Komisja Europejska > EJN > Odszkodowania dla ofiar przestępstw > Włochy

Ostatnia aktualizacja: 05-11-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Odszkodowania dla ofiar przestępstw - Włochy

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Uzyskanie wynagrodzenia szkody w formie odszkodowania ze strony sprawcy 1.
1.1. Jakie są warunki wnoszenia roszczeń o odszkodowanie w procesie przeciwko sprawcy (postępowaniu karnym)? 1.1.
1.2. W którym momencie postępowania należy wystąpić z roszczeniem? 1.2.
1.3. W jaki sposób i do kogo należy występować o odszkodowanie? 1.3.
1.4. Jak należy przedstawić roszczenie (wskazać łączną kwotę i/lub określić poszczególne straty)? 1.4.
1.5. Czy można uzyskać pomoc prawną przed i/lub w trakcie postępowania? 1.5.
1.6. Jakie dowody należy przedstawić na poparcie roszczenia? 1.6.
1.7. Czy w sytuacji, gdy sąd przyzna poszkodowanemu prawo do odszkodowania, przysługuje mu jako ofierze przestępstwa jakaś forma specjalnej pomocy w zakresie egzekucji wyroku w stosunku do sprawcy? 1.7.
2. Uzyskiwanie odszkodowania od państwa lub organów publicznych 2.
2.1. Czy możliwe jest uzyskanie odszkodowania od państwa lub organów publicznych? 2.1.
2.2. Czy możliwość ta jest ograniczona do ofiar określonych rodzajów przestępstw? 2.2.
2.3. Czy możliwość ta jest ograniczona do ofiar, które odniosły określone rodzaje szkód? 2.3.
2.4. Czy odszkodowanie uzyskać mogą także krewni lub osoby pozostające na utrzymaniu ofiary, która zmarła na skutek przestępstwa? 2.4.
2.5. Czy możliwość uzyskania odszkodowania ograniczona jest do osób o określonym obywatelstwie lub mieszkających w określonym kraju? 2.5.
2.6. Czy można ubiegać się o odszkodowanie we Włoszech, jeżeli przestępstwo popełniono w innym kraju? Jeśli tak, to na jakich warunkach? 2.6.
2.7. Czy konieczne jest zgłoszenie przestępstwa policji? 2.7.
2.8. Czy przed złożeniem wniosku należy poczekać na wynik dochodzenia policyjnego lub postępowania karnego? 2.8.
2.9. Jeżeli ustalono sprawcę, czy koniecznie najpierw trzeba podjąć próbę uzyskania odszkodowania od sprawcy? 2.9.
2.10. Jeżeli sprawcy nie ustalono ani nie skazano, czy nadal można uzyskać odszkodowanie? Jeśli tak, to jakie dowody należy przedstawić na poparcie wniosku? 2.10.
2.11. Czy wniosek o odszkodowanie należy złożyć w określonym terminie? 2.11.
2.12. Za jakie straty można uzyskać odszkodowanie? 2.12.
2.13. Jak oblicza się wysokość odszkodowania? 2.13.
2.14. Czy obowiązuje minimalna i/lub maksymalna kwota odszkodowania? 2.14.
2.15. Czy od odszkodowania uzyskanego od państwa będzie odliczane odszkodowanie, które uzyskano lub można uzyskać z tytułu tych samych szkód, ale z innych źródeł (np. ubezpieczenie)? 2.15.
2.16. Czy jakiekolwiek inne kryteria, takie jak zachowanie poszkodowanego w związku z wydarzeniem, które spowodowało powstanie szkody, mogą wpłynąć na możliwość uzyskania odszkodowania lub na sposób obliczenia odszkodowania? 2.16.
2.17. Czy można uzyskać zaliczkę na poczet odszkodowania? Jeśli tak, to na jakich warunkach? 2.17.
2.18. Gdzie można uzyskać niezbędne formularze i dalsze informacje o sposobie złożenia wniosku? Czy można skorzystać ze specjalnej pomocy telefonicznej? 2.18.
2.19. Czy można uzyskać pomoc prawną w celu złożenia wniosku? 2.19.
2.20. Dokąd należy wysłać wniosek? 2.20.
2.21. Czy istnieją organizacje wsparcia ofiar, które mogą udzielić dalszej pomocy? 2.21.

 

1. Uzyskanie wynagrodzenia szkody w formie odszkodowania ze strony sprawcy

1.1. Jakie są warunki wnoszenia roszczeń o odszkodowanie w procesie przeciwko sprawcy (postępowaniu karnym)?

Poprzez wniesienie pozwu cywilnego: w prawie włoskim postępowanie cywilne dołączone do postępowania karnego regulowane jest przez tytuł V kodeksu postępowania karnego (art. 74 i 75) w księdze I, która dotyczy stron zaangażowanych w sprawy.

Art. 74 kodeksu w szczególności przewiduje wniesienie powództwa cywilnego o wynagrodzenie szkód dla ofiar, które zostały pokrzywdzone lub dla ich spadkobierców bądź następców, w postępowaniu przeciwko oskarżonemu lub stronie ponoszącej odpowiedzialność cywilną (osobie, która zgodnie z prawem cywilnym odpowiada za czyny innej osoby).

Zgodnie z art. 74 kodeksu postępowania karnego do wnoszenia powództw cywilnych podczas dochodzeń sądowych w sprawach karnych uprawnione są zarówno osoby fizyczne, jak i prawne.

Z prawa tego można korzystać niezależnie od wszelkich powództw o odszkodowania wnoszonych do sądów cywilnych.

Prawo do wniesienia powództwa cywilnego dołączonego do postępowania karnego, na podstawie właściwych przepisów prawa, przysługuje także osobom, które nie zostały bezpośrednio pokrzywdzone na skutek wykroczenia; prawo to przysługuje im ze względu na ich interes (przykładami mogą być opiekun specjalny, komisarz sądowy, syndyk masy upadłościowej oraz różne rodzaje organizacji i konsorcjów).

Powództwo cywilne nie jest dopuszczalne przy postępowaniu karnym przeciwko nieletnim sprawcom zgodnie z art. 10 rozporządzenia prezydenta nr 448/98.

Do góryDo góry

Warunki dołączenia postępowania cywilnego do postępowania karnego określa tytuł V kodeksu postępowania karnego (art. 76–82) w księdze I, która dotyczy stron zaangażowanych w sprawy.

Postępowanie cywilne może być prowadzone jedynie przez osoby dysponujące pełnią praw obywatelskich i mające pełną zdolność prawną.

Jeżeli wymaganie te nie są spełnione, zainteresowane strony mogą wnieść o postępowanie cywilne za pośrednictwem osób należycie upoważnionych zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, czego wymaga w sposób wyraźny art. 77 kodeksu postępowania kryminalnego.

1.2. W którym momencie postępowania należy wystąpić z roszczeniem?

Aby powództwo cywilne mogło zostać rozpatrzone, należy je wnieść do sądu, zanim wyda on orzeczenie w postępowaniu karnym (tzn. przed przesłuchaniem wstępnym lub rozprawą). Jeżeli powództwo zostanie wniesione po tym terminie, powód cywilny nie może korzystać z możliwości powoływania świadków, biegłych ani rzeczoznawców.

Jeżeli powództwo wniesiono do sądu cywilnego, postępowanie może zostać włączone do postępowania karnego pod warunkiem, że w sprawie cywilnej nie wydano wyroku, w którym to przypadku strona wstrzymuje powództwo cywilne, a sąd karny orzeka o kosztach cywilnych. Włączenie powództwa cywilnego do postępowania karnego zawiesza postępowanie cywilne, które następnie jest kontynuowane po wydaniu wyroku przez sąd karny (art. 75 kodeksu postępowania karnego).

1.3. W jaki sposób i do kogo należy występować o odszkodowanie?

Aby powiadomienie o postępowaniu cywilnym zostało przyjęte, musi zawierać formalne wskazanie wszystkich subiektywnych i obiektywnych wymogów danej sprawy, których wyczerpujący wykaz znajduje się w art. 78 kodeksu postępowania karnego, i może zostać złożone zarówno w sekretariacie właściwego sędziego, jak i bezpośrednio w sądzie. Jeżeli powiadomienie o postępowaniu cywilnym jest doręczane poza sądem, musi zostać doręczone przez powoda cywilnego pozostałym stronom i obowiązuje każdą ze stron od dnia doręczenia.

Do góryDo góry

1.4. Jak należy przedstawić roszczenie (wskazać łączną kwotę i/lub określić poszczególne straty)?

Deklarację wszczęcia postępowania cywilnego składa się w sekretariacie własciwego sędziego lub w sądzie; a aby była ona ważna, musi zawierać:

  1. dane osoby fizycznej lub nazwę stowarzyszenia bądź organu będącego powodem cywilnym oraz dane jego przedstawiciela prawnego;
  2. dane pozwanego w postępowaniu cywilnym lub inne dane osobowe, umożliwiające jego identyfikację;
  3. imię i nazwisko przedstawiciela i udzielone mu pełnomocnictwo;
  4. uzasadnienie wniosku;
  5. podpis przedstawiciela.
1.5. Czy można uzyskać pomoc prawną przed i/lub w trakcie postępowania?

Tak. Zgodnie z nową ustawą nr 206 z dnia 3 sierpnia 2004 r. ofiarom aktów terrorystycznych lub podobnych działań oraz ich rodzinom przysługuje pomoc państwa w postępowaniach karnych, cywilnych, administracyjnych i skarbowych.

1.6. Jakie dowody należy przedstawić na poparcie roszczenia?

Wszelkie dowody pozwalające wykazać, że odniosło się szkodę na skutek postępowania oskarżonego.

1.7. Czy w sytuacji, gdy sąd przyzna poszkodowanemu prawo do odszkodowania, przysługuje mu jako ofierze przestępstwa jakaś forma specjalnej pomocy w zakresie egzekucji wyroku w stosunku do sprawcy?

Nie.

2. Uzyskiwanie odszkodowania od państwa lub organów publicznych

2.1. Czy możliwe jest uzyskanie odszkodowania od państwa lub organów publicznych?

Tak.

Do góryDo góry

2.2. Czy możliwość ta jest ograniczona do ofiar określonych rodzajów przestępstw?

W przypadku niektórych szczególnie poważnych wykroczeń (np. ataki terrorystyczne lub podobne działania, zorganizowana przestępczość, lichwa, handel ludźmi). W szczególności w odniesieniu do ofiar ataków terrorystycznych, na mocy nowej ustawy nr 206 z dnia 3 sierpnia 2004 r., która uzupełniła lukę w ustawodawstwie, nowe środki mają zastosowanie do wszystkich ofiar ataków terrorystycznych lub podobnych działań na obszarze Włoch lub za granicą, jeżeli dotknęły one obywateli włoskich, jak też pozostających przy życiu członków ich rodzin, dzięki czemu przepisami objęto także ofiary, które przeżyły ataki terrorystyczne nawet poza Włochami.

2.3. Czy możliwość ta jest ograniczona do ofiar, które odniosły określone rodzaje szkód?

Tak, np. w przypadku ofiar ataków terrorystycznych każdemu, kto na skutek ataków terrorystycznych lub podobnych działań trwale utracił zdolnosć do pracy w mniej niż 80 %, przysługuje prawo do uzyskania wpłaty składek za okres dziesięciu lat na fundusz emerytalno-rentowy w celu zwiększenia o taką kwotę wysokosci renty w terminie płatnosci, oraz wpłaty w takiej samej kwocie na fundusz odpraw lub inny podobny fundusz. Każdy, kto na skutek ataku terrorystycznego lub podobnych działań trwale utracił zdolnosć do pracy w 80 % lub więcej, do wszystkich celów prawnych uważany jest za weterana wojennego o wysokim stopniu inwalidztwa, w rozumieniu art. 14 rozporządzenia prezydenta nr 915 z dnia 23 grudnia 1978 r.

Do góryDo góry

Każdemu, kto na skutek ataku terrorystycznego lub podobnych działań trwale utracił zdolnosć do pracy w 80 % lub więcej, przysługuje także prawo do natychmiastowego uzyskania renty bezposredniej, obliczonej na podstawie ostatniej pobranej przez uprawnionego pensji i przeliczonej zgodnie z sekcją 2.2. Te same kryteria, okreslone w sekcji 2.2, stosuje się do ustalenia wysokosci renty ofiary lub renty rodzinnej dla pozostających przy życiu członków rodziny, jeżeli ofiara umrze na skutek ataku terrorystycznego lub podobnych działań, a co więcej, renty takie nie podlegają żadnym ustawowym obniżkom.

Każdy, kto w rezultacie ran lub obrażeń spowodowanych atakiem terrorystycznym lub podobnymi działaniami stał się lub stanie się trwale niepełnosprawny, tracąc zdolnosć do pracy nie mniej niż w jednej czwartej, lub pozostający przy życiu członkowie rodzin takich ofiar, w tym dzieci, które osiągnęły pełnoletnosć, ma teraz prawo otrzymywać, poczynając od daty wejscia w życie przepisów, oprócz wspomnianych powyżej swiadczeń, specjalny, bezzwrotny zasiłek na koszty utrzymania w kwocie 1033 EUR miesięcznie, z zastrzeżeniem automatycznej rewizji w rozumieniu art. 11 rozporządzenia legislacyjnego nr 503 z dnia 30 grudnia 1992 r., z późniejszymi zmianami. W razie smierci ofiary pozostający przy życiu członkowie rodziny, którym przysługuje renta rodzinna, przez dwa lata, włącznie z trzynastym miesiącem, pobierają wspomnianą powyżej rentę; jest to prawo ograniczone do pozostającego przy życiu małżonka, małoletnich, dzieci, które osiągnęły pełnoletnosć oraz rodziców i rodzeństwa, pod warunkiem że mieszkali z daną osobą i byli na jej utrzymaniu. Uznane stopnie inwalidztwa, za które wypłacono odszkodowania na podstawie kryteriów i przepisów obowiązujących w chwili wejscia ustawy w życie, mogą podlegać rewizji w razie pogorszenia się stanu fizycznego lub rozpoznania jakichkolwiek szkód biologicznych lub psychicznych.

Do góryDo góry

Wszystkim ofiarom ataków terrorystycznych i podobnych działań oraz ich rodzinom przysługuje także finansowana przez państwo pomoc psychologiczna. Emerytom, którzy padli ofiarą ataków terrorystycznych lub podobnych działań, przysługuje trwała waloryzacja pobieranych emerytur na poziomie obowiązującym dla ich zawodów i długosci stażu pracy.

2.4. Czy odszkodowanie uzyskać mogą także krewni lub osoby pozostające na utrzymaniu ofiary, która zmarła na skutek przestępstwa?

Tak. Zob. poprzednia odpowiedź.

2.5. Czy możliwość uzyskania odszkodowania ograniczona jest do osób o określonym obywatelstwie lub mieszkających w określonym kraju?

Prawo do uzyskania odszkodowania mają obywatele włoscy, obywatele innych krajów oraz bezpaństwowcy.

2.6. Czy można ubiegać się o odszkodowanie we Włoszech, jeżeli przestępstwo popełniono w innym kraju? Jeśli tak, to na jakich warunkach?

Na mocy nowej ustawy nr 206 z dnia 3 sierpnia 2004 r., która uzupełniła lukę w ustawodawstwie, nowe środki mają zastosowanie do wszystkich ofiar ataków terrorystycznych lub podobnych działań na obszarze Włoch lub za granicą, jeżeli dotknęły one obywateli włoskich lub pozostających przy życiu członków ich rodzin, dzięki czemu przepisami objęto także ofiary, które przeżyły ataki terrorystyczne nawet poza Włochami.

2.7. Czy konieczne jest zgłoszenie przestępstwa policji?

Tak.

2.8. Czy przed złożeniem wniosku należy poczekać na wynik dochodzenia policyjnego lub postępowania karnego?

Nie.

Do góryDo góry

2.9. Jeżeli ustalono sprawcę, czy koniecznie najpierw trzeba podjąć próbę uzyskania odszkodowania od sprawcy?

Nie.

2.10. Jeżeli sprawcy nie ustalono ani nie skazano, czy nadal można uzyskać odszkodowanie? Jeśli tak, to jakie dowody należy przedstawić na poparcie wniosku?

Tak, pod warunkiem, że dane przestępstwo objęte jest odpowiednimi przepisami. Wymagane są dowody potwierdzające, że wniosek o odszkodowanie jest należycie uzasadniony.

2.11. Czy wniosek o odszkodowanie należy złożyć w określonym terminie?

Jeżeli wniosek składany jest w ramach postępowania cywilnego dołączonego do postępowania karnego, obowiązują terminy mające zastosowanie w takim postępowaniu, zgodnie z opisem powyżej. Jeżeli wniosek jest składany niezależnie od postępowania sądowego, zastosowanie mają normalne terminy prawne.

2.12. Za jakie straty można uzyskać odszkodowanie?

Śmierć i trwałe inwalidztwo, obliczane zgodnie z kryteriami przewidzianymi prawem.

2.13. Jak oblicza się wysokość odszkodowania?

Zob. sekcja 2.3 powyżej.

2.14. Czy obowiązuje minimalna i/lub maksymalna kwota odszkodowania?

Tak, może mieć ona jednak zróżnicowaną wysokość zależnie od charakteru przestępstwa.

Na mocy nowej ustawy nr 206 z dnia 3 sierpnia 2004 r., która uzupełniła lukę w ustawodawstwie, nowe środki mają zastosowanie do wszystkich ofiar ataków terrorystycznych lub podobnych działań na obszarze Włoch lub za granicą, jeżeli dotknęły one obywateli włoskich lub pozostających przy życiu członków ich rodzin, dzięki czemu przepisami objęto także ofiary, które przeżyły ataki terrorystyczne nawet poza Włochami.

Do góryDo góry

W ustawie tej zaktualizowano także obowiązujący dotychczas środek, przewidujący zasiłki dla ofiar ataków terrorystycznych.

Zasiłki te, wprowadzone przez art. 1 ust. 1 ustawy nr 302 z dnia 20 października 1990 r., z późniejszymi zmianami, obejmują obecnie płatności w kwocie do 200 000 EUR, dokonywane proporcjonalnie do stopnia inwalidztwa (np. 2 000 EUR za punkt procentowy).

Właściwe organy rządowe mogą, nawet przed wszczęciem postępowania sądowego lub administracyjnego, z własnej inicjatywy lub na wniosek strony, zaoferować ofiarom ataków terrorystycznych lub podobnych działań bądź ich spadkobiercom lub następcom pewną kwotę tytułem ostatecznego odszkodowania, które, jeśli zostanie przyjęte, wyłącza prawo do jakichkolwiek innych odszkodowań i stanowi rozliczenie we wszystkich aspektach.

2.15. Czy od odszkodowania uzyskanego od państwa będzie odliczane odszkodowanie, które uzyskano lub można uzyskać z tytułu tych samych szkód, ale z innych źródeł (np. ubezpieczenie)?

Tak.

2.16. Czy jakiekolwiek inne kryteria, takie jak zachowanie poszkodowanego w związku z wydarzeniem, które spowodowało powstanie szkody, mogą wpłynąć na możliwość uzyskania odszkodowania lub na sposób obliczenia odszkodowania?

Ofiary ataków terrorystycznych nie powinny mieć możliwości odwołania się do „komisji ds. czynów szkodliwych i przestępstw” [commissione degli atti lesivi o dei reati].

2.17. Czy można uzyskać zaliczkę na poczet odszkodowania? Jeśli tak, to na jakich warunkach?

W odniesieniu do ofiar ataków terrorystycznych, po nowelizacji rozporządzenia legislacyjnego nr 13 z dnia 4 lutego 2003 r., zmienionego ustawą nr 56 z dnia 2 kwietnia 2003 r., przewiduje się wypłatę osobom uprawnionym zasiłku na koszty utrzymania (na mocy rozporządzenia prezydenta nr 510 z dnia 28 lipca 1999 r.), nawet jeżeli nie wydano orzeczenia, pod warunkiem że kryteria przyznania zasiłku są jasne oraz że są jednoznacznie i bezsprzecznie związane z atakami terrorystycznymi lub działaniami wywrotowymi bądź z przestępczością zorganizowaną, a także że występuje oczywisty związek między takim działaniem a wydarzeniem, które doprowadziło do śmierci lub inwalidztwa.

Zwiększono także przepisowy tymczasowy zasiłek należny ofiarom ataków terrorystycznych i zorganizowanej przestępczości do 90 %, a także przewidziano możliwość rozszerzenia prawa do zasiłku z tytułu kosztów utrzymania, określonego dotychczasowymi przepisami, na Włochów, obywateli innych państw oraz bezpaństwowców i ich spadkobierców przed orzeczeniem sądu, jeżeli szkoda jest w sposób oczywisty skutkiem ataków terrorystycznych, działań wywrotowych bądź przestępczości zorganizowanej.

2.18. Gdzie można uzyskać niezbędne formularze i dalsze informacje o sposobie złożenia wniosku? Czy można skorzystać ze specjalnej pomocy telefonicznej?

W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.

2.19. Czy można uzyskać pomoc prawną w celu złożenia wniosku?

Tak, ale wnioskodawca musi pokryć własne koszty.

2.20. Dokąd należy wysłać wniosek?

Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

2.21. Czy istnieją organizacje wsparcia ofiar, które mogą udzielić dalszej pomocy?

Ofiarom ataków terrorystycznych i podobnych działań oraz ich rodzinom przysługuje finansowana przez państwo pomoc psychologiczna.

Dalsze informacje

Czy istnieją inne możliwosci uzyskania odszkodowania od sprawcy (nakazy zapłaty odszkodowania)?

Nie.

« Odszkodowania dla ofiar przestępstw - Informacje ogólne | Włochy - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 05-11-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania