Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Εφαρμοστέο δίκαιο > Γαλλία

Τελευταία ενημέρωση: 04-12-2008
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Εφαρμοστέο δίκαιο - Γαλλία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

I. Πηγές θετικού δικαίου I.
I.1. Το εθνικό δίκαιο I.1.
I.2. Οι ισχύουσες πολυμερείς συμβάσεις I.2.
I.3. Οι βασικές διμερείς συμβάσεις I.3.
II. Εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων II.
II.1. Αυτεπάγγελτη εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων II.1.
II.2. Παραπομπή II.2.
II.3. Μεταβολή του συνδετικού στοιχείου II.3.
II.4. Εξαιρέσεις από την εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων II.4.
II.5. Απόδειξη αλλοδαπού δικαίου II.5.
III. Κανόνες σύγκρουσης νόμων III.
III.1. Συμβατικές ενοχές και δικαιοπραξίες III.1.
III.2. Εξωσυμβατικές ενοχές III.2.
III.3. Γονικές σχέσεις και υιοθεσία III.3.
III.3.1. Γονικές σχέσεις III.3.1.
III.3.2. Υιοθεσία III.3.2.
III.4. Γάμος, ελεύθερες ενώσεις και λοιπές σχέσεις συμβίωσης, διαζύγιο, δικαστικός χωρισμός, υποχρεώσεις διατροφής III.4.
III.4.1. Γάμος III.4.1.
III.4.2. Ελεύθερες ενώσεις και λοιπές σχέσεις συμβίωσης III.4.2.
III.4.3. Διαζύγιο και δικαστικός χωρισμός III.4.3.
III.4.4. Υποχρεώσεις διατροφής III.4.4.
III.5. Περιουσιακές σχέσεις των συζύγων III.5.
III.6. Κληρονομική διαδοχή III.6.
III.7. Εμπράγματα δικαιώματα (ενσώματα αγαθά) III.7.
III.8. Πτώχευση III.8.

 

I. Πηγές θετικού δικαίου

I.1. Το εθνικό δίκαιο

Δεδομένου ότι μέχρι στιγμής το γαλλικό ιδιωτικό διεθνές δίκαιο δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο κωδικοποίησης, οι κανόνες σύγκρουσης νόμων είναι κατεσπαρμένοι σε διάφορους κώδικες (Αστικός Κώδικας, Εμπορικός κώδικας, Καταναλωτικός Κώδικας) και απορρέουν κατ’ ουσίαν από τη νομολογία. Ορισμένοι παρατίθενται σε πράξεις του παραγώγου κοινοτικού δικαίου.

I.2. Οι ισχύουσες πολυμερείς συμβάσεις

Ένας σημαντικός αριθμός των κανόνων σύγκρουσης νόμων απορρέει από τις διεθνείς πολυμερείς συμβάσεις στις οποίες είναι συμβαλλόμενο μέρος η Γαλλία. Στην πλειοψηφία τους, οι συμβάσεις αυτές συνάφθηκαν στο πλαίσιο της Συνδιάσκεψης της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο.

I.3. Οι βασικές διμερείς συμβάσεις

Οι διμερείς συμβάσεις που χρησιμοποιούνται συνηθέστερα από τα γαλλικά δικαστήρια καλύπτουν τον τομέα της προσωπικής κατάστασης. Επισημαίνονται ειδικότερα:

  • η σύμβαση μεταξύ Γαλλίας και Μαρόκου της 10ης Αυγούστου 1981 σχετικά με την προσωπική και την οικογενειακή κατάσταση και τη δικαστική συνεργασία.
  • η σύμβαση μεταξύ Γαλλίας και Πολωνίας της 5ης Απριλίου 1967 σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο, την ικανότητα και την εκτελεστότητα στο δίκαιο των προσώπων και στο οικογενειακό δίκαιο.

II. Εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων

II.1. Αυτεπάγγελτη εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων

Ανάλογα με τη νομολογία, το επιληφθέν δικαστήριο οφείλει να προσδιορίζει, σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία, εάν προβλέπεται ή όχι δίκαιο που ρυθμίζει τη διαφορά.

Το δικαστήριο οφείλει να εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως τους οικείους κανόνες σύγκρουσης νόμων αποκλειστικά και μόνο στην περίπτωση που δεν προβλέπεται δίκαιο που ρυθμίζει τη διαφορά (κυρίως σε διαφορές σε θέματα προσωπικής κατάστασης: ικανότητα, ουσιαστική εγκυρότητα γάμου, διαζύγιο...). Σε περίπτωση που υπάρχει ισχύον δίκαιο, η επίκληση του εφαρμοστέου αλλοδαπού δικαίου εναπόκειται στους διαδίκους.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

II.2. Παραπομπή

Στο γαλλικό ιδιωτικό διεθνές δίκαιο, η παραπομπή ορίζεται ως αρνητική σύγκρουση συνδέσεων: ο γαλλικός κανόνας σύγκρουσης νόμων μπορεί να υποδεικνύει ως εφαρμοστέο ένα αλλοδαπό δίκαιο, όμως ο κανόνας σύνδεσης της χώρας στο δίκαιο της οποίας παραπέμπεται η διαφορά μπορεί με τη σειρά του να παραπέμπει στο γαλλικό δίκαιο (αναπαραπομπή) ή στο δίκαιο τρίτης χώρας (περαιτέρω παραπομπή).

Ο μηχανισμός αυτός, ο οποίος δύσκολα συμβιβάζεται με την αρχή της αυτονομίας της βούλησης, ήταν πάντοτε συνδεδεμένος με τον τόπο διαμονής, με εξαίρεση τις διαφορές εκ συμβάσεων ή τις περιουσιακές σχέσεις μεταξύ συζύγων. Ακόμη και σε υποθέσεις προσωπικής κατάστασης, η προσφυγή σε αυτόν είναι αρκετά περιορισμένη.

II.3. Μεταβολή του συνδετικού στοιχείου

Σε περίπτωση μεταβολής ενός κριτηρίου σύνδεσης στον χρόνο ή/και στον χώρο, το εφαρμοστέο δίκαιο προσδιορίζεται σε σχέση με την προγενέστερη ή τη μεταγενέστερη σύνδεση;

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απάντηση παρέχεται από την νομοθεσία. Σε άλλες, παρέχεται από τη νομολογία κατά τρόπο που ποικίλλει ανάλογα με τον ισχύοντα κανόνα σύγκρουσης, με μια τάση να λαμβάνεται υπόψη ο νέος τόπος διαμονής, ενώ ο σύνδεσμος συχνά προσδιορίζεται την ημέρα της προσφυγής στη δικαιοσύνη.

II.4. Εξαιρέσεις από την εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων

Υπάρχουν δύο περιπτώσεις παρέκκλισης από τους ισχύοντες κανόνες σύγκρουσης νόμων.

  • Ο μηχανισμός εξαίρεσης της διεθνούς δημόσιας τάξης:

    Το δικαστήριο μπορεί να μην εφαρμόσει το υποδεικνυόμενο αλλοδαπό δίκαιο εάν η εφαρμογή του οδηγεί σε κατάσταση που αντίκειται στη δημόσια τάξη η οποία νοείται ως «οι αρχές της οικουμενικής δικαιοσύνης, θεωρούμενες από την κοινή γνώμη ως έχουσες απόλυτη αξία». Ως εκ τούτου, το δικαστήριο εφαρμόζει τον κανόνα του γαλλικού δικαίου αντί του κανόνα που αποφάσισε να μην λάβει υπόψη.

    Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

    Η προσφυγή στο κριτήριο της δημόσιας τάξης, το οποίο υπερτερεί όταν η διαφορά γεννά δικαιώματα στο γαλλικό έδαφος, μπορεί να είναι πιο ευέλικτη, εφόσον πρόκειται για περιπτώσεις άσκησης, στη Γαλλία, δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν στην αλλοδαπή.

  • Η θεωρία των κανόνων δημόσιας τάξης:

    Οι κανόνες αυτοί ορίζονται ως «νόμοι των οποίων η τήρηση είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της πολιτικής, κοινωνικής ή οικονομικής οργάνωσης της χώρας».

    Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται άμεσα, χωρίς τη διαμεσολάβηση κανόνων σύγκρουσης νόμων. Σε ορισμένες περιπτώσεις προσδιορίζονται από την ίδια τη νομοθεσία. Σε διαφορετική περίπτωση, εναπόκειται στο δικαστήριο να τους χαρακτηρίσει ως αμέσου εφαρμογής: αυτή είναι η περίπτωση του γαλλικού και του ευρωπαϊκού δικαίου ανταγωνισμού, των διατάξεων της γαλλικής νομοθεσίας περί συμβάσεων εργασίας σε θέματα υγιεινής, ασφάλειας, διάρκειας και τρόπου εκτέλεσης της εργασίας, των κανόνων προστασίας και συνδρομής των ανηλίκων που διαμένουν στη Γαλλία, κ.λπ. Η αυτεπάγγελτη εφαρμογή των γαλλικών κανόνων δημόσιας τάξης είναι μια υποχρέωση που υπέχει το δικαστήριο. Η εφαρμογή των αλλοδαπών κανόνων δημόσιας τάξης είναι προαιρετική, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά από τις διεθνείς συμβάσεις (για παράδειγμα, άρθρο 7 παράγραφος 1 της Σύμβασης της Ρώμης).

II.5. Απόδειξη αλλοδαπού δικαίου

Κατά κανόνα, ο διάδικος που επικαλείται την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου οφείλει να προσδιορίσει το περιεχόμενό του και ιδίως να αποδείξει τους λόγους για τους οποίους η εφαρμογή του γαλλικού δικαίου δεν παράγει ισοδύναμο αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με μια σχετικά πρόσφατη νομολογία (1998), στο εξής γίνεται δεκτό ότι το δικαστήριο υπέχει την υποχρέωση να εξακριβώνει το περιεχόμενο του δικαίου που κηρύσσει εφαρμοστέο, ιδίως δε αυτεπαγγέλτως σε περίπτωση που η διαφορά της οποίας επιλαμβάνεται αφορά αδιάθετα δικαιώματα.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Το περιεχόμενο του αλλοδαπού δικαίου μπορεί να εξακριβώνεται με την εφαρμογή των μέσων ελέγχου που προβλέπονται από τον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (πραγματογνωμοσύνη, αυτοπρόσωπη παράσταση των διαδίκων, προσκόμιση εγγράφων εκ μέρους τρίτων...)

Συνήθη πρακτική αποτελεί επίσης η χρήση προξενικού πιστοποιητικού. Το προξενικό πιστοποιητικό είναι ένα έγγραφο που συντάσσεται στη γαλλική γλώσσα και εκδίδεται είτε από προξενική αρχή είτε από πρεσβεία τρίτης χώρας στη Γαλλία, είτε από αλλοδαπό ή γάλλο νομικό που εξειδικεύεται στο σχετικό δίκαιο.

III. Κανόνες σύγκρουσης νόμων

III.1. Συμβατικές ενοχές και δικαιοπραξίες

Η σύμβαση μπορεί να διέπεται από το δίκαιο της επιλογής των μερών. Ελλείψει ρητής επιλογής των μερών, το δικαστήριο καλείται να προσδιορίσει το εφαρμοστέο δίκαιο σύμφωνα με την οικονομία της σύμβασης και τις επίδικες συνθήκες.

Επιπλέον, συγκεκριμένοι κανόνες σύγκρουσης νόμων απορρέουν από πολυάριθμες διεθνείς συμφωνίες στις οποίες η Γαλλία είναι συμβαλλόμενο μέρος:

  • Σύμβαση της Ρώμης της 19ης Ιουνίου 1980 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές, η οποία προβλέπει (άρθρο 3 παράγραφος 1) ότι η σύμβαση διέπεται από το δίκαιο της επιλογής των μερών. Η επιλογή αυτή πρέπει να είναι ρητή ή να απορρέει με συγκεκριμένο τρόπο από τις διατάξεις της σύμβασης ή από τις εκάστοτε περιστάσεις. Όσον αφορά τις συμβάσεις καταναλωτών (άρθρο 5) καθώς και τις ατομικές συμβάσεις εργασίας (άρθρο 6) εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις που αποσκοπούν στην προστασία του πιο αδύναμου συμβαλλόμενου μέρους. Η επιλογή του συμβατικού δικαίου δεν μπορεί να στερεί το αδύναμο μέρος από την προστασία που του παρέχεται από τις αναγκαστικές διατάξεις της νομοθεσίας με την οποία παρουσιάζει τον στενότερο σύνδεσμο. Ο επικείμενος κανονισμός Ρώμη Ι, ο οποίος τελεί επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση, αναμένεται να εκσυγχρονίσει και να κοινοτικοποιήσει τη συγκεκριμένη Σύμβαση.
  • Σύμβαση της Χάγης του 1955 περί του εφαρμοστέου δικαίου στις πωλήσεις διεθνούς χαρακτήρα ενσωμάτων κινητών: στην πράξη αυτή, τα μέρη απολαύουν επίσης της ελευθερίας επιλογής εφαρμοστέου δικαίου (άρθρο 2). Ελλείψει προσδιορισμού του εφαρμοστέου δικαίου από τα μέρη, η πώληση διέπεται από το εθνικό δίκαιο της χώρας της συνήθους διαμονής του πωλητή τη στιγμή που λαμβάνει την παραγγελία (άρθρο 3).

Το εφαρμοστέο δίκαιο μιας σύμβασης προσδιορίζει κατά κανόνα :

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • τους ουσιαστικούς όρους ισχύος της σύμβασης (πλην της ικανότητας) και, ενδεχομένως, τους τυπικούς όρους?
  • τα αποτελέσματα της σύμβασης (ερμηνεία, εκπλήρωση ενοχών, συνέπειες της πλήρους ή μερικής αθέτησης των συμβατικών όρων, αξιολόγηση της ζημίας)?
  • τους λόγους απόσβεσης των ενοχών των μερών.

III.2. Εξωσυμβατικές ενοχές

Ο κοινοτικός κανονισμός Ρώμη II πρόκειται να καλύψει σημαντικό μέρος αυτού του πεδίου. Εκτός του καθ' ύλην και του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του συγκεκριμένου κανονισμού, το ισχύον γαλλικό καθεστώς υπόκειται στον γενικό κανόνα σύμφωνα με τον οποίο το εφαρμοστέο δίκαιο είναι το δίκαιο του τόπου του αδικήματος, καθώς και σε μια πληθώρα ειδικών κανόνων οι οποίοι προβλέπονται από τη νομολογία ή από τις διεθνείς συμβάσεις στις οποίες η Γαλλία είναι συμβαλλόμενο μέρος, όπως ισχύουν για ειδικές περιστάσεις:

  • εφαρμογή του δικαίου του τόπου επέλευσης της ζημίας για την επανόρθωση ζημίας που προκλήθηκε λόγω αθέμιτου ανταγωνισμού?
  • εφαρμογή του δικαίου του τόπου επέλευσης της ζημίας για την επανόρθωση ζημίας που προκλήθηκε στο περιβάλλον?
  • κανόνες της σύμβασης της Χάγης της 4ης Μαΐου 1971 για το εφαρμοστέο δίκαιο που διέπει τα τροχαία ατυχήματα?
  • κανόνες της σύμβασης της Χάγης της 2ας Οκτωβρίου 1973 σχετικά με την ευθύνη για τα προϊόντα.

III.3. Γονικές σχέσεις και υιοθεσία

III.3.1. Γονικές σχέσεις

Προσδιορίζονται από το δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις της μητέρας την ημέρα γέννησης του τέκνου ή, σε περίπτωση που η ταυτότητα της μητέρας δεν είναι γνωστή, από το δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις του τέκνου.

Τα αποτελέσματα της γονικής σχέσης διέπονται από το εθνικό δίκαιο του τέκνου ή από το δίκαιο που διέπει τα αποτελέσματα του γάμου των γονέων.

Εντούτοις, το διεθνές συμβατικό δίκαιο υπερισχύει των κανόνων αυτών σε διαφορές μεταξύ κρατών που είναι συμβαλλόμενα μέρη σε συμβάσεις, το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής των οποίων καλύπτει τις σχετικές διαφορές: διαφορές επί τις γονικής μέριμνας, όπου η συνήθης κατοικία των ενδιαφερόμενων τέκνων βρίσκεται στη Γαλλία ή σε άλλο κράτος που είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση της Χάγης του 1961, παράνομη μετακίνηση τέκνου μεταξύ κρατών που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση της Χάγης της 25ης Οκτωβρίου1980, διαφορές σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής, στο πλαίσιο της Σύμβασης της Χάγης της 2ας Οκτωβρίου 1973.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

III.3.2. Υιοθεσία

Οι όροι καθώς και τα αποτελέσματα της υιοθεσίας που απορρέουν από τη νομολογία διέπονται από το εθνικό δίκαιο των υιοθετούντων, ενώ οι όροι συγκατάθεσης ή εκπροσώπησης του θετού τέκνου διέπονται από το εθνικό δίκαιο του τέκνου.

III.4. Γάμος, ελεύθερες ενώσεις και λοιπές σχέσεις συμβίωσης, διαζύγιο, δικαστικός χωρισμός, υποχρεώσεις διατροφής

III.4.1. Γάμος

Οι ουσιαστικές προϋποθέσεις του γάμου (ικανότητα, συγκατάθεση…) εμπίπτουν στο δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις των συζύγων (άρθρο 3 του Αστικού Κώδικα). Οι Γάλλοι που συνάπτουν γάμο στην αλλοδαπή οφείλουν να πληρούν τις ουσιαστικές προϋποθέσεις που προβλέπονται από το γαλλικό δίκαιο (άρθρο 170 του Αστικού Κώδικα). Εάν οι μελλοντικοί σύζυγοι είναι διαφορετικής εθνικότητας, εφαρμόζονται κατ’ αναλογία τα δύο δίκαια που διέπουν τις προσωπικές τους σχέσεις υπερισχύοντος του πιο αυστηρού δικαίου σε ό,τι αφορά τα κωλύματα γάμου.

Οι τυπικές προϋποθέσεις (διατυπώσεις, πολιτικός ή θρησκευτικός γάμος …) διέπονται καταρχήν από το δίκαιο του τόπου τέλεσης του γάμου.

Τα αποτελέσματα του γάμου ρυθμίζονται από το δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις των συζύγων. Σε περίπτωση που οι σύζυγοι έχουν διαφορετική ιθαγένεια, εφαρμοστέο δίκαιο είναι το δίκαιο του κοινού τόπου διαμονής. Ελλείψει κοινού τόπου διαμονής, το γαλλικό δικαστήριο εφαρμόζει το γαλλικό δίκαιο, ως δίκαιο του επιληφθέντος δικαστηρίου.

Το δίκαιο αυτό ρυθμίζει κυρίως τις προσωπικές υποχρεώσεις που απορρέουν από τον γάμο (υποχρέωση πίστης, αμοιβαίας αρωγής, κοινωνίας βίου), καθώς και τις συμβάσεις μεταξύ των συζύγων, εκτός από τις δωρεές μελλοντικών περιουσιακών στοιχείων μεταξύ των συζύγων, οι οποίες διέπονται από το κληρονομικό δίκαιο.

III.4.2. Ελεύθερες ενώσεις και λοιπές σχέσεις συμβίωσης

Όσον αφορά τις ελεύθερες ενώσεις των οποίων το πλαίσιο δεν ρυθμίζεται από τον νόμο, το θετικό δίκαιο θεωρεί τις διάφορες νομικές σχέσεις μεταξύ των συντρόφων ως διακριτές σχέσεις, έκαστη εκ των οποίων υπόκειται στο δίκαιο που απορρέει από τη φύση της (Πρωτοδικείο, Παρίσι, 21/11/1983).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Όσον αφορά το εφαρμοστέο δίκαιο στις ρυθμιζόμενες μορφές συμβίωσης όπως το αστικό σύμφωνο αλληλεγγύης (PACS), ελλείψει επακριβούς νομολογιακής ρύθμισης, οι θεωρητικές προσεγγίσεις ποικίλλουν. Κατά ορισμένες, αυτός ο τύπος συμβίωσης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του εφαρμοστέου δικαίου των δικαιοπραξιών, ενώ κατά άλλες στο δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις των ενδιαφερόμενων. Μια άλλη προσέγγιση τάσσεται υπέρ της δημιουργίας ενός sui generis συνδέσμου –με το δίκαιο που διέπει το θεσμό του γάμου. Τέλος, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι, τουλάχιστον όσον αφορά το PACS, το γαλλικό δίκαιο πρέπει να εφαρμόζεται ως κανόνας δημόσιας τάξης.

III.4.3. Διαζύγιο και δικαστικός χωρισμός

Σύμφωνα με το άρθρο 310 του Αστικού Κώδικα : «το διαζύγιο και ο δικαστικός χωρισμός διέπονται από το γαλλικό δίκαιο:

  • όταν αμφότεροι οι σύζυγοι είναι γάλλοι υπήκοοι?
  • όταν διατηρούν αμφότεροι τη μόνιμη κατοικία τους σε γαλλικό έδαφος?
  • όταν αρμόδια για την έκδοση του διαζυγίου και του δικαστικού χωρισμού είναι τα γαλλικά δικαστήρια και κανένα αλλοδαπό δίκαιο δεν αναγνωρίζεται ως εφαρμοστέο. »

Το ακυρωτικό δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι η γαλλική ιθαγένεια ή η μόνιμη κατοικία στη Γαλλία πρέπει να ισχύουν την ημέρα κατάθεσης της αίτησης.

Το εφαρμοστέο δίκαιο για το διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό καθορίζει τους λόγους έκδοσης (ανάρμοστη συμπεριφορά, ασυμφωνία χαρακτήρων, διακοπή της συμβίωσης, κοινή συναίνεση, κ.λπ.) και τις οικονομικές συνέπειες του διαζυγίου ή του δικαστικού χωρισμού για τους συζύγους (αποζημίωση, αντισταθμιστική παροχή ή καταβολή διατροφής).

III.4.4. Υποχρεώσεις διατροφής

Ο κανόνας σύγκρουσης κοινού δικαίου που εφαρμόζεται επί του παρόντος στη Γαλλία απορρέει από τα άρθρα 4, 5 και 6 της Σύμβασης της Χάγης της 2ας Οκτωβρίου 1973 για το εφαρµοστέο δίκαιο στις υποχρεώσεις διατροφής, τα οποία καθορίζουν το εθνικό δίκαιο της συνήθους κατοικίας του υπόχρεου διατροφής. Εάν, ωστόσο, ο υπόχρεος διατροφής δεν είναι σε θέση να καταβάλει διατροφή δυνάμει αυτού του δικαίου, εφαρμόζεται το δίκαιο της κοινής ιθαγένειας του υπόχρεου και του δικαιούχου διατροφής (άρθρο 5), και, ελλείψει αυτού, το δίκαιο του επιληφθέντος δικαστηρίου.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Το καθορισθέν δίκαιο διέπει τις οικονομικές σχέσεις των συζύγων στο πλαίσιο του γάμου (συνεισφορά στα βάρη του γάμου), καθώς και τις υποχρεώσεις διατροφής των τέκνων του ζεύγους. Εντούτοις, υπάρχει το ενδεχόμενο σύγκρουσης του δικαίου αυτού με το εφαρμοστέο δίκαιο όσον αφορά το διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό, σύμφωνα με το άρθρο 8 της προαναφερθείσας Σύμβασης της Χάγης του 1973.

III.5. Περιουσιακές σχέσεις των συζύγων

Το εφαρμοστέο δίκαιο είναι το δίκαιο που επιλέγουν οι σύζυγοι εφόσον συνάπτουν προγαμιαίο συμβόλαιο.

Ελλείψει ρητής επιλογής, πρέπει να διερευνάται η σιωπηρή επιλογή τους. Στην περίπτωση αυτή, υφίσταται τεκμήριο υπέρ του δικαίου της πρώτης συζυγικής κατοικίας του ζεύγους, νοούμενης ως τέτοιας της πρώτης διαρκούς εγκατάστασής τους.

Το καθεστώς αυτό συμπίπτει με το καθεστώς που προβλέπεται στη Σύμβαση της Χάγης της 14ης Μαρτίου 1978, στην οποία η Γαλλία είναι συμβαλλόμενο μέρος. Η Σύμβαση προσθέτει δύο επικουρικά κριτήρια σύνδεσης, ανάλογα με την επιλογή των μερών ή την πρώτη κοινή τους κατοικία: την κοινή ιθαγένεια των συζύγων ή το δίκαιο που παρουσιάζει τη στενότερη σχέση με την κατάστασή τους.

Το εφαρμοστέο δίκαιο καθορίζει το ευμετάβλητο ή το αμετάβλητο της περιουσιακής κατάστασης, τις κατηγορίες των περιουσιακών στοιχείων και των δικαιωμάτων των συζύγων επ’ αυτών, καθώς τους τρόπους διαχείρισης και ρευστοποίησής τους.

III.6. Κληρονομική διαδοχή

Η κληρονομική διαδοχή όσον αφορά ακίνητα περιουσιακά στοιχεία υπόκειται στο δίκαιο του τόπου του ακινήτου. Η κληρονομική διαδοχή σε σχέση με κινητά περιουσιακά στοιχεία διέπεται από το δίκαιο του τόπου της τελευταίας κατοικίας του εκλιπόντος.

Το κληρονομικό δίκαιο διέπει όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με τη μεταβίβαση, μεταφορά και ρευστοποίηση της κληρονομίας.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε περίπτωση εξ αδιαθέτου διαδοχής, οι κληρονόμοι καθορίζονται από το κληρονομικό δίκαιο. Επιπλέον, η απόδειξη του δεσμού συγγένειας, η οποία είναι απαραίτητη για την κλήση στην κληρονομία, διέπεται από το δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις και όχι από το κληρονομικό δίκαιο.

Όσον αφορά διαδοχές εκ διαθήκης, εφαρμόζονται δύο διεθνείς πράξεις. Αφενός η Σύμβαση της Χάγης της 5ης Οκτωβρίου 1961 για τις συγκρούσεις νόμων όσον αφορά τον τύπο διατάξεων διαθήκης και αφετέρου η Σύμβαση της Ουάσινγκτον της 28ης Οκτωβρίου 1973 για τον ενιαίο νόμο σχετικά με τον τύπο διεθνούς διαθήκης.

III.7. Εμπράγματα δικαιώματα (ενσώματα αγαθά)

Το εφαρμοστέο δίκαιο είναι το δίκαιο του τόπου όπου βρίσκεται το αγαθό, κινητό ή ακίνητο. Ο καθορισμός του εφαρμοστέου δικαίου μπορεί να περιπλακεί σε περίπτωση κινητών αγαθών που μετακινούνται μεταξύ κρατών. Σε περίπτωση μεταβολής συνδέσμου, η νομολογία προβλέπει ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το δίκαιο του τόπου όπου βρίσκεται το αγαθό τη στιγμή της προσφυγής.

Για κινητά αγαθά που αποτελούν μεταφορικά μέσα (θαλάσσια σκάφη, αεροσκάφη…), εφαρμοστέο, σύμφωνα με το διεθνές συμβατικό δίκαιο, είναι το δίκαιο του κράτους εγγραφής.

Το εφαρμοστέο δίκαιο καθορίζει τα πρωτεύοντα ή δευτερεύοντα εμπράγματα δικαιώματα καθώς και τα προνόμια των δικαιούχων και διέπει, ομοίως, τους τρόπους κτήσης του δικαιώματος. Στο πλαίσιο αυτό, είναι εφικτός ο συνδυασμός του με το δίκαιο που διέπει τη δικαιοπραξία μεταβίβασης που στοιχειοθετεί το δικαίωμα, και ιδίως τους τίτλους μεταβίβασης κυριότητας.

III.8. Πτώχευση

Σε γενικές γραμμές, το εφαρμοστέο δίκαιο στις πτωχεύσεις είναι το δίκαιο του δικαστηρίου του τόπου όπου κινείται η διαδικασία πτώχευσης. Ως εκ τούτου, ο καθορισμός του εφαρμοστέου δικαίου προϋποθέτει την εκ των προτέρων διευθέτηση της σύγκρουσης δικαιοδοσίας. Υπενθυμίζεται ότι ο κανονισμός αριθ. 1346/2000 της 29ης Μαΐου 2000 θεσπίζει έναν κανόνα σύγκρουσης νόμων και. εν προκειμένω καθορίζει ως εφαρμοστέο το δίκαιο του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται ο τόπος κίνησης της διαδικασίας (άρθρα 4 και 28).

Το πτωχευτικό δίκαιο ενδέχεται να έρχεται σε σύγκρουση με το δίκαιο της τοποθεσίας των πραγμάτων, ιδίως όσον αφορά τις συμβατικές εγγυήσεις, τα δικαιώματα και τις νομίμως συσταθείσες υποθήκες επί πραγμάτων που βρίσκονται στην αλλοδαπή.

« Εφαρμοστέο δίκαιο - Γενικές Πληροφορίες | Γαλλία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 04-12-2008

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο