. 5 stanowi, że w razie koniecznosci ze względu na pilnosć lub z innych powodów, organy (sady lub urzędy) mogą dokonywać doręczenia dokumentów poprzez swojego własnego pracownika ds. doręczeń, zatrudnionego na podstawie znormalizowanej umowy, jako pracownik służby cywilnej lub jako pracownik resortu wymiaru sprawiedliwosci, a nie za posrednictwem dostawcy usług pocztowych. W przypadku doręczenia osobistego, osoba przyjmująca potwierdza podpisem z datą, że doręczenie miało miejsce. Jesli istnieje formularz specjalnie przeznaczony do takiego potwierdzenia (potwierdzenie odbioru), musi zostać na nim potwierdzony fakt przyjęcia. Jesli doręczenie nie mogło zostać dokonane po dwóch próbach, należy podjąć trzecią próbę, lub należy dokonać doręczenia zwykłą pocztą.

Ustawa LIII z 1994 r. o postępowaniu egzekucyjnym przewiduje prawną instytucję doręczenia przez urzędnika sądowego. Doręczenie przez urzędnika oznacza poszukiwanie adresata i osobiste wręczenie mu dokumentu, aby istniał urzędowy zapis stwierdzający, że doręczenie miało miejsce.

W przypadku prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy służącego później jako podstawa wykonania, ustawa pozwala na dokonanie doręczenia powyższym sposobem, jeżeli w związku z orzeczeniem powstało domniemanie, że doręczenie miało miejsce (zostało już wczesniej doręczone pocztą) oraz strona wyraźnie zwraca się o dokonanie takiego doręczenia na jej własny koszt. Ustawa stanowi, że należy sporządzić formalny zapis doręczenia, a także okresla, kto musi zostać poinformowany o wyniku doręczenia i do jakich poszukiwań uprawniony jest urzędnik sądowy w celu znalezienia adresata, działając w tym celu jako „urzędnik sądowy ds. doręczeń”. Doręczenie przez urzędnika sądowego odbywa się za posrednictwem niezależnych urzędników sądowych lub ich zastępców działających w ich imieniu - niezależnych zastępców urzędników sądowych - oraz niezależnych urzędników sądowych w trakcie szkolenia, upoważnionych do dokonywania takich doręczeń.

Do góryDo góry

5. Co dzieje się w wyjątkowych przypadkach, kiedy doręczenie do samego adresata nie jest możliwe (na przykład w związku z jego nieobecnością w domu)?

Ustawy dotyczące dostawców usług pocztowych pozwalają przyjąć dokument urzędowy w imieniu adresata  np. krewnemu zamieszkałemu pod tym samym adresem, co adresat. Jeśli pod danym adresem odpowiedniej osoby, która mogłaby przyjąć dokument w zastępstwie adresata, dostarczyciel usług pocztowych odsyła dokument z powrotem do sądu z adnotacją „nie zgłoszono się po odbiór”.

6. Czy istnieje pisemny dowód doręczenia dokumentu?

Dostawca usług pocztowych informuje sąd o wyniku doręczenia przez zwrotne przysłanie potwierdzenia odbioru.

7. Co dzieje się, jeśli coś pójdzie nie tak i adresat nie otrzyma dokumentów lub doręczenie zostanie dokonane z naruszeniem prawa (np. dokument zostanie doręczony stronie trzeciej)? Czy doręczenie dokumentów może jednak zostać uznane za ważne? (np. czy można naprawić naruszenie prawa) czy też konieczne jest podjęcie ponownej próby doręczenia dokumentu? 

Jeżeli doręczenia nie dokonano prawidłowo, np. dokument nie został przyjęty przez osobę uprawnioną, lub też adresat nie otrzymał go z innych względów, chociaż nie z własnej winy, wtedy domniemanie prawne doręczenia, oparte na Kodeksie postępowania cywilnego, może zostać obalone przed sądem.

Adresat może, działając jako wnioskujący, złożyć wniosek o obalenie domniemania doręczenia - z powodów wymienionych w przepisach prawa - w ciągu piętnastu dni od chwili powzięcia wiadomosci o tym, że przyjęto domniemanie doręczenia; można wnosić o to przed sądem, gdzie toczy się przedmiotowe postępowanie. Z reguły nie jest możliwe wniesienie wniosku po upływie szesciu miesięcy od przyjęcia domniemania doręczenia. Po upływie tego terminu, żadne dowody nie są dopuszczane.

Do góryDo góry

Jeżeli domniemanie doręczenia odnosi się jedynie do doręczenia dokumentu wszczynającego postępowanie, strona może złożyć wniosek w trakcie toczącego się postępowania, w ciągu piętnastu dni od daty powzięcia informacji o domniemaniu doręczenia.

Wniosek o obalenie domniemania doręczenia możne zostać złożony na podstawie faktu, że wnioskującemu nie doręczono dokumentu nie z jego winy, ponieważ:

  1. doręczenia dokonano z naruszeniem przepisów ustaw odnoszących się do doręczania dokumentów urzędowych, lub też było ono nieprawidłowe z jakiegokolwiek innego powodu; lub
  2. nie było możliwosci otrzymania dokumentu z jakiegokolwiek innego powodu, nie wspomnianego w  lit. a), (np. adresat nie został poinformowany o doręczeniu, nie z własnej winy).

Tylko osoba fizyczna (strona lub jakakolwiek inna zainteresowana osoba objęta postępowaniem) może złożyć wniosek o obalenie domniemania doręczenia, z powodów ujętych w lit. b) powyżej.

Postanowienie w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku podlega prawu do odwołania. Nie istnieje prawo do specjalnego odwołania się od postanowienia przyjmującego wniosek, ani postanowienia odnoszącego się zawieszenia postępowania lub wykonania tego postanowienia; postanowienie to można podważać w odwołaniu od orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty sprawy.

Jesli strona składa wniosek o obalenie domniemania doręczenia na podstawie przepisów lit. a), a sąd go uwzględni, konsekwencje prawne wypływające z domniemania doręczenia nie maja mocy prawnej, zas doręczenie i czynnosci procesowe, które zostały już przeprowadzone, muszą zostać powtórzone - zgodnie z wnioskiem strony i w koniecznym zakresie. Jesli wniosek został złożony przez innego powoda i został uwzględniony przez sąd, skutki prawne dotyczące powoda związane z doręczeniem nie mogą być egzekwowane.

Jesli domniemanie doręczenia zostanie obalone na podstawie przepisu lit. b), należy doręczenie powtórzyć. Przepisy dotyczące dowodu winy znajdują zastosowanie przez analogię do złożenia i decyzji w sprawie wniosku, jesli w zakresie podstaw do obalenia ustawa nie zawiera odmiennych przepisów.

Prawo do obalenia domniemania doręczenia przysługuje również podczas postępowania egzekucyjnego.

Jesli orzeczenie uprawomocniło się w zakresie dotyczącym domniemania doręczenia, adresat, działając jako wnioskujący - jesli zaistniały powody wspomniane powyżej - może złożyć wniosek o obalenie domniemania doręczenia do sądu orzekającego w pierwszej instancji podczas postępowania egzekucyjnego, w ciągu piętnastu dni od powzięcia wiadomosci, że wszczęto postępowanie zmierzające do egzekucji orzeczenia. Jesli postępowanie egzekucyjne już się rozpoczęło, wniosek może być złożony tylko zgodnie z przepisami tego akapitu.

Wniosek o obalenie domniemania doręczenia musi zostać rozstrzygnięty w ciągu trzydziestu dni. Poza tym, należy, na zasadzie analogii, stosować przepisy ogólne dotyczące orzekania o powództwie.

8.  Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentów, a jeśli tak, to ile?

Opłaty sądowe pokrywają wszystkie koszty procesu, w tym koszty doręczeń. Strona wnosząca o wykonanie musi opłacić dodatkowo koszty wykonania orzeczenia tylko wtedy, kiedy doręczenie poprzez urzędnika sądowego regulowane jest przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym.

« Doręczanie dokumentów - Informacje ogólne | Węgry - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 24-10-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania