Komisja Europejska > EJN > Wykonywanie orzeczeń > Litwa

Ostatnia aktualizacja: 04-05-2009
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Wykonywanie orzeczeń - Litwa

 

SPIS TRESCI

1. Co oznacza wykonanie w sprawach cywilnych i handlowych? 1.
2. Na jakich są warunkach wydaje się tytuł egzekucyjny lub decyzję wykonawczą? 2.
2.1. Procedura 2.1.
2.2. Istotne warunki 2.2.
3. Przedmiot i charakter środków egzekucji? 3.
3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem egzekucji? 3.1.
3.2. Jakie są skutki środków egzekucyjnych? 3.2.
3.3. Jaki jest okres ważności takich środków? 3.3.
4. Czy istnieje możliwość odwołania się od decyzji przyznającej takie środki? 4.

 

1. Co oznacza wykonanie w sprawach cywilnych i handlowych?

Wykonanie należy rozumieć jako gwarancję wypełnienia obowiązków nałożonych orzeczeniem sądowym na strony powództwa, tak aby przy wdrażaniu decyzji sądowej strony wykonywały wymagane działania.

Nie wszystkie decyzje sądowe wymagają wykonania. Ma to na przykład zastosowanie do orzeczeń w sprawie uznania i zawieszenia, zmiany lub ustanowienia stosunków prawnych.

Orzeczenie sądu może być wykonane w wyniku dobrej woli stron, tzn. bez podejmowania środków wykonawczych, albo siłą.

Jeśli strona, której dotyczy orzeczenie sądu, nie wykona decyzji dobrowolnie, zainteresowany wierzyciel ma prawo wystąpić do sądu o wydanie tytułu wykonawczego oraz przekazanie go komornikowi. Komornicy to osoby upoważnione przez państwo do podejmowania działań na wniosek wierzyciela, które mają na celu zagwarantowanie wykonania orzeczenia sądu, które nie zostało wykonane dobrowolnie, w drodze zastosowania przymusowych środków egzekucyjnych.

Wykonanie orzeczeń sądu jest regulowane częścią VI Kodeksu postępowania cywilnego (postępowanie egzekucyjne) oraz wytycznymi w sprawie wykonania decyzji przyjętymi na mocy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości. Szczegółowe zasady regulujące wykonanie orzeczenia mogą być określone w innych aktach prawnych.

2. Na jakich są warunkach wydaje się tytuł egzekucyjny lub decyzję wykonawczą?

2.1. Procedura

Tytuł wykonawczy wydany na podstawie orzeczenia sądu jest przekazywany komornikowi przez osobę do tego uprawnioną, tzn. osobę występującą z roszczeniem lub jej przedstawiciela. W przypadku przekazania tytułu wykonawczego przez przedstawiciela, musi on posiadać należycie wystawione i sporządzone upoważnienie uprawniające go do takiej czynności, tzn. upoważnienia wystawione przez osoby fizyczne muszą być poświadczone notarialnie, natomiast upoważnienia wystawione przez osoby prawne mogą być również zatwierdzone przez odpowiedni organ danej osoby prawnej. Jeżeli adwokat lub jego asystent przekazuje tytuł wykonawczy komornikowi, musi również dostarczyć komornikowi pisemną umowę z klientem lub inny dokument świadczący o jego prawach i obowiązkach oraz o ich zakresie.

Do góryDo góry

Po otrzymaniu instrumentu wykonawczego, komornik musi w ciągu trzech dni, a w sprawach pilnych bezzwłocznie, potwierdzić, że nie istnieją żadne oczywiste powody do odrzucenia instrumentu.

2.2. Istotne warunki

Instrument wykonawczy jest przekazywany komornikowi właściwemu dla miejsca, w którym dłużnik ma miejsce stałego pobytu lub miejsce pracy lub dla miejsca, na którym znajduje się majątek dłużnika. Jeżeli windykacja ma dotyczyć osoby prawnej, instrument wykonawczy jest dostarczany komornikowi właściwemu dla miejsca głównej siedziby dłużnika – tzn. osoby prawnej – lub miejsca, w którym znajduje się majątek dłużnika.

Tytuł wykonawczy zostaje przyjęty, gdy osoba występująca z roszczeniem zapłaci komornikowi całkowitą opłatę egzekucyjną. W zależności od sytuacji finansowej osoby występującej z roszczeniem (osoby fizycznej), komornik może odstąpić od płatności całości lub części opłaty lub odroczyć ją do czasu zakończenia postępowania wykonawczego. Jeżeli instrument wykonawczy przekazuje osoba prawna, komornik ma prawo nie odraczać płatności kwoty większej niż połowa całej opłaty.

3. Przedmiot i charakter środków egzekucji?

3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem egzekucji?

Możliwe środki egzekucji to:

  1. windykacja z zasobów finansowych dłużnika oraz prawa do majątku i aktywów;
  2. windykacja z zasobów finansowych dłużnika oraz środków pieniężnych będących w posiadaniu innych osób;
  3. zakaz przekazywania pieniędzy lub aktywów lub wykonywania innych zobowiązań za dłużnika przez inne osoby;
  4. konfiskata dokumentów uwierzytelniających prawa dłużnika;
  5. windykacja z zarobków i pensji dłużnika, emerytur, rent lub innych form dochodu;
  6. konfiskata pewnych przedmiotów należących do dłużnika, o których mowa w orzeczeniu sądu oraz przekazanie ich stronie występującej z roszczeniem;
  7. administracja majątkiem dłużnika oraz wykorzystanie uzyskanego w ten sposób dochodu na spłacenie osoby występującej z roszczeniem;
  8. zobowiązanie dłużnika do wykonania lub zaniechania pewnych działań;
  9. kompensowanie roszczeń wzajemnych strony występującej z roszczeniem;
  10. inne środki określone prawem.

Możliwe jest jednoczesne zastosowanie większej liczby środków egzekucyjnych niż jeden.

Do góryDo góry

3.2. Jakie są skutki środków egzekucyjnych?

Środki i procedury egzekucyjne różną się w zależności od tego, czy egzekucji podlegają zobowiązanie pieniężne, czy niepieniężne oraz tego, czy odzyskiwanie jest przeprowadzane z zasobów finansowych dłużnika, jego dochodów, czy innego majątku.

Jeśli egzekwowane jest zobowiązanie pieniężne i windykacją objęte są zasoby finansowe dłużnika znajdujące się w banku lub u osoby trzeciej, komornik wysyła do banku, innej instytucji kredytowej lub osoby, tytuł w stosownej formie, zlecający sprawdzenie, czy posiadają zasoby finansowe w imieniu dłużnika, a jeśli posiadają, to zgodnie z tytułem są zobowiązane zawiesić wypłaty z tych zasobów finansowych w stopniu niezbędnym do pokrycia ściągalnych sum oraz kosztów egzekucji. Po uzyskaniu od baku odpowiedzi potwierdzającej zawieszenie wypłat z zasobów finansowych dłużnika, zasoby te zostają zajęte i przelane na konto komornika.

Jeżeli komornik ustali, że zasoby finansowe dłużnika lub inny jego majątek znajdują się w posiadaniu osób trzecich (komornik ma prawo do otrzymania takich informacji oraz informacji na temat tego, czy osoba trzecia musi wypłacać zasoby lub przekazywać inny majątek dłużnikowi), komornik zajmuje te zasoby.

Jeżeli egzekwowane jest zobowiązanie pieniężne i windykacja dotyczy dochodu dłużnika, komornik przedstawia tytuł wykonawczy pracodawcy dłużnika lub innej osobie dokonującej płatności na rzecz dłużnika. Od pensji dłużnika lub podobnych świadczeń poczynione zostaną stosowne potrącenia w stopniu niezbędnym do pokrycia windykowanej kwoty.

Do góryDo góry

Jeśli egzekwowane jest zobowiązanie pieniężne i windykacji podlega majątek dłużnika, majątek ten zostaje zajęty i sprzedany. Majątek pieniężny dłużnika nie może podlegać windykacji, jeżeli dłużnik przedstawi komornikowi dowód potwierdzający, że środki pieniężne mogą być odzyskane w ciągu sześciu miesięcy poprzez dokonanie ustawowych potrąceń z dochodu dłużnika. Windykacji może podlegać nieruchomość będąca miejscem zamieszkania należącym do dłużnika wyłącznie w przypadku, w którym kwota do odzyskania przekracza 7 000 LTL.  Na wniosek dłużnika lub członków jego rodziny, jeżeli mieszkanie lub dom zostały zajęte na poczet windykacji nieopłaconych kwot za rachunki za energię elektryczną, usługi miejskie i inne usługi, sąd może orzec, że nie można przeprowadzić windykacji zadłużenia z ostatniego mieszkania, domu lub jego części, w której przedmiotowe osoby muszą mieszkać. Podejmując taką decyzję, sąd uwzględnia sytuację finansową i interesy dzieci, osób niepełnosprawnych i grup nieuprzywilejowanych.

Zajęcie majątku dłużnika jest tymczasowym nakazem sądowym lub ograniczeniem prawa własności lub poszczególnych elementów prawa własności (zarządzanie, wykorzystanie lub zbycie) nałożonym na majątek dłużnika.

Zajęcie może zostać przeprowadzone przez sąd lub komornika.

Sąd dokonuje zajęcia majątku na podstawie orzeczenia związanego z wdrażaniem tymczasowych środków zabezpieczających. Kwota zajętych zasobów finansowych lub majątku nie może przekraczać sumy roszczenia. Sąd może odwołać taką decyzję na wniosek zainteresowanych stron lub z własnej inicjatywy w pewnych z góry określonych przypadkach. W przypadku, w którym sąd rozpatrzył sprawę i odrzucił roszczenie, do czasu wejścia w życie decyzji sądu w mocy pozostają tymczasowe środki zabezpieczające, a jeżeli roszczenie zostanie zaspokojone po zastosowaniu przez sąd tymczasowych środków zabezpieczających, środki te mają zastosowanie do czasu wykonania decyzji sądu.  

Do góryDo góry

Komornik wykonujący decyzję egzekucyjną musi podpisać nakaz zajęcia w przypadku zajęcia majątku dłużnika. Komornik może unieważnić nakaz zajęcia jedynie w sytuacji, gdy sam był osobą przeprowadzającą zajęcie. Zasadniczo komornik nie może zająć majątku dłużnika w części większej, niż jest to konieczne na pokrycie windykowanej kwoty i kosztów egzekucji.

Upłynnienie majątku – obowiązkowa sprzedaż na aukcji przez przedsiębiorstwa, które zajmują się obrotem majątkiem lub jego przekształcaniem, przenoszeniem na rzecz osoby występującej z roszczeniem, sprzedażą majątku nabywcy poleconemu przez dłużnika lub upłynnianiem zajętego majątku należącego do dłużnika lub osoby udzielającej zabezpieczenia za pomocą innych środków. W zależności od przyczyn zajęcia oraz rodzaju zajętego majątku, zajęty majątek jest upłynniany zgodnie z prawem przez komornika, urzędy Państwowego Inspektoratu Podatkowego lub pośredników handlowych oraz przedsiębiorstwa, które zajmują się publicznym obrotem papierami wartościowymi.

Nieruchomości i inny majątek zarejestrowany i należący do dłużnika na mocy prawa oraz pozostały majątek ruchomy o wartości jednostkowej przekraczającej sto tysięcy litów jest upłynniany w drodze sprzedaży na aukcji. Pozostały majątek może być upłynniany z wykorzystaniem innych środków.

Dłużnik ma prawo do znalezienia nabywcy sprzedawanego majątku przed rozpoczęciem aukcji. Jeżeli dłużnik znajdzie nabywcę przed aukcją, majątek musi być sprzedany temu nabywcy. Dłużnik nie może sprzedać majątku znalezionemu nabywcy za kwotę niższą niż wartość wskazana w nakazie zajęcia lub za kwotę niższą niż kwota wystarczająca na pokrycie wszystkich długów i kosztów egzekucji.

Do góryDo góry

Upłynnienie zajętego majątku anuluje wszystkie zajęcia tego majątku.

Jeżeli instrumenty egzekucyjne są przekazywane w związku z wzajemnymi roszczeniami dłużnika i osoby występującej z roszczeniem, komornik kompensuje powyższe kwoty zgodnie z przewidzianą procedurą. Jeżeli, zgodnie z przewidzianą procedurą, możliwe jest odzyskanie całej kwoty za pośrednictwem kompensacji, nie są stosowane żadne inne obowiązkowe środki egzekucji. Kompensacja nie może być wykorzystywana do odzyskiwania alimentów.

Przepisy prawa określają konkretne wymagania mające zastosowanie do wykonania zobowiązań niepieniężnych.

W przypadku egzekucji decyzji w sprawie przeniesienia opieki nad dziećmi, komornik włączy w sprawę osobę, na którą ma zostać przeniesiona opieka nad dzieckiem oraz przedstawiciela organu publicznego odpowiedzialnego za ochronę praw dziecka. Musi być zapewniona ochrona praw dziecka.

Jeżeli osobie występującej z roszczeniem zostają przyznane pewne przedmioty, o których mowa w orzeczeniu sądu, komornik konfiskuje takie przedmioty i przekazuje je osobie występującej z roszczeniem.

W zależności od orzeczenia sądu, tylko osoby wymienione w tytule egzekucyjnym mogą być umieszczone w obiekcie mieszkalnym (lub z niego eksmitowane). W razie potrzeby można wystąpić o pomoc ze strony policji.

W przypadku, w którym orzeczenie wymagające, aby dłużnik wykonał lub zaniechał pewnych działań niezwiązanych z przekazywaniem majątku lub kapitału, nie zostanie wyegzekwowane, komornik sporządza w tej sprawie stosowane sprawozdanie. Sprawozdanie takie jest następnie przekazywane do sądu rejonowego właściwego dla miejsca egzekucji, który orzeka o wprowadzeniu w życie skutków, o których mowa w przedmiotowym orzeczeniu (tzn., że powód ma prawo do przeprowadzenia działania lub podjęcia środków mających na celu zapewnienie zakończenia działań przy wykorzystaniu kapitału pozwanego oraz do jednoczesnego odzyskania wymaganych kosztów od pozwanego, jeżeli pozwany nie wykonał orzeczenia w określonym terminie), a w sytuacji, w której decyzja nie wspomina o żadnych skutkach, sąd zajmuje się sprawą dotyczącą zmiany ustaleń służących egzekucji pierwotnego orzeczenia.

Do góryDo góry

W przypadku, w którym działania, o których mowa w orzeczeniu sądu, mogą być wykonane lub zaniechane tylko przez samą stronę pozwana, a strona pozwana nie wykonuje decyzji, na stronę pozwaną może być nałożona grzywna na rzecz powoda oraz określony zostaje nowy termin wykonania orzeczenia. Wpłacenie grzywny przez dłużnika nie zwalnia go z obowiązku wykonania lub zaniechania wykonywania działań, o których mowa w orzeczeniu sądu.

3.3. Jaki jest okres ważności takich środków?

W zależnosci od przedmiotowego orzeczenia tytuły wykonawcze mogą być przekazywane do egzekucji w terminie 10 lat od wejscia w życie orzeczenia. Termin przekazania tytułów wykonawczych w odniesieniu do orzeczeń sądu, które należy wykonać w trybie pilnym, jest liczony od następnego dnia po wydaniu orzeczenia. Instrumenty egzekucyjne dotyczące przywrócenia do pracy mogą być przekazane do egzekucji w ciągu jednego miesiąca od dnia następującego po wydaniu orzeczenia.

W zależnosci od przedmiotowego orzeczenia, w przypadku, w którym roszczenia dotyczą płatnosci okresowych, dokumenty egzekucyjne zachowują ważnosć przez cały okres, na który płatnosci zostały orzeczone, natomiast termin złożenia ich do egzekucji zaczyna biec od dnia, w którym upływa ostateczny termin danej płatnosci.

Dla decyzji innych urzędników lub instytucji przekazywanych do egzekucji okreslone są konkretne terminy.

Jeżeli termin na złożenie tytułu wykonawczego jest przedłużony z powodów uznanych przez sąd za istotne, sąd może odnowić przedłużenie, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej.

Środki egzekucyjne zastosowane przez komornika obowiązują do czasu anulowania ich przez danego komornika. W przypadku złożenia odwołania kwestionującego legalnosć działań komornika i uznania przez sąd zasadnosci lub częsciowej zasadnosci odwołania, wszystkie lub niektóre zastosowane srodki mogą być uchylone przez sąd rozpoznający odwołanie.

Zajęcie majątku lub inne tymczasowe srodki bezpieczeństwa zastosowane przez sąd obowiązują do czasu ich uchylenia (lub zastąpienia przez inne srodki), zastosowania przez sąd, lub uchylenia przez sąd wyższej instancji w przypadku odwołania się.

Upłynnienie zajętego majątku anuluje wszystkie zajęcia tego majątku.

Zobacz również odpowiedź na pytanie 3.2.

4. Czy istnieje możliwość odwołania się od decyzji przyznającej takie środki?

Odwołanie od działań komornika można złożyć w terminie nieprzekraczającym 10 dni licząc od dnia, w którym osoba składająca odwołanie została poinformowana lub powinna zostać poinformowana o wszczęciu lub zaniechaniu przedmiotowych działań, ale nie później niż w ciągu 30 dni po wykonaniu działania. Odwołanie musi zostać złożone w sądzie rejonowym odpowiednim dla miejsca należącego do właściwości komornika.

Środki zastosowane przez sąd mogą być uchylone lub zmienione przez ten sam sąd, jeżeli odwołanie złożono do sądu wyższej instancji, orzeczeniem tego ostatniego.

« Wykonywanie orzeczeń - Informacje ogólne | Litwa - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 04-05-2009

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania