Komisja Europejska > EJN > Roszczenia alimentacyjne > Czechy

Ostatnia aktualizacja: 30-08-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Roszczenia alimentacyjne - Czechy

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

1. Co oznaczają pojęcia „alimenty” i „obowiązek alimentacyjny” według prawa czeskiego?

„Alimenty” płacone przez zobowiązanego otrzymującemu przeznaczone są na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych.

Rodzice są objęci obowiązkiem alimentacyjnym względem swoich dzieci, a na wstępujących i zstępujących oraz małżonkach ciąży wzajemny obowiązek alimentacyjny. Z zasady małżonkowie mają prawo domagać się takiego samego poziomu życia. Sądy nakładają obowiązek alimentacyjny, jeśli małżonkowie nie mieszkają w jednym domu. Uiszczanie świadczeń alimentacyjnych względem drugiego małżonka zasadza się na prawnej instytucji wspólnoty małżeńskiej, w ramach której oboje małżonkowie mają prawo rozporządzać własnością wspólnoty.

Rozwiedzieni małżonkowie, którzy nie posiadają środków na utrzymanie, mogą dochodzić świadczeń alimentacyjnych od byłych małżonków.

Sądy nie zasądzają alimentów, jeśli stoi to w sprzeczności z dobrymi obyczajami (contra bonos mores).

Jeśli ojciec dziecka nie jest mężem jego matki, posiada obowiązek przekazywania odpowiedniej kwoty na utrzymanie matki przez okres dwóch lat, włączając w to wydatki związane z ciążą i porodem.

Osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem jest uprawniona do otrzymywania alimentów od rodzica lub rodziców, podobnie jak rozwiedziony rodzic ma prawo do otrzymywania alimentów na rzecz dziecka od drugiego rodzica.

2. Do jakiego wieku dziecko może otrzymywać świadczenie alimentacyjne?

Dzieci są uprawnione do pobierania świadczeń alimentacyjnych dopóki nie są w stanie samodzielnie się utrzymać. Zazwyczaj następuje to w chwili osiągnięcia przez nie pełnoletniości, tj. wieku 18 lat. Może to nastąpić później, jeśli dziecko nadal się kształci lub wcześniej, jeśli dziecko podjęło już pracę albo, przykładowo, posiada nieruchomości zapewniające dochody umożliwiające mu zaspokojenie swoich potrzeb.

Do góryDo góry

Sądy orzekają o przyznaniu alimentów dla niepełnoletnich nawet bez konieczności złożenia pozwu. Wysokość świadczenia alimentacyjnego może zostać ustalona, zmniejszona lub zwiększona w okresie trzech lat od wszczęcia postępowania sądowego. Sądy nie orzekają w sprawach o roszczenia alimentacyjne dla dorosłych dzieci bez wniesienia pozwu.

3. W jakich przypadkach ma zastosowanie prawo czeskie?

Prawo czeskie ma zastosowanie w przypadku, gdy obie strony są stałymi mieszkańcami lub długoterminowymi rezydetami Republiki Czeskiej. Stosuje się również wówczas, gdy osoba mieszkająca na stałe w Republice Czeskiej występuje z roszczeniem alimentacyjnym wobec osoby mieszkającej w innym kraju.

4. Jeśli prawo czeskie nie ma zastosowania, jakie prawo będą stosować sądy w Republice Czeskiej?

Sprawy alimentacyjne reguluje prawo państwa, którego obywatelem jest osoba występująca z roszczeniem alimentacyjnym. Jeśli powód jest stałym mieszkańcem innego państwa i występuje z roszczeniem alimentacyjnym wobec osoby z Republiki Czeskiej, sądy czeskie stosują prawo państwa powoda. Z kolei gdy powód jest mieszkańcem Republiki Czeskiej i ubiega się o alimenty od osoby mieszkającej w innym kraju, sądy stosują prawo czeskie.

5. Czy wnioskodawca powinien zwrócić się do określonej organizacji, departamentu rządowego lub sądu, by uzyskać alimenty?

O obowiązkach alimentacyjnych orzekają sądy.

6. Czy można wystąpić z żądaniem w imieniu bliskiego krewnego lub niepełnoletniego?

Rodzic sprawujący opiekę nad dzieckiem jest uprawniony do dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od drugiego rodzica w imieniu dziecka. Opiekun lub kurator ma prawo do takich samych działań w imieniu dziecka.

Do góryDo góry

7. W przypadku gdy wnioskodawca zamierza wytoczyć powództwo o roszczenie alimentacyjne, w jaki sposób może dowiedzieć się, który sąd jest właściwy do złożenia pozwu?

W sprawach o roszczenia alimentacyjne orzekają sądy okręgowe pierwszej instancji. Wnioskodawcy wszczynają postępowanie przed sądem okręgowym właściwym ze względu na ich stałe miejsce zamieszkania lub stałe miejsce zamieszkania pozostającej pod ich opieką osoby, w imieniu której występują z roszczeniem alimentacyjnym.

8. Czy wnioskodawca musi wytoczyć powództwo o roszczenie alimentacyjne za pośrednictwem innej osoby (np. adwokata, określonej organizacji lub departamentu rządowego itd.)? Jeśli nie, jakie procedury mają zastosowanie?

Zgodnie z prawem wnioskodawca nie musi być reprezentowany podczas postępowania. Jedynie osoba fizyczna, która nie może osobiście stawać przed sądem, musi być reprezentowana przez prawnego przedstawiciela będącego opiekunem wyznaczonym przez sąd lub, w przypadku osoby niepełnoletniej, rodzicem. Wnioskodawca może jednak udzielić pełnomocnictwa wybranej osobie, np. adwokatowi, do reprezentowania go w sądzie.

9. Czy wnioskodawca musi wnieść opłatę sądową, aby wytoczyć powództwo? Jaka jest jej szacunkowa wysokość? Jeśli środki finansowe powoda są niewystarczające, czy może uzyskać pomoc prawną na pokrycie kosztów postępowania?

Powód w postępowaniu o świadczenia alimentacyjne jest zwolniony z opłat sądowych. Jeśli wnioskodawca zdecyduje się na reprezentowanie przez adwokata, musi wypłacić mu honorarium zgodnie z wykazem opłat, o ile nie ustalono inaczej. Jeśli warunki społeczne i majątkowe powoda stanowią wystarczające usprawiedliwienie, honorarium adwokata może zostać obniżone o odpowiednią kwotę lub adwokat może z niego zrezygnować.

Do góryDo góry

10. Jakiego rodzaju alimenty może przyznać sąd? W przypadku zasądzenia świadczenia alimentacyjnego, w jaki sposób zostanie ustalona jego wysokość? Czy decyzja sądu może zostać skorygowana w celu uwzględnienia zmian kosztów utrzymania lub sytuacji rodzinnej?

Sąd może na wniosek powoda ustalić wysokość świadczenia alimentacyjnego na poziomie pokrywającym podstawowe potrzeby dziecka, jego utrzymanie i standard życia. Przy nakładaniu obowiązku płacenia alimentów oraz zmianie lub uchyleniu tego obowiązku sądy zwykle biorą pod uwagę uzasadnione potrzeby beneficjenta, możliwości finansowe i majątek zobowiązanego, a także prawo dziecka do takiego samego standardu życia jak jego rodzice. Przy obliczaniu wysokości obowiązku alimentacyjnego sąd uwzględnia, który rodzic opiekuje się dzieckiem i w jakim zakresie. Jeśli rodzice mieszkają razem, uwzględniane są także koszty utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego przez rodziców.

Jeśli nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej, sąd może nawet bez wniesienia pozwu zmienić ustalenia i decyzje sądowe dotyczące świadczeń alimentacyjnych względem niepełnoletnich; w innych przypadkach konieczne jest złożenie pozwu. Jeśli świadczenie alimentacyjne zostało zmniejszone lub uchylone, wypłacona kwota alimentów nie podlega zwrotowi.

11. W jaki sposób i komu płacone będzie świadczenie alimentacyjne?

Świadczenia alimentacyjne wypłacane są w regularnych ratach bezpośrednio beneficjentowi lub osobie będącej jej opiekunem. Oprócz świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka, sąd może w określonych przypadkach zarządzić deponowanie określonej kwoty alimentów, która zostanie wypłacona w przyszłości. Sąd podejmie także stosowne działania celem zapewnienia, że ustalone świadczenia alimentacyjne wypłacane są regularnie w odstępach miesięcznych.

Do góryDo góry

12. Jeśli zobowiązany nie płaci dobrowolnie alimentów, jakie środki przymusu mogą zostać użyte?

Jeśli zobowiązany nie stosuje się dobrowolnie do orzeczenia sądowego, beneficjent może złożyć pozew o sądową egzekucję decyzji, co może obejmować konfiskatę zarobków, przymusowe zaciągnięcie debetu, obowiązek sprzedaży majątku lub przedsiębiorstwa bądź ustanowienie sądowego zastawu pod nieruchomość.

13. Czy istnieje organizacja lub departament rządowy (szczebla centralnego lub lokalnego), który może udzielić pomocy w ściągnięciu alimentów?

Niewspierane finansowo dzieci, które uważają, że znajdują się w potrzebie, a względem których zobowiązany niemieszkający z dzieckiem w jednym domu nie spełnia obowiązku alimentacyjnego nałożonego na mocy orzeczenia sądowego, uprawnione są do pomocy pieniężnej w wysokości równej ustalonemu świadczeniu alimentacyjnemu. Decyzję o wypłaceniu takiej pomocy podejmuje właściwy organ gminny lub miejski.

14. Czy organy takie mogą przejąć obowiązki zobowiązanego i same wypłacić świadczenie alimentacyjne w całości lub w części?

Organ (gmina) może wypłacić część lub całość kwoty świadczeń alimentacyjnych strony trzeciej. W takim przypadku ma jednak prawo domagać się zwrotu takiej kwoty w całości od wspomnianej strony trzeciej.

Jeśli powód mieszka w Republice Czeskiej, a zobowiązany do płacenia alimentów ma stałe miejsce zamieszkania w innym kraju:

15. Czy powód może uzyskać pomoc od organizacji lub departamentu rządowego w Republice Czeskiej?

Nakazy alimentacyjne mogą być egzekwowane na mocy porozumień dwustronnych w sprawie pomocy prawnej podpisanych z pewną liczbą krajów i wiążących dla Republiki Czeskiej oraz na mocy wielostronnych umów, których stroną jest Republika Czeska. W stosunkach z określonymi krajami, z którymi nie zawarto porozumień umownych, postanowienia w sprawie roszczeń alimentacyjnych mogą być egzekwowane na postawie deklaracji wzajemności.

Do góryDo góry

W związku z powyższym wnioskodawcy mogą zwrócić się o pomoc do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej, które będzie pośredniczyć na podstawie danego porozumienia w sprawie wypłaty świadczeń alimentacyjnych, w przypadku gdy zobowiązany mieszka w innym kraju. Wnioskodawca mieszkający na stałe w Republice Czeskiej może także złożyć wniosek do dowolnego sądu na terenie kraju (nie tylko sądu właściwego względem jego miejsca zamieszkania) o sporządzenie pozwu, a każdy sąd na terenie Republiki Czeskiej ma obowiązek rozpatrzyć przychylnie taki wniosek. Następnie, za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Czeskiej sąd kontaktuje się z właściwym organem sądowym innego kraju, do którego wnosi sprawę.

W sprawach dotyczących obowiązku alimentacyjnego względem dziecka można także zwrócić się do Urzędu ds. Międzynarodowej Prawnej Ochrony Dzieci (Úřad pro mezinárodně právní ochranu dětí).

16. Jak można się skontaktować z taką organizacją lub departamentem rządowym?

Wnioskodawca może zwrócić się do następujących organizacji lub departamentów:

Ministerstwo Spraw Zagranicznych ceština - English
Loretánské náměstí 5
118 00 Praha 1
Tel.:+420 224 18 1111,
E-mail
Urząd ds. Międzynarodowej Prawnej Ochrony Dzieci ceština - English
Benešova 22
602 00 Brno
tel.: +42 05/42215443-5
faks : +42 05/42212836
E-mail

17. Jakiego rodzaju pomoc może uzyskać powód od takiej organizacji lub departamentu rządowego?

Roszczenia alimentacyjne mogą być egzekwowane na mocy obowiązującego tytułu prawnego – w tym przypadku na mocy postanowienia sądu czeskiego lub sądu innego kraju w sprawie wypłaty świadczeń alimentacyjnych określonej osobie. Powód przedkłada na piśmie wniosek do Urzędu ds. Międzynarodowej Prawnej Ochrony Dzieci (Úřad pro mezinárodně právní ochranu dětí), zawierający szczegółowe dane na temat dziecka, powoda i zobowiązanego oraz podstawowe fakty przemawiające za złożeniem wniosku o egzekucję postanowienia w sprawie roszczenia alimentacyjnego. Do wniosku należy dołączyć kopie odpowiednich dokumentów, a w szczególności orzeczeń sądowych. Urząd podejmie następnie określone działania.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych przesyła wniosek osoby występującej z roszczeniem alimentacyjnym właściwym organom danego kraju. Ograny te skontaktują się ze zobowiązanym i będą starać się rozstrzygnąć sprawę.

Jeśli powód mieszka się w innym kraju, a zobowiązany do płacenia alimentów znajduje się w Republice Czeskiej:

18. Czy powód może zwrócić się z żądaniem zasądzenia alimentów bezpośrednio do organizacji lub departamentu rządowego na terenie Republiki Czeskiej?

Powód w sprawie o roszczenie alimentacyjne mieszkający za granicą musi skontaktować się z właściwym organem kraju zamieszkania, który z kolei zwróci się do Urzędu ds. Międzynarodowej Prawnej Ochrony Dzieci (Úřad pro mezinárodně právní ochranu dětí) lub innego właściwego organu na terenie Republiki Czeskiej.

19. W jaki sposób można się skontaktować z taką organizacją lub departamentem rządowym?

Patrz odpowiedź na pytanie 18.

20. Jakiego rodzaju pomoc może uzyskać powód od takiej organizacji lub departamentu rządowego?

Patrz odpowiedź na pytanie 18.

« Roszczenia alimentacyjne - Informacje ogólne | Czechy - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 30-08-2006

 

SPIS TRESCI

1. Co oznaczają pojęcia „alimenty” i „obowiązek alimentacyjny” według prawa czeskiego? 1.
2. Do jakiego wieku dziecko może otrzymywać świadczenie alimentacyjne? 2.
3. W jakich przypadkach ma zastosowanie prawo czeskie? 3.
4. Jeśli prawo czeskie nie ma zastosowania, jakie prawo będą stosować sądy w Republice Czeskiej? 4.
5. Czy wnioskodawca powinien zwrócić się do określonej organizacji, departamentu rządowego lub sądu, by uzyskać alimenty? 5.
6. Czy można wystąpić z żądaniem w imieniu bliskiego krewnego lub niepełnoletniego? 6.
7. W przypadku gdy wnioskodawca zamierza wytoczyć powództwo o roszczenie alimentacyjne, w jaki sposób może dowiedzieć się, który sąd jest właściwy do złożenia pozwu? 7.
8. Czy wnioskodawca musi wytoczyć powództwo o roszczenie alimentacyjne za pośrednictwem innej osoby (np. adwokata, określonej organizacji lub departamentu rządowego itd.)? Jeśli nie, jakie procedury mają zastosowanie? 8.
9. Czy wnioskodawca musi wnieść opłatę sądową, aby wytoczyć powództwo? Jaka jest jej szacunkowa wysokość? Jeśli środki finansowe powoda są niewystarczające, czy może uzyskać pomoc prawną na pokrycie kosztów postępowania? 9.
10. Jakiego rodzaju alimenty może przyznać sąd? W przypadku zasądzenia świadczenia alimentacyjnego, w jaki sposób zostanie ustalona jego wysokość? Czy decyzja sądu może zostać skorygowana w celu uwzględnienia zmian kosztów utrzymania lub sytuacji rodzinnej? 10.
11. W jaki sposób i komu płacone będzie świadczenie alimentacyjne? 11.
12. Jeśli zobowiązany nie płaci dobrowolnie alimentów, jakie środki przymusu mogą zostać użyte? 12.
13. Czy istnieje organizacja lub departament rządowy (szczebla centralnego lub lokalnego), który może udzielić pomocy w ściągnięciu alimentów? 13.
14. Czy organy takie mogą przejąć obowiązki zobowiązanego i same wypłacić świadczenie alimentacyjne w całości lub w części? 14.
Jeśli powód mieszka w Republice Czeskiej, a zobowiązany do płacenia alimentów ma stałe miejsce zamieszkania w innym kraju: Jeśli powód mieszka w Republice Czeskiej, a zobowiązany do płacenia alimentów ma stałe miejsce zamieszkania w innym kraju:
15. Czy powód może uzyskać pomoc od organizacji lub departamentu rządowego w Republice Czeskiej? 15.
16. Jak można się skontaktować z taką organizacją lub departamentem rządowym? 16.
17. Jakiego rodzaju pomoc może uzyskać powód od takiej organizacji lub departamentu rządowego? 17.
Jeśli powód mieszka się w innym kraju, a zobowiązany do płacenia alimentów znajduje się w Republice Czeskiej: Jeśli powód mieszka się w innym kraju, a zobowiązany do płacenia alimentów znajduje się w Republice Czeskiej:
18. Czy powód może zwrócić się z żądaniem zasądzenia alimentów bezpośrednio do organizacji lub departamentu rządowego na terenie Republiki Czeskiej? 18.
19. W jaki sposób można się skontaktować z taką organizacją lub departamentem rządowym? 19.
20. Jakiego rodzaju pomoc może uzyskać powód od takiej organizacji lub departamentu rządowego? 20.
 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania