Komisja Europejska > EJN > Odszkodowania dla ofiar przestępstw > Szwecja

Ostatnia aktualizacja: 31-08-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Odszkodowania dla ofiar przestępstw - Szwecja

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Otrzymywanie rekompensaty w formie odszkodowania od sprawcy przestępstwa. 1.
1.1. Na jakich warunkach mogę wnieść roszczenie o odszkodowanie wszczynając postępowanie karne przeciwko sprawcy przestępstwa? 1.1.
1.2. Kiedy należy wystąpić z roszczeniem? 1.2.
1.3. W jaki sposób mam wnieść roszczenie i do kogo? 1.3.
1.4. W jaki sposób mam przedstawić moje roszczenie (wskazać łączną kwotę oraz/lub określić poszczególne szkody)? 1.4.
1.5. Czy mogę otrzymać pomoc prawną przed postępowaniem sądowym oraz po jego zakończeniu? 1.5.
1.6. Jakie dowody będę musiał(a) przedstawić na uzasadnienie mojego roszczenia? 1.6.
1.7. Jeśli sąd uzna moje roszczenie, czy przysługuje mi specjalna pomoc jako ofierze przestępstwa w celu wyegzekwowania należności od sprawcy przestępstwa? 1.7.
2. Otrzymywanie rekompensaty od państwa lub organu publicznego 2.
2.1. Czy można otrzymać rekompensatę od państwa lub organu publicznego? 2.1.
2.2. Czy możliwość otrzymania takiej rekompensaty mają tylko ofiary niektórych rodzajów przestępstw? 2.2.
2.3. Czy możliwość otrzymania takiej rekompensaty mają tylko ofiary, które poniosły szkody określonego rodzaju? 2.3.
2.4. Czy krewni lub inne osoby powiązane z ofiarą, która poniosła śmierć w wyniku przestępstwa, mogą otrzymać rekompensatę? 2.4.
2.5. Czy to prawda, że możliwość otrzymania rekompensaty mają tylko obywatele niektórych państw lub osoby zamieszkałe na określonym obszarze? 2.5.
2.6. Czy mogę ubiegać się o rekompensatę w Szwecji, jeśli przestępstwo popełniono w innym kraju? Jeśli tak, to w jakich okolicznościach? 2.6.
2.7. Czy istnieje obowiązek zgłoszenia przestępstwa policji? 2.7.
2.8. Czy zanim złożę wniosek muszę czekać na wynik dochodzenia policyjnego lub postępowania karnego? 2.8.
2.9. Jeśli przestępca został zidentyfikowany, czy trzeba najpierw podjąć próbę uzyskania rekompensaty bezpośrednio od niego? 2.9.
2.10. Jeśli przestępca nie został zidentyfikowany lub skazany, czy mimo to mogę otrzymać rekompensatę? Jeśli tak, jakie dowody muszę dołączyć do mojego wniosku? 2.10.
2.11. Czy istnieje określony termin na złożenie wniosku? 2.11.
2.12. Za jakie szkody mogę otrzymać rekompensatę? 2.12.
2.13. W jaki sposób zostanie wyliczona wysokość rekompensaty? 2.13.
2.14. Czy istnieje minimalna oraz/lub maksymalna kwota, jaka może zostać wypłacona? 2.14.
2.15. Czy kwota rekompensaty, jaką otrzymałem(am) lub mogę otrzymać za te same szkody, ale z innych źródeł (np. z tytułu ubezpieczenia), może zostać odliczona od rekompensaty przyznanej przez państwo? 2.15.
2.16. Czy istnieją inne kryteria, które mogą wpłynąć na moje szanse otrzymania rekompensaty lub na wyliczenie jej wysokości, np. moje własne zachowanie podczas zdarzenia, które spowodowało szkody? 2.16.
2.17. Czy mogę otrzymać rekompensatę z góry? 2.17.
2.18. Gdzie mogę otrzymać potrzebne formularze i dalsze informacje na temat procedury aplikacji? Czy istnieje specjalna linia telefoniczna udzielająca pomocy lub strona internetowa, z której mogę skorzystać? 2.18.
2.19. Czy mogę uzyskać pomoc prawną przy sporządzeniu wniosku? 2.19.
2.20. Gdzie mam wysłać wniosek? 2.20.
2.21. Czy istnieją organizacje, które wspierają ofiary przestępstw i mogą udzielić dalszych informacji? 2.21.

 

1. Otrzymywanie rekompensaty w formie odszkodowania od sprawcy przestępstwa.

1.1. Na jakich warunkach mogę wnieść roszczenie o odszkodowanie wszczynając postępowanie karne przeciwko sprawcy przestępstwa? 

Roszczenie o odszkodowanie za szkody będące wynikiem przestępstwa można przedłożyć wraz z wniesionym oskarżeniem. Jeżeli sąd uzna to za właściwe, roszczenie o odszkodowanie zostanie rozpatrzone jednocześnie ze sprawą sądową.

1.2. Kiedy należy wystąpić z roszczeniem? 

Z roszczeniem należy wystąpić, o ile to możliwe, już w trakcie dochodzenia wstępnego, gdyż prokurator, w większości przypadków, ma obowiązek wszcząć postępowanie o odszkodowanie wraz z wniesieniem oskarżenia. (Jeżeli prokurator lub osoba prowadząca wstępne dochodzenie karne uzna wniosek o odszkodowanie za uzasadniony ze względu na charakter przestępstwa, jest zobowiązany(a) powiadomić o tym stronę poszkodowaną odpowiednio wcześniej przed wniesieniem oskarżenia.)

1.3. W jaki sposób mam wnieść roszczenie i do kogo?

Roszczenia o odszkodowanie należy wnosić na piśmie do prokuratora lub, gdy postępowanie karne już się rozpoczęło, do sądu.

1.4. W jaki sposób mam przedstawić moje roszczenie (wskazać łączną kwotę oraz/lub określić poszczególne szkody)? 

O ile to możliwe, należy określić poszczególne szkody.

1.5. Czy mogę otrzymać pomoc prawną przed postępowaniem sądowym oraz po jego zakończeniu? 

Tak, może Pan (Pani) otrzymać pomoc prawną, jeśli zostaną spełnione ogólne warunki. W przypadku posiadania ubezpieczenia kosztów sądowych, wówczas nie może Pan (Pani) otrzymać pomocy prawnej. Na pewnych warunkach stronie powodowej można przydzielić asystenta (plaintiff’s assistant), który pomoże we wniesieniu sprawy o odszkodowanie.

Do góryDo góry

1.6. Jakie dowody będę musiał(a) przedstawić na uzasadnienie mojego roszczenia? 

Jeśli posiada Pan (Pani), na przykład, zaświadczenie lekarskie określające doznane urazy, pokwitowania poniesionych wydatków, itp., z reguły należy je dołączyć do roszczenia. Jednakże nie można konkretnie określić, jakie dowody są wymagane.

1.7. Jeśli sąd uzna moje roszczenie, czy przysługuje mi specjalna pomoc jako ofierze przestępstwa w celu wyegzekwowania należności od sprawcy przestępstwa? 

Z chwilą wejścia w życie orzeczenia, sąd wysyła je do urzędu ds. egzekwowania orzeczeń (Enforcement Service). Następnie Enforcement Service zapyta Państwa na piśmie, czy chcą Państwo uzyskać pomoc w wyegzekwowaniu należności. W przypadku odpowiedzi pozytywnej, Enforcement Service skontaktuje się ze sprawcą przestępstwa i pomoże Państwu w wyegzekwowaniu od niego należności. A zatem, nie ma potrzeby osobistego kontaktowania się ze sprawcą.

2. Otrzymywanie rekompensaty od państwa lub organu publicznego

2.1. Czy można otrzymać rekompensatę od państwa lub organu publicznego?

Można otrzymać tzw. odszkodowanie karne (criminal compensation) od rządu. Roszczenia o takie odszkodowanie rozpatruje organ ds. kompensacji i wsparcia ofiar przestępstw (Crime Victim Compensation and Support Authority).

2.2. Czy możliwość otrzymania takiej rekompensaty mają tylko ofiary niektórych rodzajów przestępstw?

Nie

Do góryDo góry

2.3. Czy możliwość otrzymania takiej rekompensaty mają tylko ofiary, które poniosły szkody określonego rodzaju?

Nie

2.4. Czy krewni lub inne osoby powiązane z ofiarą, która poniosła śmierć w wyniku przestępstwa, mogą otrzymać rekompensatę? 

Tak, rekompensata jest wypłacana osobie blisko spokrewnionej z ofiarą, która poniosła szkody w wyniku śmierci ofiary. Rekompensata z tytułu utraty środków utrzymania jest wypłacana pozostałym przy życiu osobom, które zgodnie z prawem były na utrzymaniu ofiary lub otrzymywały od niej alimenty, jeśli ofiara płaciła alimenty w okresie, gdy nastąpiła jej śmierć lub płaciła by je w niedługi czas po śmierci.

2.5. Czy to prawda, że możliwość otrzymania rekompensaty mają tylko obywatele niektórych państw lub osoby zamieszkałe na określonym obszarze? 

Nie, otrzymanie rekompensaty zależy tylko od tego, czy przestępstwo popełniono w Szwecji. W przypadku obrażeń ciała lub gwałtownych przestępstw (por. pkt 2. 12) rekompensatę można otrzymać także wówczas, gdy przestępstwo popełniono za granicą przeciwko osobie zamieszkałej w Szwecji.

2.6. Czy mogę ubiegać się o rekompensatę w Szwecji, jeśli przestępstwo popełniono w innym kraju? Jeśli tak, to w jakich okolicznościach?

Tak, jeśli mieszkał(a) Pan(Pani) w Szwecji w momencie popełnienia przestępstwa (por. pkt. 2. 5).

2.7. Czy istnieje obowiązek zgłoszenia przestępstwa policji?

Wniosek zostanie rozpatrzony pod warunkiem, że przestępstwo zostanie zgłoszone prokuratorowi lub jednostce policji, lub jeśli wnioskodawca poda słuszny powód nie powiadomienia policji o przestępstwie.

Do góryDo góry

2.8. Czy zanim złożę wniosek muszę czekać na wynik dochodzenia policyjnego lub postępowania karnego?

Tak, w przeważającej większości spraw.

2.9. Jeśli przestępca został zidentyfikowany, czy trzeba najpierw podjąć próbę uzyskania rekompensaty bezpośrednio od niego?

Zasadniczo, nie ma Pan (Pani) obowiązku wnoszenia do sądu sprawy o odszkodowanie przeciwko stronie, która spowodowała szkody. Jednakże, jeśli sprawa o odszkodowanie została wniesiona, w praktyce wymaga się, aby została ona rozstrzygnięta w drodze wydania orzeczenia niepodlegającego zaskarżeniu, a strona powodowa powinna wykazać, że usiłowała uzyskać rekompensatę bezpośrednio od sprawcy przestępstwa. We wszelkich okolicznościach musi Pan (Pani) być w stanie udowodnić, że sprawca nie ma możliwości zrekompensowania szkód.

2.10. Jeśli przestępca nie został zidentyfikowany lub skazany, czy mimo to mogę otrzymać rekompensatę? Jeśli tak, jakie dowody muszę dołączyć do mojego wniosku? 

Tak, można otrzymać rekompensatę nawet wtedy, gdy przestępca nie został zidentyfikowany lub skazany. Niemniej jednak należy przedstawić raporty wskazujące na to, że jest Pan (Pani) ofiarą przestępstwa, tj. zapisy z dochodzenia policyjnego lub zaświadczenie lekarskie.

2.11. Czy istnieje określony termin na złożenie wniosku?

Jeżeli sprawa z oskarżenia publicznego już się rozpoczęła, wniosek o rekompensatę za szkody będące wynikiem przestępstwa należy złożyć w ciągu dwóch lat od wejścia w życie orzeczenia lub ostatecznej decyzji. Jeżeli sprawa z oskarżenia publicznego nie rozpoczęła się, ale wszczęto już wstępne dochodzenie, wniosek należy złożyć w ciągu dwóch lat od zamknięcia lub zakończenia wstępnego dochodzenia. W innych przypadkach wniosek należy złożyć w ciągu dwóch lat od popełnienia przestępstwa.

Do góryDo góry

W przypadku, gdy istnieją wyjątkowe powody, czy wniosek zostanie rozpatrzony nawet wtedy, gdy wpłynie zbyt późno?

2.12. Za jakie szkody mogę otrzymać rekompensatę?

Rekompensatę za szkody będące wynikiem przestępstwa wypłaca się za tzw. szkody na osobie. Za szkody takie uważa się zarówno uszkodzenia ciała, jak i uszczerbek na zdrowiu psychicznym. Aby dolegliwości psychiczne można było uznać za szkody na osobie, należy udowodnić, że przestępstwo wywarło taki wpływ na stan umysłowy ofiary, który można udowodnić medycznie. Zniszczenie ubrania, okularów lub innych przedmiotów, które osoba poszkodowana miała przy sobie w momencie zdarzenia, także podlegają rekompensacie jako szkody na osobie.

Jeżeli sprawca popełnił przestępstwo gwałtowne atakując ofiarę i usiłując naruszyć jej wolność osobistą lub spokój, rekompensatę wypłaca się za szkody spowodowanie użyciem przemocy. Przykłady przestępstw gwałtownych, za które zwykle przysługuje rekompensata, to usiłowanie zabójstwa lub inne przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, jak również gwałt i inne przestępstwa na tle seksualnym.

Rekompensata za szkody materialne i straty czysto ekonomiczne jest wypłacana w ograniczonej wysokości, na przykład jeśli przestępstwo popełniła osoba będąca współwięźniem, szkody te poważnie naruszyły zdolność strony poszkodowanej do utrzymania się lub w innych przypadkach szczególnych wymagających wypłaty odszkodowania.

2.13. W jaki sposób zostanie wyliczona wysokość rekompensaty?

Zasadniczo wysokość rekompensaty wylicza się zgodnie z ustawą o odszkodowaniach (Law of Damages) (1972:207). Oznacza to, między innymi, że w przypadku szkód na osobie, można otrzymać rekompensatę z tytułu:

Do góryDo góry

  1. kosztów leczenia lub innych kosztów poniesionych przez stronę poszkodowaną, włącznie z odszkodowaniem, w rozsądnej wysokości, dla osoby blisko spokrewnionej z ofiarą,
  2. utraty dochodów,
  3. dolegliwości fizycznych i psychicznych o charakterze przejściowym (ból i cierpienie) lub trwałym (niepełnosprawność i trwałe oszpecenie) oraz szczególne utrudnienia i pogorszenie jakości życia w wyniku doznanych urazów.

Rekompensata z tytułu utraty dochodów stanowi równowartość różnicy pomiędzy dochodem, jaki strona poszkodowana była by w stanie wypracować, gdyby nie doznała urazów, a dochodem, jaki pomimo urazów powinna osiągnąć z pracy dostosowanej do jej sił i umiejętności, którą powinna wykonywać biorąc pod uwagę jej kwalifikacje, wykształcenie, przekwalifikowanie, doskonalenie zawodowe oraz inne tego rodzaju działania, jak również wiek, sytuację rodzinną i tym podobne okoliczności.

Przy ustalaniu wysokości rekompensaty za przestępstwo gwałtowne należy uwzględnić, w rozsądnym zakresie, charakter i czas trwania napaści, a mianowicie to, czy napaść:

  1. spowodowała poniżenie, upokorzenie lub zhańbienie ofiary,
  2. mogła wzbudzić poważny lęk o życie lub zdrowie,
  3. skierowana była przeciwko osobie, której szczególnie trudno jest obronić własną nietykalność osobistą,
  4. stanowiła nadużycie zaufania lub wykorzystanie faktu zależności ofiary od sprawcy przestępstwa, lub
  5. mogła przyciągnąć uwagę opinii publicznej.

Odszkodowanie za szkody materialne obejmuje rekompensatę z tytułu:

  1. wartości przedmiotu, kosztów jego naprawy lub zmniejszenia wartości,
  2. innych kosztów poniesionych w wyniku zniszczenia przedmiotu,
  3. utraty dochodów, uniemożliwienia lub utrudnienia działalności zawodowej.
2.14. Czy istnieje minimalna oraz/lub maksymalna kwota, jaka może zostać wypłacona? 

Jeżeli wysokość odszkodowania, po odliczeniu nadwyżek, tj. kwot przekraczających ustalony limit, wynosi mniej niż 10 SEK, odszkodowanie nie jest wypłacane. Maksymalny limit wynosi obecnie 1.200 SEK.

Do góryDo góry

Odszkodowanie za szkody na osobie, ustalane w formie płatności jednorazowych, wypłacane jest w maksymalnej wysokości stanowiącej dwudziestokrotność bazowej ceny jednostkowej obowiązującej w momencie określania wysokości odszkodowania, zgodnie z Ustawą o zabezpieczeniu społecznym (Social Insurance Act (1968:381). Odszkodowanie ustalane w formie tzw. renty rocznej, wypłaca się corocznie w maksymalnej wysokości stanowiącej trzykrotność bazowej ceny jednostkowej obowiązującej w momencie określania wysokości odszkodowania. Odszkodowanie za przestępstwo gwałtowne, szkody materialne i straty czysto ekonomiczne jest wypłacane w maksymalnej wysokości stanowiącej dziesięciokrotność bazowej ceny jednostkowej obowiązującej w momencie określania wysokości odszkodowania. Cena bazowa na 2003 r. wynosi 38.600 SEK.

2.15. Czy kwota rekompensaty, jaką otrzymałem(am) lub mogę otrzymać za te same szkody, ale z innych źródeł (np. z tytułu ubezpieczenia), może zostać odliczona od rekompensaty przyznanej przez państwo?

Ustalając wysokość rekompensaty za szkody na osobie, poza odszkodowaniem, odlicza się inne należności z tytułu ubezpieczenia, jakie przysługują stronie poszkodowanej, a które nie zostały odliczone podczas kalkulacji odszkodowania. Jednakże odliczenie ma miejsce tylko wtedy, gdy rekompensata jest równoważna oszczędnościom strony poszkodowanej.

Ustalając wysokość rekompensaty za przestępstwo gwałtowne, szkody materialne i straty czysto ekonomiczne, poza odszkodowaniem odlicza się inne należności z tytułu ubezpieczenia przysługujące stronie poszkodowanej z tytułu poniesionych szkód.

Do góryDo góry

Ustalając wysokość rekompensaty za zniszczenie mienia, które nie było ubezpieczone, a trzeba założyć, że strona poszkodowana nie ubezpieczyła go ze względu na skalę aktywów i rozrzut ryzyka w swojej działalności gospodarczej, należy odliczyć odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia, które zostało by wypłacone, gdyby ubezpieczenie takie istniało. Ustalając wysokość rekompensaty za zniszczenie mienia, które zgodnie ze zwyczajową praktyką powinno być ubezpieczone od ryzyka uszkodzenia lub zniszczenia mienia, lecz strona poszkodowana poprzez zaniedbanie nie ubezpieczyła go, należy odliczyć odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia, które zostało by wypłacone, gdyby ubezpieczenie takie istniało.

2.16. Czy istnieją inne kryteria, które mogą wpłynąć na moje szanse otrzymania rekompensaty lub na wyliczenie jej wysokości, np. moje własne zachowanie podczas zdarzenia, które spowodowało szkody?

Wysokość rekompensaty za szkody na osobie może zostać skorygowana, jeśli strona poszkodowana umyślnie lub na skutek poważnego zaniedbania przyczyniła się do powstania szkód. Korekcie podlega także wysokość rekompensaty dla kierowców pojazdów silnikowych, którzy prowadzili w stanie nietrzeźwym, jeśli kierowca przyczynił się do powstania szkody na skutek własnej nieostrożności. Jeśli szkoda na osobie doprowadziła do jej zgonu, wysokość odszkodowania dla krewnych także może ulec korekcie, jeśli osoba, która zmarła w wyniku zdarzenia na skutek świadomego działania przyczyniła się do własnej śmierci.

Wysokość rekompensaty za szkody materialne lub szkody czysto ekonomiczne może zostać skorygowana, jeśli zaniedbanie strony poszkodowanej przyczyniło się do powstania szkody.

Do góryDo góry

Ponadto, rekompensaty nie wypłaca się lub zmniejsza się jej wysokość, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że osoba poszkodowana lub, jeśli szkoda doprowadziła do jej zgonu, osoba zmarła, świadomie lub na skutek zaniedbania zwiększyła ryzyko wystąpienia szkody poprzez swoje zachowanie w chwili przestępstwa lub w inny sposób. Podobnie w przypadku szkód materialnych lub szkód czysto ekonomicznych, można nie wypłacić rekompensaty lub zmniejszyć jej wysokość, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że strona poszkodowana zwiększyła ryzyko wystąpienia szkody nie podejmując, świadomie lub na skutek zaniedbania, zwyczajowych środków bezpieczeństwa.

2.17. Czy mogę otrzymać rekompensatę z góry? 

W przypadku, gdy dochodzenie w sprawie niektórych szkód przedłuża się, np. ze względu na trwające badania lekarskie, w niektórych przypadkach rekompensatę z tytułu innych szkód niebudzących wątpliwości można wypłacić z góry.

2.18. Gdzie mogę otrzymać potrzebne formularze i dalsze informacje na temat procedury aplikacji? Czy istnieje specjalna linia telefoniczna udzielająca pomocy lub strona internetowa, z której mogę skorzystać?

Informacji udziela:

The Crime Victim Compensation and Support Authority, Box 470, S 901 09 UMEÅ

Tel.: + 46 90 57 10, Faks + 46 90 17 83 53

E-mail: registrator@brottsoffermyndigheten.se

Informacja jest dostępna na witrynie the Crime Victim Compensation and Support Authority Deutsch - English - español - français - suomi - svenska.

Do góryDo góry

2.19. Czy mogę uzyskać pomoc prawną przy sporządzeniu wniosku?

W przeważającej większości spraw, wniosek można złożyć samemu, a potrzebną pomoc uzyskać od organu Crime Victim Compensation and Support Authority. Koszty pomocy lub raportów w sprawach dotyczących szkód będących wynikiem przestępstwa mogą zostać zrekompensowane z funduszy publicznych, jeśli istnieją ku temu szczególne podstawy, tj. sytuacja finansowa wnioskodawcy i inne okoliczności.

2.20. Gdzie mam wysłać wniosek?

Wniosek należy wysłać do Crime Victim Compensation and Support Authority.

2.21. Czy istnieją organizacje, które wspierają ofiary przestępstw i mogą udzielić dalszych informacji?
  • the National Federation of Crime Victim Centres svenska (Krajowa federacja ośrodków pomocy ofiarom przestępstw)

    Box 11014, S 100 61 STOCKHOLM

    Tel: + 46 200-212019

    telefoncentralen@boj.se ; boj.riks@boj.se

  • National Organisation for Women’s Shelters and Young Women’s Shelters in Sweden (Krajowa organizacja schronisk dla kobiet i dziewcząt), ROKS svenska

    Box 19517, S 104 32 STOCKHOLM

    Tel: + 46 8 442 99 30

    info@roks.se

  • The Swedish Association of Women’s Shelters (Szwedzkie stowarzyszenie schronisk dla kobiet);

    Bondegatan 40, S 116 33 STOCKHOLM

    Tel: + 46 8 642 64 01

« Odszkodowania dla ofiar przestępstw - Informacje ogólne | Szwecja - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 31-08-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania