Komisja Europejska > EJN > Wykonywanie orzeczeń > Belgia

Ostatnia aktualizacja: 06-06-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Wykonywanie orzeczeń - Belgia

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Jej treść w oryginalnej wersji językowej została zaktualizowana i przeniesiona do europejskiego portalu e-Sprawiedliwość.


Uwaga: wszystkie przepisy prawne, o których mowa w niniejszym dokumencie można znaleźć na stronie internetowej Federale Overheidsdienst Justitie Deutsch - français - Nederlands pod nagłówkiem „geconsolideerde wetgeving”



 

SPIS TRESCI

1. Co oznacza wykonanie orzeczenia w sprawach cywilnych i handlowych? 1.
2. Na jakich warunkach wydaje się tytuł lub decyzję wykonawczą? 2.
2.1. Procedura 2.1.
2.2. Istotne warunki 2.2.
3. Przedmiot i charakter środków przymusowych? 3.
3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem wykonania? 3.1.
3.2. Jakie są skutki środków przymusowych? 3.2.
3.3. Jaki jest okres ważności tych środków? 3.3.
4. Czy można odwołać się od decyzji przyznającej takie środki? 4.

 

1. Co oznacza wykonanie orzeczenia w sprawach cywilnych i handlowych?

Jeżeli dłużnik nie wypełni orzeczenia sądowego dobrowolnie, powód może dochodzić wykonania w sądach; praktykę tę określa się mianem przymusowego wykonania. Wymaga ono tytułu wykonawczego (art. 1386 Kodeksu Sądowego), ponieważ wiąże się z naruszeniem osobistej sfery prawnej dłużnika. Tytułem takim będzie zwykle orzeczenie lub akt notarialny. Z szacunku dla prywatności dłużnika, wykonanie tytułu w określonych momentach nie jest możliwe (art. 1387 Kodeksu Sądowego). Tytuł wykonuje komornik.

Przymusowe wykonanie stosuje się zwykle w celu odzyskania pieniędzy, można je jednakże stosować również, aby wymóc dokonanie jakiejś czynności.

Innym istotnym aspektem jest grzywna (art. 1385a Kodeksu Sądowego). Jest to środek wywierania presji na osobę skazaną w celu uzyskania wypełnienia przez nią orzeczenia sądowego. W określonych przypadkach jednakże nałożenie grzywny jest niemożliwe: kiedy osobę skazano na zapłatę kwoty pieniędzy lub wypełnienie umowy zatrudnienia oraz kiedy byłoby to niezgodne z godnością ludzką. Grzywnę egzekwuje się na podstawie tytułu ją ustanawiającego, dlatego żaden dodatkowy tytuł nie jest wymagany.

W przypadku osoby skazanej na zapłatę kwoty pieniędzy, roszczenie wykonuje się z majątku dłużnika i wtedy mowa jest o zajęciu. Rozróżnia się poszczególne rodzaje zajmowanych dóbr (ruchome lub nieruchome)1 oraz rodzaje zajęcia (zajęcie dla zabezpieczenia powództwa i zajęcie w wykonaniu orzeczenia). Zajęcie dla zabezpieczenia powództwa stosuje się w nagłych przypadkach, aby umieścić dobra pod ochroną sądu: sytuacja zostaje zamrożona w celu zabezpieczenia przyszłego wykonania orzeczenia. Właściciel zajętych dóbr nie ma już kontroli nad tymi dobrami, nie może ich sprzedać ani wydać. W przypadku zajęcia dóbr dłużnika w wykonaniu orzeczenia, dobra zostają sprzedane, a dochód ze sprzedaży zostaje przekazany powodowi. Powód nie posiada praw w stosunku do samych dóbr, tylko do przychodów z ich sprzedaży.

Do góryDo góry

Oprócz zwykłego zajęcia dla zabezpieczenia powództwa oraz zajęcia w wykonaniu orzeczenia w stosunku do majątku ruchomego i nieruchomego, istnieją również specjalne zasady zajmowania statków (art. 1467 do 1480 oraz art. 1545 do 1559 Kodeksu Sądowego), zajmowania w przypadku fałszerstwa (art. 1481 do 1488), sekwestracji (art. 1461 Kodeksu Sądowego), uchylenia zajęcia ruchomości, pod warunkiem że sprawa o nie zostanie skierowana do sądu i skarżący podda się wyrokowi (art. 1462 do 1466 Kodeksu Sądowego) oraz zajęcia niezebranych plonów owocowych i zbożowych (art. 1529 do 1538 Kodeksu Sądowego). W dalszej części niniejszego dokumentu zajmiemy się wyłącznie zwykłym zajęciem.

2. Na jakich warunkach wydaje się tytuł lub decyzję wykonawczą?

2.1. Procedura
2.1.1. Zajęcie dla zabezpieczenia powództwa

Dla zajęcia dla zabezpieczenia powództwa wymagana jest zgoda sędziego ds. zajęć (art. 1413 Kodeksu Sądowego). Upoważnienia należy dochodzić w formie wniosku ex parte (art. 1417 Kodeksu Sądowego). Do zajęcia majątku ruchomego i nieruchomego nie można stosować tego samego wniosku. Dla zajęcia majątku nieruchomego w każdym przypadku wymagany jest oddzielny wniosek.

Sędzia ds. zajęć podejmie decyzję w terminie ośmiu dni od złożenia wniosku (art. 1418 Kodeksu Sądowego). Sędzia może zdecydować o nieudzieleniu zgody, może udzielić powodowi zgody w całości lub w części. Decyzję sędziego ds. zajęć doręcza się dłużnikowi. Decyzję wydaje się komornikowi, który następnie podejmuje niezbędne kroki w celu jej doręczenia.

Do góryDo góry

Od tej zasady istnieje jeden istotny wyjątek, kiedy zgoda sędziego ds. zajęć nie jest wymagana: każde orzeczenie stanowi upoważnienie do dokonania zajęcia dla zabezpieczenia powództwa w stosunku do wydanych wyroków (art. 1414 Kodeksu Sądowego). Tutaj również musi istnieć aspekt pilności. Orzeczenie należy po prostu przekazać komornikowi, który podejmie właściwe kroki w celu zajęcia dóbr.

Zajęcie dla zabezpieczenia powództwa można przekształcić w zajęcie w wykonaniu orzeczenia (art. 1489 do 1493 Kodeksu Sądowego).

2.1.2. Zajęcie w wykonaniu orzeczenia

A. Informacje ogólne

Tego rodzaju zajęcia można dokonać wyłącznie na mocy tytułu wykonawczego (art. 1494 Kodeksu Sądowego). Wykonanie orzeczenia2 lub aktu3 możliwe jest jedynie za przedłożeniem uwierzytelnionej kopii4 lub oryginału,5 opatrzonych klauzulą nadającą moc prawną określoną w dekrecie królewskim.6

Orzeczenie sądowe doręcza się pozwanemu z wyprzedzeniem (art. 1495 Kodeksu Sądowego). Jeśli tytuł wykonawczy jest orzeczeniem, uprzednie doręczenie jest w każdym przypadku obowiązkowe, w celu zawiadomienia dłużnika. Jednakże jeśli tytuł wykonawczy jest aktem, nie jest to konieczne, ponieważ dłużnik będzie już świadomy istnienia tytułu. Okres dozwolony na rewizję lub odwołanie rozpoczyna się w momencie doręczenia orzeczenia. Okresy odwołania skutkują zawieszeniem zajęcia w wykonaniu orzeczenia (ale nie zajęcia dla zabezpieczenia powództwa), w przypadkach kiedy stronę skazano na zapłatę kwoty pieniędzy. Wykonanie tymczasowe (orzeczenie, które jest tymczasowo wykonalne) stanowi wyjątek w stosunku do skutku zawieszającego zwykłej procedury rewizyjnej lub odwoławczej.

Do góryDo góry

Drugim etapem starań powoda mających na celu wymuszenie sprzedaży majątku jest nakaz zapłaty (art. 1499 Kodeksu Sądowego). Jest to pierwsza czynność wykonawcza i ostatnie ostrzeżenie dla dłużnika, który na tym etapie wciąż może uniknąć zajęcia. Po wydaniu nakazu zapłaty istnieje jednodniowy okres oczekiwania na zajęcie majątku ruchomego (art. 1566 Kodeksu Sądowego). Nakaz musi zostać doręczony dłużnikowi i stanowi on zawiadomienie o niewywiązaniu się z płatności i wezwanie do jej dokonania. Wykonanie przymusowe może służyć jedynie odzyskaniu kwot wymienionych w nakazie zapłaty.

Z upływem okresu oczekiwania można dokonać zajęcia dóbr. Odbywa się to na mocy nakazu komornika. Wykonanie odbywa się zatem za pośrednictwem kompetentnego urzędnika. Urzędnika tego uważa się za przedstawiciela powoda; jego funkcję określa prawo i działa on pod nadzorem sądowym.7 Związany jest on odpowiedzialnością umowną w stosunku do powoda i odpowiedzialnością pozaumowną w stosunku do stron trzecich (z mocy prawa lub na podstawie ogólnego obowiązku staranności).

W ciągu 24 godzin od aktu, komornik prześle zawiadomienie do urzędnika sądu pierwszej instancji w miejscu, gdzie dokonano zajęcia (art. 1390 Kodeksu Sądowego). Zawiadomienie jest obowiązkowe zarówno dla dóbr ruchomych jak i nieruchomych. Dokonanie zajęcia w wykonaniu orzeczenia lub przeprowadzenie procedury podziału przychodów nie jest możliwe bez sprawdzenia zawiadomień o zajęciu (art. 1391 Kodeksu Sądowego). Zasadę tę wprowadzono w celu uniemożliwienia zbędnych zajęć i wzmocnienia zbiorowego wymiaru zajęcia.

Do góryDo góry

B. Zajęcie w wykonaniu orzeczenia: dobra ruchome

Wymaga to nakazu zapłaty, któremu dłużnik ma prawo się sprzeciwić. Zajęcia dokonuje się na mocy nakazu komornika i w pierwszej instancji jest to środek zapobiegawczy: dóbr nie przenosi się i nie dochodzi do zmiany w zakresie ich własności lub wykorzystania. Możliwe jest również zajęcie dóbr w miejscu innym niż dom dłużnika oraz na terenie strony trzeciej.

W przypadku majątku ruchomego zajęcie nie jest ograniczone wyłącznie do pojedynczej procedury, ale dokonywanie drugiego zajęcia tych samych dóbr jest naprawdę bezcelowe, zważywszy na wiążące się z tym koszty. Jeżeli chodzi o proporcjonalny podział przychodów ze sprzedaży dóbr dłużnika, w proces ten zaangażowani będą inni powodowie niż powód, który dokonał zajęcia (art. 1627 i następne Kodeksu Sądowego).

Sporządzone zostanie oficjalne sprawozdanie z zajęcia. Zajęte dobra zostaną sprzedane najwcześniej miesiąc po doręczeniu lub zawiadomieniu o kopii oficjalnego sprawozdania z zajęcia. Opóźnienie to ma na celu stworzenie dłużnikowi ostatniej szansy na zapobieżenie sprzedaży. Sprzedaż należy ogłosić publicznie w formie plakatów i zawiadomień w gazetach. Odbywa się ona w sali licytacyjnej lub na rynku publicznym, chyba że wniesiony zostanie wniosek o przeprowadzenie sprzedaży w innym, bardziej odpowiednim miejscu. Sprzedaż prowadzi komornik, który sporządza oficjalne sprawozdanie i gromadzi przychody ze sprzedaży. Następnie w terminie 15 dni komornik dokonuje proporcjonalnego podziału przychodów (art. 1627 i następne Kodeksu Sądowego). Procedurę tę rozstrzyga się zwykle polubownie, a w przypadku kiedy jest to niemożliwe sprawę kieruje się do sędziego ds. zajęć.

Do góryDo góry

C. Zajęcie w wykonaniu orzeczenia: dobra nieruchome (art. 1560 i następne Kodeksu Sądowego)

Wykonanie rozpoczyna się w momencie doręczenia nakazu płatności.

Następnie dokonuje się zajęcia, najwcześniej w ciągu 15 dni a najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy, w przeciwnym razie nakaz traci moc prawną. Nakaz zajęcia należy następnie zarejestrować w aktach urzędu hipotecznego8 w terminie 15 dni i doręczyć w terminie sześciu miesięcy. Niezarejestrowanie nakazu skutkuje nieważnością zajęcia. W przypadku majątku nieruchomego, w przeciwieństwie do majątku ruchomego, zastosowanie ma zasada tylko jednego zajęcia (majątku, który już raz zajęto nie można zająć ponownie).

Ostatnim krokiem jest zwrócenie się z wnioskiem do sędziego ds. zajęć o wskazanie notariusza, który zajmie się sprzedażą dóbr i ustawieniem wierzycieli w określonym porządku. Dłużnik może złożyć u sędziego ds. zajęć oświadczenie o sprzeciwie w stosunku do czynności prowadzonych przez mianowanego notariusza. Pozostałe zasady dotyczące sprzedaży dóbr są wyraźnie określone prawem (patrz art. 1582 i następne Kodeksu Sądowego). Sprzedaż ma zwykle charakter publiczny, ale z inicjatywy sędziego lub na wniosek powoda dokonującego zajęcia istnieje możliwość dokonania sprzedaży prywatnej. Przychody ze sprzedaży dzieli się następnie pomiędzy różnych wierzycieli, zgodnie z ustaloną kolejnością (uszeregowanie) (patrz art. 1639 do 1654 Kodeksu Sądowego). Spory dotyczące uszeregowania wierzycieli kieruje się do sędziego ds. zajęć.

2.1.3. Dokonanie zajęcia u osoby trzeciej

Jest to zajęcie roszczeń, jakie dłużnik posiada w stosunku do strony trzeciej (na przykład zajęcie zarobków otrzymywanych od pracodawcy). Strona trzecia staje się w ten sposób drugorzędnym dłużnikiem powoda dokonującego zajęcia. Zajęcie u osoby trzeciej (beslag onder derden) nie jest tożsame z zajęciem dóbr należących do dłużnika, ale znajdujących się na terenie strony trzeciej (beslag bij derden).

Do góryDo góry

Roszczeniem stanowiącym podstawę dla zajęcia jest roszczenie wierzyciela w stosunku do dłużnika podlegającego zajęciu. Roszczenie będące przedmiotem zajęcia to roszczenie, które strona podlegająca zajęciu posiada w stosunku do strony trzeciej / dłużnika drugorzędnego.

Szczegółowe zasady dotyczące zajęcia u osoby trzeciej można znaleźć w art. 1445 do 1640 Kodeksu Sądowego (zajęcie dla zabezpieczenia powództwa) oraz art. 1539 do 1544 Kodeksu Sądowego, jeżeli chodzi o zajęcie w wykonaniu orzeczenia.

2.1.4. Koszty

Oprócz kosztów sądowych, w przypadku zajęcia należy wziąć pod uwagę koszty komornika. Wynagrodzenie za urzędowe usługi świadczone przez komornika reguluje dekret królewski z dnia 30 listopada 1976 r. ustalający stawki dla czynności komornika w sprawach cywilnych i handlowych oraz stawkę dla określonych opłat dodatkowych (patrz Federale Overheidsdienst Justitie Deutsch - français - Nederlands).

2.2. Istotne warunki

A. Zajęcie dla zabezpieczenia powództwa

Każdy powód z roszczeniem przejawiającym określone cechy może dokonać zajęcia dla zabezpieczenia powództwa, bez względu na wartość zajmowanych dóbr oraz kwotę roszczenia (patrz art. 1413 Kodeksu Sądowego).

Do góryDo góry

Pierwszym warunkiem wstępnym dla tego typu zajęcia jest pilność: musi istnieć zagrożenie dla wypłacalności dłużnika, w skutek czego zagrożona może być również przyszła sprzedaż aktywów. Decyzję co do spełniania tego warunku podejmuje sąd, na podstawie obiektywnych kryteriów. Pilność musi istnieć nie tylko w momencie dokonywania zajęcia, ale również w momencie dokonywania oceny potrzeby kontynuacji zajęcia. Od tego warunku istnieje kilka wyjątków: zajęcie w przypadku fałszerstwa, zajęcie dla długów z tytułu weksli oraz wykonanie orzeczenia zagranicznego.

Drugim warunkiem dla zajęcia dla zabezpieczenia powództwa jest posiadanie roszczenia przez powoda. Jeżeli wymagane jest roszczenie, musi ono spełniać określone warunki (art. 1415 Kodeksu Sądowego): musi być definitywne (nie warunkowe), wymagalne (stosuje się to również do gwarancji dla przyszłych roszczeń) oraz stałe (kwota została określona lub może zostać określona). Z drugiej strony, charakter i kwota roszczenia są bez znaczenia. Sędzia ds. zajęć decyduje, czy warunki te zostały spełnione, ale jego decyzja nie będzie wiążąca dla sądu, który następnie będzie rozpoznawać sprawę.

Po trzecie, powód dochodzący zajęcia dla zabezpieczenia powództwa musi posiadać w tym zakresie kompetencje. Jest to czynność kontroli (a nie wykorzystania), którą może, w razie konieczności, wykonać zastępca prawny.

Zgoda sędziego ds. zajęć jest wymagana, chyba że powód uzyskał już orzeczenie (patrz powyżej). Jednakże wymóg ten nie istnieje w przypadku zajęcia u osób trzecich dla zabezpieczenia powództwa bądź sekwestracji lub w przypadku powodów, którzy uzyskali już orzeczenie (art. 1414 Kodeksu Sądowego: każde orzeczenie stanowi tytuł wykonawczy). Tytułem wykonawczym są również akty notarialne.

Do góryDo góry

B. Zajęcie w wykonaniu orzeczenia

Tutaj również wymagany jest tytuł wykonawczy (art. 1494 Kodeksu Sądowego). Może to być decyzja sądowa, autentyczny dokument, nakaz egzekucyjny wydany przez organy podatkowe, orzeczenie zagraniczne z klauzulą exequatur, itp.

Roszczenie należy określić w akcie spełniającym określone kryteria. Jak w przypadku zajęcia dla zabezpieczenia powództwa, roszczenie musi być pewne, stałe i wymagalne. Ustęp drugi artykułu 1494 Kodeksu Sądowego stanowi, że zajęcie dokonane w celu uzyskania płatności przychodu należnego w ratach stosuje się również do przyszłych rat, w momencie ich wymagalności.

Tytuł musi być również aktualny. Sędzia ds. zajęć nie uzna tytułu za aktualny, jeśli wierzyciel dokonujący zajęcia nie jest już powodem lub jeśli roszczenie przestało być aktywne w całości lub części (z powodu przedawnienia, w wyniku spłaty lub uregulowania w inny sposób).

3. Przedmiot i charakter środków przymusowych?

3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem wykonania?

A. Informacje ogólne

Przedmiotem zajęcia mogą być jedynie dobra ruchome i nieruchome będące własnością dłużnika. Dóbr należących do strony trzeciej nie można zająć, aczkolwiek bez znaczenia jest fakt, w czyim posiadaniu dobra dłużnika znajdują się w danym momencie. Dlatego też możliwe jest dokonanie zajęcia na terenie strony trzeciej, na mocy upoważnienia wydanego przez sąd (art. 1503 Kodeksu Sądowego).

Powód może zwykle odzyskać dług jedynie z bieżących aktywów dłużnika. Zajęcie aktywów byłych możliwe jest, jedynie w przypadku jeśli dłużnik w sposób nieuczciwy uzna się za niewypłacalnego. Również zajęcie przyszłych aktywów jest zwykle wykluczone, z wyjątkiem przyszłych roszczeń.

Do góryDo góry

W przypadku zajęcia dla zabezpieczenia powództwa owoce zajętych dóbr pozostają zwykle w posiadaniu osoby podlegającej zajęciu. W przypadku zajęcia w wykonaniu orzeczenia, jednakże, owoce również są przedmiotem zajęcia i dlatego przechodzą na dokonującego zajęcia wierzyciela.

Możliwe jest zajęcie niepodzielonego majątku, jednakże wstrzymuje się wtedy przymusową sprzedaż majątku do momentu jego podziału (patrz na przykład art. 1561 Kodeksu Sądowego). Specjalne zasady stosują się do małżonków.

B. Dobra kwalifikujące się do zajęcia

Dobra muszą kwalifikować się do zajęcia. Niektórych dóbr nie można objąć zajęciem. Dobra mogą zostać wyłączone z zajęcia z powodu przepisu ustawowego, charakteru dóbr lub faktu, że mają one ścisły osobisty związek z dłużnikiem. Na przykład niemożliwe jest wyłączenie dóbr z zajęcia na podstawie celu. W związku z powyższym, następujące dobra nie kwalifikują się do zajęcia:

  1. Dobra, o których mowa w art. 1408 Kodeksu Sądowego. Ograniczenie to wprowadzono w celu zagwarantowania rozsądnych warunków życia dłużnikowi i jego rodzinie.
  2. Dobra nieposiadające wartości sprzedażnej i w związku z tym bezużyteczne dla powoda.
  3. Dobra niezbywalne w związku z ich niezwykle bliskim osobistym związkiem z dłużnikiem.
  4. Dobra wyłączone z zajęcia na mocy konkretnego prawodawstwa (na przykład dochody i płace osób małoletnich, niewydane książki i utwory muzyczne, dochód uzyskiwany przez więźniów w związku z wykonywaniem prac więziennych).
  5. Płace (zajęcie zarobków) i podobne roszczenia kwalifikują się zwykle do zajęcia jedynie w ograniczonym zakresie (patrz art. 1409, 1409a i 1410 ust. 1 Kodeksu Sądowego). Obejmuje to, na przykład, alimenty przyznane przez sąd stronie niewinnej. Określone płatności, jak na przykład, minimalne środki utrzymania, są całkowicie zwolnione z zajęcia (patrz art. 1410 ust. 2 Kodeksu Sądowego). Jednakże ograniczenia w zakresie kwalifikowalności do zajęcia nie stosują się do powodów dochodzących odzyskania długów z tytułu alimentów, których roszczenia mają charakter priorytetowy (patrz art. 1412 Kodeksu Sądowego).

W przeszłości rząd posiadał immunitet w zakresie czynności egzekucyjnych, skutkiem czego był brak możliwości zajęcia majątku rządowego. Obecnie sytuację tę zmodyfikował nieco art. 1412a Kodeksu Sądowego

Do góryDo góry

Istnieją specjalne zasady regulujące zajęcie statków i samolotów (jeżeli chodzi o zajęcie dla zabezpieczenia powództwa, patrz art. 1467 do 1480 Kodeksu Sądowego a odnośnie do zajęcia w wykonaniu orzeczenia patrz art. 1545 do 1559 Kodeksu Sądowego).

Uwaga: Niedawno w Belgii przyjęto nowe prawodawstwo dotyczące rachunków bankowych: De wet betreffende de onvatbaarheid voor beslag en de onoverdraagbaarheid van de bedragen waarvan sprake is in de artikelen 1409, 1409 bis en 1410 van het Gerechtelijk Wetboek wanneer die bedragen op een zichtrekening gecrediteerd zijn (Ustawa o niekwalifikowaności do zajęcia i nieprzenoszalności płatności, o których mowa w art. 1409, 1409a i 1410 Kodeksu Sądowego w przypadku zapisania tych płatności na dobro rachunku bieżącego (opublikowana w Belgisch Staatsblad (Dziennik Urzędowy), 2 lipca 2004 r.). Ustawa ta nie weszła jeszcze w życie, jako że do jej wykonania wymagany jest dekret królewski (patrz art. 5 Ustawy). Prawodawstwo rozszerza ograniczenia i wyłączenia ustanowione w odpowiednich artykułach Kodeksu Sądowego celem objęcia kwot zapisywanych na dobro rachunków bieżących.

C. Kantonnement (rozliczenie częściowe)

W przypadku zajęcia danego przedmiotu, zajęcie stosuje się zwykle do tego przedmiotu jako całości, nawet jeśli jego wartość przekracza kwotę roszczenia. Jest to bardzo niekorzystne dla dłużnika, ponieważ przedmiot taki staje się dla niego całkowicie niedostępny. Aby złagodzić ten skutek, ustawodawca belgijski dopuścił możliwość kantonnement: dłużnik deponuje określoną kwotę i może odzyskać możliwość korzystania ze swojego majątku (patrz art. 1403 do 1407 Kodeksu Sądowego).

Do góryDo góry

Zarówno w przypadku zajęcia dla zabezpieczenia powództwa jak i zajęcia w wykonaniu orzeczenia można dokonać płatności częściowej w stosunku do roszczenia, które było przyczyną zajęcia lub samego przedmiotu zajęcia. W pierwszym przypadku częściowa płatność zastępuje zajęty majątek, który powraca do dłużnika. W drugim przypadku, po prostu przenosi się zajęty przedmiot.

3.2. Jakie są skutki środków przymusowych?

A. Zajęcie

Od momentu zajęcia dóbr, dłużnik traci prawo dysponowania nimi. Zajęcie nie przyznaje jednakże wierzycielowi dokonującemu zajęcia roszczenia preferencyjnego. Dyskwalifikacja oznacza, że dłużnikowi nie wolno sprzedać, zbyć ani obciążyć majątku. Jednakże dobra te pozostają w posiadaniu dłużnika. W praktyce sytuacja nie ulega zmianie: inna staje się jednakże sytuacja prawna.

Naruszenie dyskwalifikacji podlega takiej karze, że działania podjęte przez osobę objętą zajęciem nie są wiążące w stosunku do wierzyciela dokonującego zajęcia.

Dyskwalifikacja ta jest jednakże jedynie względna, w takim sensie że stosuje się ona jedynie na korzyść wierzyciela dokonującego zajęcia. Pozostali powodowie wciąż muszą godzić się z wahaniami w zakresie majątku dłużnika. Jednakże mogą oni w prosty sposób związać się z zajęciem, które już przyznano.

Dyskwalifikacja jest pierwszym etapem w procesie sprzedaży aktywów. Dobra przechodzą pod kontrolę sądu. Zajęcie w wykonaniu orzeczenia ma również funkcję zabezpieczającą w pierwszej instancji.

B. Dokonanie zajęcia u osoby trzeciej

Do góryDo góry

Ta forma zajęcia znosi kontrolę nad całym roszczeniem, którego dotyczy zajęcie, bez względu na wartość roszczenia stanowiącego podstawę dla zajęcia. Osoba trzecia, u której dokonano zajęcia może dokonać płatności częściowej (kantonneren). Czynności podważające roszczenie nie są wykonalne w stosunku do wierzyciela dokonującego zajęcia. W momencie dokonania zajęcia u osoby trzeciej nie ma możliwości dalszej ugody pomiędzy osobą podlegającą zajęciu, a osobą trzecią, u której dokonano zajęcia.

3.3. Jaki jest okres ważności tych środków?

A. Zajęcie dla zabezpieczenia powództwa

Okres ważności zajęcia dla zabezpieczenia powództwa wynosi do trzech lat. W przypadku zajęcia majątku ruchomego oraz zajęcia u osoby trzeciej okres trzyletni liczy się od daty zarządzenia lub nakazu (art. 1425 i 1458 Kodeksu Sądowego). W przypadku zajęcia majątku nieruchomego rozpoczęcie trzyletniego okresu oznacza data rejestracji w aktach urzędu hipotecznego (art. 1436 Kodeksu Sądowego).

Okres ten może ulec przedłużeniu w przypadku istnienia ku temu zasadnych powodów (art. 1426, 1459 i 1437 Kodeksu Sądowego).

B. Zajęcie w wykonaniu orzeczenia

W przypadku zajęcia w wykonaniu orzeczenia maksymalny okres ważności dotyczy jedynie zarządzenia poprzedzającego zajęcie. Dla tego typu zajęcia okres ten wynosi dziesięć lat w przypadku majątku ruchomego (termin zwykły, ponieważ nie stosują się żadne specjalne przepisy) i sześć miesięcy w przypadku majątku nieruchomego (art. 1567 Kodeksu Sądowego). W przypadku zajęcia statków okres ten wynosi jeden rok (art. 1549 Kodeksu Sądowego).

Do góryDo góry

4. Czy można odwołać się od decyzji przyznającej takie środki?

A. Zajęcie dla zabezpieczenia powództwa

Jeżeli sędzia ds. zajęć odmówi zgody na zajęcie dla zabezpieczenia powództwa, wnioskodawca (tj. powód) może wnieść odwołanie od decyzji do sądu apelacyjnego. Jest to procedura ex parte. Jeśli zajęcie zostanie dopuszczone w ramach odwołania, dłużnik ma prawo wszcząć postępowanie strony trzeciej w stosunku do orzeczenia (art. 1419 Kodeksu Sądowego).

Jeżeli sędzia ds. zajęć udzieli pozwolenia na zajęcie dla zabezpieczenia powództwa, dłużnik lub inna strona zainteresowana może wszcząć postępowanie strony trzeciej przeciwko orzeczeniu. Można dokonać tego w terminie jednego miesiąca, a postępowanie należy wszcząć w sądzie, który wydał orzeczenie. Sąd następnie orzeknie w ramach postępowania prywatno-dowodowego.9 Postępowanie strony trzeciej nie ma zwykle skutku zawieszającego (patrz art. 1419 i 1033 Kodeksu Sądowego).

W sytuacji nałożenia zajęcia dla zabezpieczenia powództwa bez zezwolenia sądowego, dłużnik może wnieść odwołanie do sędziego ds. zajęć, wnioskując o zniesienie zajęcia (art. 1420 Kodeksu Sądowego). Jest to procedura sprzeciwu w stosunku do zajęcia i traktuje się ją jako postępowanie tymczasowe, w koniecznych przypadkach w połączeniu z nałożeniem grzywny. Postawą dla roszczenia może być brak pilności (Cass. 14 września 1984 r., Arr. Cass. 1984-85, 87).

W przypadku zmiany okoliczności, osoba podlegająca zajęciu (wzywając wszystkie strony do stawienia się przed sędzią ds. zajęć) lub wierzyciel dokonujący zajęcia (lub osoba pośrednicząca) (w formie wniosku) może wnieść do sędziego ds. zajęć o zmianę lub wycofanie zajęcia.

B. Zajęcie w wykonaniu orzeczenia

Dłużnik może wnieść oświadczenie o sprzeciwie w stosunku do nakazu zapłaty, podważając w ten sposób jego prawomocność. W tym zakresie nie jest przewidziany ustawowy termin i sprzeciw nie ma skutku zawieszającego. Podstawą dla sprzeciwu mogą być braki proceduralne lub wniosek o prolongatę (w przypadku gdy tytułem wykonawczym jest akt notarialny).

Dłużnicy mogą wnieść oświadczenie o sprzeciwie do sędziego ds. zajęć w stosunku do sprzedaży ich dóbr, jednakże taki sprzeciw również nie ma skutku zawieszającego.

Powodowie inni niż wierzyciel dokonujący zajęcia mogą wnieść sprzeciw w stosunku do ceny sprzedaży, ale nie do samej sprzedaży.

Strona trzecia twierdząca, że jest właścicielem zajętych dóbr może również wnieść oświadczenie o sprzeciwie do sędziego ds. zajęć (art. 1514 Kodeksu Sądowego). Oświadczenie takie ma skutek zawieszający.

Dalsze informacje

1 Odpowiednio zajęcie dóbr ruchomych lub nieruchomych

2 wydanego przez sąd

3 z zasady sporządzanego przez notariusza

4 pierwsza kopia. Strona pragnąca uzyskać wykonanie orzeczenia otrzymuje tylko jedną uwierzytelnioną kopię. Wydaje ją biuro sądu, po dokonaniu opłaty.

5 oryginał orzeczenia lub aktu. Stosuje się wyłącznie w pilnych przypadkach.

6 Dekret Królewski z dnia 9 sierpnia 1993 r., Belgisch Staatsblad (Dziennik Urzędowy), 9 sierpnia 1993 r. (www.just.fgov.be Deutsch - français - Nederlands):

„Ja, Albert II, Król Belgów,

 Oznajmiam wszystkim obecnym i przyszłym obywatelom:

Polecam i nakazuję, aby wszyscy komornicy na żądanie przeprowadzili wykonanie tego orzeczenia, wyroku, decyzji, nakazu lub aktu;

Aby Prokuratorzy Generalni i Oskarżyciele Publiczni w sądach pierwszej instancji wykonali je i aby wszyscy komendanci i urzędnicy władz publicznych służyli pomocą, jeśli wymagają od nich tego przepisy prawa;

W dowód czego niniejsze orzeczenie, wyrok, decyzja, nakaz lub akt został podpisany i opatrzony pieczęcią sądu lub notariusza."

7 W zakresie czynności związanych z wykonaniem orzeczenia lub aktu komornik odpowiada przed sędzią ds. zajęć. W kwestiach etycznych odpowiada on przed prokuraturą lub regionalnym oddziałem izby komorników.

8 Urząd w miejscu, gdzie znajdują się dobra (art. 1565 Kodeksu Sądowego). Urząd dostarcza informacji na temat majątku nieruchomego, np. praw do majątku, hipotek uzyskanych na majątku.

9 tj. w sprawie występują wszystkie strony.

« Wykonywanie orzeczeń - Informacje ogólne | Belgia - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 06-06-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania