Komisja Europejska > EJN > Wykonywanie orzeczeń > Niemcy

Ostatnia aktualizacja: 06-06-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Wykonywanie orzeczeń - Niemcy

Ostatnia aktualizacja patrz Deutsch
 

SPIS TRESCI

1. Co oznacza wykonanie orzeczenia w sprawach cywilnych i handlowych? 1.
2. Na jakich warunkach wydaje się tytuł lub decyzję wykonawczą? 2.
2.1. Procedura 2.1.
2.2. Istotne warunki 2.2.
3. Przedmiot i charakter środków przymusowych 3.
3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem wykonania? 3.1.
3.2. Jakie są skutki środków przymusowych? 3.2.
3.3. Jaki jest okres ważności tych środków? Czy istnieje okres przedawnienia przewidziany przez prawo lub wskazany w orzeczeniu sądowym? 3.3.
4. Czy można odwołać się od decyzji przyznającej takie środki? 4.

 

1. Co oznacza wykonanie orzeczenia w sprawach cywilnych i handlowych?

Wykonanie orzeczenia to koncepcja proceduralna związana ze stosowaniem przymusu publicznego celem zabezpieczenia roszczenia materialnego. Wykonanie leży wyłącznie w gestii Państwa, które posiada monopol na suwerenne umocowania, z których korzysta za pośrednictwem różnych swoich organów.

Spis środków przymusowych, za pomocą których można zmusić pozwanego do dokonania określonej czynności, powstrzymania się od dokonania określonej czynności lub do zapłaty

  • Zajęcie dóbr
  • Zajęcie roszczeń i innych aktywów (w szczególności uzyskanego dochodu)
  • Uwierzytelnione zestawienia aktywów
  • Nakaz działania lub powstrzymania się od działania
  • Obowiązkowa konfiskata majątku i odsprzedaż na aukcji
  • Polecenie zajęcia i nakaz tymczasowy

2. Na jakich warunkach wydaje się tytuł lub decyzję wykonawczą?

2.1. Procedura
- Czy wykonaniu podlegają zarówno decyzje sądowe jak i pozasądowe?

Tak. Dotyczy to orzeczeń końcowych, które są już lub tymczasowo wykonalne (§ 704 Kodeksu Postępowania Cywilnego („ZPO”), tak samo jak innych wykonalnych instrumentów wymienionych w § 794 ZPO; obejmują one nie tylko polecenia sądowe, ale również ugody sądowe i pozasądowe oraz akty notarialne.

- Czy konieczne jest zwrócenie się do sądu z wnioskiem o polecenie autoryzujące wykonanie?

Polecenie sądowe jest konieczne w przypadku zajęcia roszczeń i aktywów dłużnika, wykonania nakazów i konfiskaty nieruchomości pod warunkiem obowiązkowego zakupu i odsprzedaży na aukcji.

Do góryDo góry

- Który sąd ma właściwość w zakresie polecania wykonania?

W przypadku zajęcia roszczeń: sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika.

W przypadku wykonania nakazów: sąd pierwszej instancji.

W przypadku konfiskaty nieruchomości: sąd rejonowy właściwy dla miejsca, w którym znajduje się nieruchomość.

- Status, rola, zakres odpowiedzialności i uprawnienia agentów wykonawczych

Wykonanie przeprowadza komornik, urzędnik krajowy administracji sądowej, który w hierarchii podlega dyrektorowi sądu rejonowego. Wykonuje on swój zawód w sposób niezależny.

Komornik odpowiada za wykonywanie orzeczeń w sprawach cywilnych na mocy księgi 8 ZPO. Ostatnio nacisk przesunął się z zajmowania dóbr na zajmowanie roszczeń dłużnika. Komornik jest tu upoważniony w szczególności do tego, by zezwolić dłużnikowi na zapłatę w ratach, oraz ponosi odpowiedzialność za zapewnienie, aby procedura wykonawcza zakończyła się w sposób czasowy i skuteczny. Jednym z jego zasadniczych obowiązków jest uzyskanie uwierzytelnionego zestawienia aktywów od dłużnika, które zapewnia wierzycielowi cenny spis aktywów dłużnika. Inne zadania komornika obejmują:

  • zbywanie majątku ruchomego i nieruchomego (eksmisja)
  • uchylanie sprzeciwów dłużnika w stosunku do transakcji, które jest on zobowiązany akceptować
  • bezpośrednie doręczanie dokumentów wymaganych w procesie wykonania
  • wykonanie poleceń zajęcia i nakazów tymczasowych (z wyjątkiem spraw, którymi sąd zajmuje się samodzielnie)
  • wykonanie nakazów aresztowania.
- Czy wniosek o wykonanie należy złożyć za pośrednictwem prawnika lub innego przedstawiciela zawodu prawniczego?

Decyzje w sprawie wniosków o wykonanie podejmuje zasadniczo sąd rejonowy jako sąd wykonawczy; zastępstwo prawne nie jest obowiązkowe.

Do góryDo góry

Wniosek o polecenie wykonania nakazu sądowego, z drugiej strony, należy złożyć w sądzie pierwszej instancji, który w określonych okolicznościach może być sądem wyższej instancji (sąd okręgowy), gdzie zastępstwo prawne jest zasadniczo obowiązkowe.

Skala kosztów dla każdego rodzaju środków wykonawczych:

Prawo przewiduje różne możliwości wykonania, zależnie od roszczenia, które ma zostać zabezpieczone, a różnice dotyczą również ich kosztów:

  • Zajęcie dóbr:
W sytuacji uznania prawa do zapłaty określonej kwoty pieniędzy, wierzyciel zwraca się zwykle do komornika o zabezpieczenie płatności. Zajęcie ruchomych aktywów dłużnika przez komornika podlega opłacie w wysokości 20 €. Jeśli zajęty majątek ma zostać wystawiony na aukcję lub sprzedany (tj. w przypadku spieniężenia zajętego majątku) nalicza się dodatkową opłatę w wysokości 40 €. Naliczone zostaną również koszty komornika.
  • Zajęcie roszczeń:
Polecenie zapłaty kwoty pieniężnej można zabezpieczyć również wnioskiem do organów sądowych o zajęcie roszczeń dłużnika (np. w stosunku do wypłaty wynagrodzenia) oraz przeniesienie roszczenia na wierzyciela (§ 829 i 835 ZPO). Opłata z tego tytułu wynosi 15 €; koszty (w szczególności koszty obsługi polecenia sądowego) uznaje się dodatkowo.
  • Uwierzytelnione zestawienie aktywów:
Jeżeli wierzyciel nie uzyskał pełnego zaspokojenia z zajęcia i spieniężenia, dłużnik może zostać zobowiązany, na wniosek wierzyciela, do przedłożenia komornikowi uwierzytelnionego zestawienia swoich aktywów. Za przyjęcie zestawienia komornik pobierze opłatę w wysokości 30 €.

Do góryDo góry

  • Konfiskata nieruchomości:
Wykonania w stosunku do nieruchomości dłużnika dokonuje się w formie hipoteki zapisanej dla zabezpieczenia roszczenia, obowiązkowego zakupu i odsprzedaży na aukcji lub polecenia sekwestru sądowego w stosunku do majątku.

Za zapisanie hipoteki pobiera się opłatę zgodnie z rozporządzeniem w sprawie kosztów (Kostenordnung - KostO) według wartości roszczenia będącego przedmiotem zabezpieczenia. Tabelę opłat i wartości do 1 miliona € zawiera Załącznik 1 PDF File (PDF File 75 KB).

Decyzja odnośnie do wniosku o polecenie wykonania objęta jest opłatą w wysokości 50 €. Istnieją również dalsze opłaty – zwykle w wysokości 0,5% - za procedurę, przeprowadzenie aukcji, za zawarcie transakcji sprzedaży i podział dochodów. Opłaty za procedurę ogólnie oraz za przeprowadzenie aukcji zależą od wartości majątku; opłaty za zawarcie transakcji sprzedaży i podział dochodów zależą od najwyższej otrzymanej oferty. Tabelę opłat i wartości do 500 000 € zawiera Załącznik 2 PDF File (PDF File 76 KB). Oprócz opłat naliczone zostaną również koszty proceduralne, w szczególności koszty wyceny wartości odsprzedażowej majątku.

Wniosek o polecenie wykonania podlega opłacie w wysokości 50 €. Za procedurę nalicza się opłatę w wysokości 0,5%, na podstawie sumy uzyskanych z niego dochodów.

Do góryDo góry

  • Wykonanie polecenia zbycia, polecenie wykonania nakazu sądowego:
Jeżeli dłużnik został zobowiązany przez sąd do zbycia ruchomości, decyzję tę może wykonać komornik na wniosek wierzyciela. Wszczęcie postępowania podlega opłacie w wysokości 20 €. Jeżeli dłużnik zobowiązany jest do zbycia gruntu lub mieszkania, opłata eksmisyjna wynosi 75 €. Naliczone zostaną również koszty komornika, w szczególności związane z zaangażowaniem niezbędnych osób trzecich (na przykład transport, ślusarz itp.). Jeżeli proces trwa dłużej niż trzy godziny, za każdą kolejną godzinę lub jej część nalicza się opłatę w wysokości 15 €.

W postępowaniu przed sądem wykonawczym nakazującym dłużnikowi dokonanie, przyjęcie lub powstrzymanie się od konkretnej czynności, opłata wynosi 15 €.

2.2. Istotne warunki

Aby udowodnić swoje roszczenie, wierzyciel musi posiadać nakaz wykonania. Może to być ostateczny wyrok, który jest już lub tymczasowo wykonalny (§ 704 ZPO) bądź też jeden z instrumentów wymienionych w § 794 ZPO (na przykład ugody sądowe lub pozasądowe oraz akty notarialne).

Jeżeli chodzi o dłużnika, nie istnieją żadne konkretne wymagania.

Szczególne wymagania dotyczą nakazów konfiskaty i tymczasowych nakazów sądowych. Tego typu środki wykonawcze podejmuje się celem zabezpieczenia roszczenia przed wydaniem wyroku sądowego w postępowaniu głównym.

3. Przedmiot i charakter środków przymusowych

3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem wykonania?

Przedmiotem wykonania mogą być ruchome aktywa dłużnika, roszczenia oraz inne prawa majątkowe, jak również nieruchomości dłużnika.

Do góryDo góry

Paragraf 811 ZPO wyszczególnia aktywa ruchome, które nie mogą być przedmiotem zajęcia; ma to na celu zapewnienie dłużnikowi i jego domostwu minimalnej ilości przedmiotów niezbędnych do użytku osobistego lub zawodowego.

Ograniczenia te stosują się również do dochodu uzyskanego przez dłużnika. Paragraf 850 i następne ZPO określają kwoty, których nie można zająć, jako że dłużnik potrzebuje ich na pokrycie swoich kosztów utrzymania.

3.2. Jakie są skutki środków przymusowych?
- W stosunku do dłużnika

Wykonanie bardzo rzadko kończy się sukcesem, jeżeli dłużnik nie posiada aktywów, które można zająć. Wierzyciel może jednakże wznowić wykonanie w stosunku do dłużnika, jeżeli zda sobie sprawę z zatajonych dotychczas aktywów lub niedawno nabytych aktywów dłużnika.

Wierzyciel ma prawo wykonać wykonalny dokument w ciągu 30 lat. Dłużnik może swobodnie dysponować swoim majątkiem do momentu kiedy wierzyciel nie podejmie faktycznych środków wykonawczych.

Dłużnik, który przedłożył uwierzytelnione zestawienie aktywów lub który został zaaresztowany za odmowę przedłożenia takowego, może zostać wpisany do rejestru dłużników w sądzie wykonawczym, w którym prowadzone jest postępowanie wykonawcze. Dane z rejestru dłużników można w określonych sytuacjach przedstawiać stronom trzecim.

- W stosunku do stron trzecich

W związku z ochroną danych, banki nie mają obowiązku udzielać wierzycielowi, sądom i komornikom żadnych informacji dotyczących dłużnika, a w szczególności jego aktywów.

Jeżeli aktywa dłużnika są przedmiotem zajęcia lub w przypadku cesji jego roszczeń na stronę trzecią, strona trzecia nie może już dokonywać płatności na rzecz dłużnika; może płacić jedynie kwoty wymagane na pokrycie roszczenia wierzyciela wierzycielowi. Strona trzecia naruszająca to zobowiązanie staje w obliczu ryzyka powództwa o odszkodowanie.

3.3. Jaki jest okres ważności tych środków? Czy istnieje okres przedawnienia przewidziany przez prawo lub wskazany w orzeczeniu sądowym?

Roszczenia, które uzyskały status prawny oraz roszczenia w ramach wykonalnych ugód lub instrumentów podlegają okresowi przedawnienia wynoszącemu 30 lat, na mocy § 197 Kodeksu Cywilnego (BGB). Wierzyciel może rozpocząć postępowanie wykonawcze w każdym momencie w trakcie trwania tego okresu.

4. Czy można odwołać się od decyzji przyznającej takie środki?

Wierzyciel może natychmiast wnieść odwołanie w stosunku do odmowy wydania nakazu wykonawczego.

Dłużnik dysponuje następującymi środkami prawnymi w stosunku do nakazu wykonawczego:

  • Natychmiastowy sprzeciw, jeżeli miała miejsce uprzednia rozprawa sądowa;
  • Monit, jeśli uprzednia rozprawa sądowa nie miała miejsca.

Monit, który nie podlega żadnemu przedawnieniu, należy złożyć w sądzie rejonowym; natychmiastowy sprzeciw należy wnieść w terminie dwóch tygodniu w sądzie rejonowym lub sądzie okręgowym jako sądzie apelacyjnym.

Wniosek o zastosowanie takiego środka nie ma bezpośredniego wpływu na przebieg postępowania wykonawczego; nie zachodzi skutek zawieszający.

« Wykonywanie orzeczeń - Informacje ogólne | Niemcy - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 06-06-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania