Komisja Europejska > EJN > Pomoc sądowa > Niemcy

Ostatnia aktualizacja: 29-06-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Pomoc sądowa - Niemcy

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Jakie są koszty postępowania sądowego i kto zwykle powinien je ponieść? 1.
2. Czym właściwie jest pomoc prawna? 2.
3. Czy mam prawo do pomocy prawnej? 3.
4. Czy pomoc prawną można uzyskać dla wszystkich rodzajów postępowania? 4.
5. Czy istnieje specjalna procedura w nagłych przypadkach? 5.
6. Gdzie mogę uzyskać formularz wniosku o pomoc prawną? 6.
7. Jakie dokumenty powinienem załączyć do mojego wniosku o pomoc prawną? 7.
8. Gdzie powinienem złożyć mój wniosek o pomoc prawną? 8.
9. W jaki sposób dowiem się, czy należy mi się pomoc prawna? 9.
10. Co powinienem zrobić, jeśli należy mi się pomoc prawna? 10.
11. Kto wybiera mojego prawnika, jeśli należy mi się pomoc prawna? 11.
12. Czy pomoc prawna obejmuje wszystkie koszty postępowania? 12.
13. Kto ponosi pozostałe koszty, jeśli należy mi się jedynie ograniczona pomoc prawna? 13.
14. Czy pomoc prawna obejmuje również odwołania? 14.
15. Czy pomoc prawna może zostać cofnięta przed zakończeniem postępowania (lub nawet odwołana po zakończeniu postępowania)? 15.
16. Czy mogę zaskarżyć odmowę udzielenia mi pomocy prawnej? 16.

 

1. Jakie są koszty postępowania sądowego i kto zwykle powinien je ponieść?

Kiedy prawnicy udzielają porad i reprezentują klientów, mają prawo do wynagrodzenia za te usługi, zasadniczo w wysokości proporcjonalnej do wartości sprawy. W przypadku wszczęcia postępowania sądowego, pojawiają się również opłaty sądowe. Opłaty sądowe to nie tylko opłaty i koszty poniesione przez sąd. Obejmują one również koszty, jakie musi ponieść osoba potrzebująca pomocy w celu wykonania czynności wymaganej przez sąd oraz koszty poniesione z tytułu zasadnego oskarżenia lub obrony. Osoba niepotrzebująca pomocy zwykle ponosi te koszty. W przypadku wygrania sprawy koszty zwraca zwykle strona przeciwna.

2. Czym właściwie jest pomoc prawna?

W Niemczech istnieje rozróżnienie pomiędzy pomocą w ramach Programu Doradztwa Prawnego a pomocą w zakresie kosztów sądowych.

Ustawa o Programie Doradztwa Prawnego zapewnia osobom o niskich dochodach otrzymanie pomocy w zakresie pokrycia kosztów doradztwa i zastępstwa poza salą sądową.

Osoby potrzebujące otrzymują pomoc w prowadzeniu postępowania sądowego w ramach zasad pomocy w zakresie kosztów sądowych.

3. Czy mam prawo do pomocy prawnej?

Pomocy prawnej (wsparcia w ramach Programu Doradztwa Prawnego i wsparcia w zakresie kosztów sądowych) udziela się w sytuacji, kiedy osobiste i ekonomiczne okoliczności wnioskodawcy nie pozwalają mu na zebranie koniecznych funduszy i osoba taka nie posiada innej rozsądnej możliwości uzyskania pomocy (np. ubezpieczenie od ochrony prawnej, porada od stowarzyszenia lokatorów lub związków zawodowych).

Do góryDo góry

Wykonania praw nie można popełnić ani z premedytacją ani w złym zamiarze. Wsparcia w zakresie kosztów sądowych udziela się, kiedy planowane oskarżenie lub obrona ma rozsądną szansę powodzenia. Sąd wydający decyzję w sprawie wniosku o pomoc w zakresie kosztów sądowych musi rozpatrzyć, na podstawie faktów przedstawionych przez wnioskodawcę i dostępnej dokumentacji, czy prawny punkt widzenia jest poprawny lub przynajmniej uzasadniony i musi być przekonany, że możliwe jest przedstawienie sprawy.

Po spełnieniu tych warunków wnioskodawca ma prawo do wsparcia w ramach Programu Doradztwa Prawnego oraz wsparcia w zakresie opłat sądowych.

4. Czy pomoc prawną można uzyskać dla wszystkich rodzajów postępowania?

Pomoc w ramach Programu Doradztwa Prawnego (porady i zastępstwo w koniecznych przypadkach) przyznaje się w sprawach cywilnych, łącznie ze sprawami dotyczącymi zatrudnienia, sprawami administracyjnymi, konstytucyjnymi i społecznymi. W sprawach karnych i dotyczących przestępstw administracyjnych udziela się wyłącznie porad. W sprawach gdzie wymagane jest zastosowanie prawa innego Państwa, udziela się pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego, jeśli istnieje związek z Niemcami. Pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego nie przyznaje się w związku ze sprawami podatkowymi.

Pomocy w zakresie opłat sądowych udziela się we wszystkich rodzajach spraw cywilnych, spraw wiążących się z dobrowolną jurysdykcją oraz spraw wnoszonych do trybunałów przemysłowych, sądów administracyjnych, sądów społecznych i sądów podatkowych. Pomocy w zakresie kosztów sądowych nie udziela się osobom oskarżonym w karnych postępowaniach sądowych ani dłużnikom w postępowaniu upadłościowym. Zasady dotyczące obrońców wyznaczonych przez sąd zawierają specjalne przepisy obejmujące postępowania karne. W przypadku spraw upadłościowych dłużnikom zapewnia się czas na zapłatę kosztów proceduralnych.

Do góryDo góry

5. Czy istnieje specjalna procedura w nagłych przypadkach?

Nie istnieją procedury specjalne. Możliwości uzyskania pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego i pomocy w zakresie opłat sądowych są specjalnie opracowane w taki sposób, że obejmują przypadki pilne.

6. Gdzie mogę uzyskać formularz wniosku o pomoc prawną?

Formularze wniosków o pomoc w ramach Programu Doradztwa Prawnego oraz pomoc w zakresie kosztów sądowych można uzyskać z miejscowych sądów i od prawników.

7. Jakie dokumenty powinienem załączyć do mojego wniosku o pomoc prawną?

Należy udokumentować niezbędne szczegółowe informacje na temat dochodów (np. paski wypłat, ostatnie zeznanie podatkowe w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą).

8. Gdzie powinienem złożyć mój wniosek o pomoc prawną?

Wniosek o pomoc w ramach Programu Doradztwa Prawnego składa się w miejscowym sądzie, w okręgu, w którym wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania (domicile). Jeżeli wnioskodawca nie posiada miejsca zamieszkania w Niemczech, odpowiedzialność spoczywa na sądzie miejscowym, w miejscu zaistnienia potrzeby pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego. Możliwe jest również nawiązanie bezpośredniego kontaktu z prawnikiem celem uzyskania pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego. W takiej sytuacji wniosek należy złożyć do sądu po nawiązaniu kontaktu.

Wnioski o pomoc w zakresie kosztów sądowych należy składać do sądu, w którym prowadzone jest lub ma być prowadzone dane postępowanie. Sąd (niebędący organem opieki społecznej) rozpatruje wniosek i decyduje, czy spełnione są warunki przyznania pomocy w zakresie kosztów sądowych.

Do góryDo góry

9. W jaki sposób dowiem się, czy należy mi się pomoc prawna?

Informacje na temat pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego i pomocy w zakresie kosztów sądowych można uzyskać od miejscowych sądów i prawników.

10. Co powinienem zrobić, jeśli należy mi się pomoc prawna?

Jeśli wnioskodawcom należy się pomoc w ramach Programu Doradztwa Prawnego i pomoc w zakresie kosztów sądowych, powinni wypełnić odpowiedni formularz, załączyć niezbędne dokumenty i przekazać je do urzędu wskazanego w części 8.

11. Kto wybiera mojego prawnika, jeśli należy mi się pomoc prawna?

Wnioskodawca może wybrać prawnika, od którego uzyska pomoc w ramach Programu Doradztwa Prawnego. W Bremie i Hamburgu porady prawne można uzyskać w biurze porad obywatelskich. Prawnicy mają obowiązek udzielić porady prawnej. Mogą oni odmówić przyjęcia sprawy jedynie wówczas, gdy istnieją ku temu poważne powody.

Wybór prawnika jest również sprawą wnioskodawcy w sytuacji przyznania pomocy w zakresie kosztów sądowych. Wnioskodawcy muszą dokonać wyboru prawnika, który będzie upoważniony do ich reprezentowania. Jedynie w sytuacji, kiedy wnioskodawcy nie są w stanie znaleźć prawnika gotowego ich reprezentować, obrońcę wyznacza przewodniczący kompletu sędziowskiego.

12. Czy pomoc prawna obejmuje wszystkie koszty postępowania?

Prawnik oferujący poradę prawną ma prawo zażądać od wnioskodawcy opłaty w wysokości 10 €, z której może zrezygnować w zależności od okoliczności danej strony. Inne uzgodnienia dotyczące wynagrodzenia nie mają wartości z punktu widzenia prawa. Prawnik otrzymuje pozostałą część wynagrodzenia ze środków publicznych.

Do góryDo góry

W przypadku przyznania pomocy w zakresie kosztów sądowych, pokrywa ona wszystkie koszty procesowe wnioskodawcy, oprócz kosztów niezwiązanych z przedstawieniem sprawy. Potrzebująca strona nie ponosi żadnych dalszych kosztów.

13. Kto ponosi pozostałe koszty, jeśli należy mi się jedynie ograniczona pomoc prawna?

Jeśli wniosek o pomoc prawną jest zasadny, wnioskodawca nie ponosi żadnych innych kosztów. Wszystkie koszty wynikające z postępowania pokrywa zatwierdzenie przyznania pomocy. Jeśli wnioskodawcy dysponują środkami finansowymi na pokrycie części kosztów ze swojego dochodu, są oni zobowiązani do ratalnego zwrotu określonej kwoty na rzecz środków publicznych.

14. Czy pomoc prawna obejmuje również odwołania?

Zatwierdzenie pomocy w zakresie kosztów sądowych nie obejmuje automatycznie odwołań. Pokrycie finansowe kończy się w momencie podjęcia ostatecznej decyzji w danej sprawie. Jednakże istnieje możliwość złożenia nowego wniosku o pomoc w zakresie kosztów sądowych celem pokrycia postępowania odwoławczego. Sąd apelacyjny rozpatruje, czy strona wciąż potrzebuje pomocy, czy odwołanie nie wynika z premedytacji lub nie jest podejmowane w złym zamiarze i czy ma szanse powodzenia. W przypadku spełnienia tych warunków strona jest upoważniona do otrzymania pomocy w zakresie kosztów sądowych obejmującej odwołanie.

15. Czy pomoc prawna może zostać cofnięta przed zakończeniem postępowania (lub nawet odwołana po zakończeniu postępowania)?

Pomoc w ramach Programu Doradztwa Prawnego może zostać cofnięta, jeśli została przyznana na podstawie fałszywych oświadczeń wnioskodawcy.

Pomoc w zakresie kosztów sądowych może zostać cofnięta jedynie w następujących sytuacjach:

  1. jeśli podstawą zatwierdzenia pomocy było fałszywe oświadczenie dotyczące sporu,
  2. jeśli udzielono fałszywych informacji dotyczących warunków osobistych w zakresie udzielenia pomocy i nie złożono oświadczenia,
  3. jeśli nie złożono oświadczenia dotyczącego okoliczności osobistych lub finansowych,
  4. jeśli istnieją zaległe płatności ratalne.

16. Czy mogę zaskarżyć odmowę udzielenia mi pomocy prawnej?

Istnieje możliwość rozpatrzenia specjalnego odwołania od decyzji podjętej przez sąd miejscowy odmawiającej pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego.

W przypadku odmowy udzielenia pomocy w zakresie kosztów sądowych wnioskodawca może odwołać się od decyzji sądu w terminie jednego miesiąca, jeśli wartość przedmiotu sporu w postępowaniu głównym przekracza 600 €. Jeśli wartość przedmiotu sporu w głównym postępowaniu nie przekracza 600 €, odwołanie jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, kiedy sąd odrzucił wniosek wyłącznie na podstawie osobistej i finansowej sytuacji wnioskodawcy.

Dalsze informacje

Więcej informacji na temat pomocy w ramach Programu Doradztwa Prawnego można uzyskać z broszury Guter Rat ist nicht teuer (Dobra rada nie jest droga), dostępnej na stronie internetowej Deutsch pod „Veröffentlichungen” (publikacje).

« Pomoc sądowa - Informacje ogólne | Niemcy - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 29-06-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania