Komisja Europejska > EJN > Prawo właściwe

Ostatnia aktualizacja: 10-12-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Prawo właściwe - Informacje ogólne

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


Sądy nie zawsze stosują prawo własnego kraju.

Gdy prowadzone jest postępowanie sądowe, w ramach którego częsć faktów dotyczy innego kraju, nie wystarczy wiedzieć, który sąd jest własciwy do rozpoznania sprawy i wydania decyzji zgodnie z prawem międzynarodowym. Należy także wiedzieć, jakie prawo sąd zastosuje w dochodzeniu do decyzji odnosnie do tych faktów. Normy kolizyjne wskazują prawo, które będzie stosowane przy rozstrzygnięciu w sytuacji mającej wymiar międzynarodowy.

W miarę rozwoju handlu międzynarodowego i możliwosci podróżowania do innych krajów rosnie ryzyko, że firma lub osoba prywatna może stać się stroną sporu o charakterze międzynarodowym. Międzynarodowy charakter oznacza na przykład, że strony mają różne obywatelstwa lub mieszkają w różnych krajach, bądź też zawarły umowę dotyczącą transakcji odbywającej się za granicą. W razie powstania sporu nie wystarczy okreslić, który sąd jest własciwy do rozpoznania sprawy i wydania decyzji w danej sprawie zgodnie z prawem międzynarodowym (Własciwosć sądu). Należy także wiedzieć, jakie prawo reguluje daną sytuację.

Sądy nie zawsze stosują prawo własnego kraju czyli lex fori - niekiedy stosują prawo innego państwa, z którym dany spór jest scisle powiązany. Weźmy na przykład parę niemiecko-włoską, która pobrała się w Portugalii, ale obecnie mieszka we Francji, a ponieważ chce się rozwiesć, zwraca się do sądów francuskich. Teoretycznie mogłyby tu mieć zastosowanie cztery zbiory praw: francuski, portugalski, włoski i niemiecki - w tej sytuacji uznaje się, że pozostają one ze sobą w „kolizji”.

Na tym własnie polega rola norm kolizyjnych - okreslają one, jakie prawo reguluje daną sytuację prawną (umowy, szkody na osobie, sytuacje rodzinne, dziedziczenie, małżeński ustrój majątkowy, ogólnie pojęte mienie itp.).

Przy konstruowaniu tych norm w prawodawstwie uwzględnia się szereg czynników, w tym uzasadnione oczekiwania stron oraz zasadę bliskosci, zgodnie z którą dana sytuacja prawna podlega prawu tego kraju, z którym jest ona najbliżej związana. Uwzględnia się tu także zasadę mówiącą o tym,  że niektórym stronom - jak np. małoletnim, konsumentom, zatrudnionym pracownikom - należy się szczególna ochrona.

Normy kolizyjne są elementem tzw. prawa prywatnego międzynarodowego, ale są one międzynarodowe tylko z nazwy - na mocy tradycji każde państwo ma swój własny krajowy system norm kolizyjnych. Wystarczy kliknąć na flagę interesującego nas państwa członkowskiego, aby odszukać potrzebne informacje o obowiązujących na jego terytorium przepisach.

W Europie normy kolizyjne w niektórych dziedzinach zostały zharmonizowane. Aby uzyskać więcej informacji, należy kliknąć na „Prawo wspólnotowe”.

Niektóre normy kolizyjne zostały także zharmonizowane w skali międzynarodowej. Więcej informacji można uzyskać, klikając na „Prawo międzynarodowe”.

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 10-12-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania