Komisja Europejska > EJN > Alternatywne sposoby rozwiązywania sporów > Szwecja

Ostatnia aktualizacja: 06-07-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Alternatywne sposoby rozwiązywania sporów - Szwecja

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


Alternatywne Rozstrzyganie Sporów – Informacje Ogólne” zawiera ogólny przegląd alternatywnych sposobów rozstrzygania sporów.

Na niniejszej stronie pragniemy udzielić bardziej praktycznych informacji na temat alternatywnego rozstrzygania sporów w Szwecji.



 

SPIS TRESCI

Przede wszystkim, jakie są alternatywne metody rozstrzygania sporów w Szwecji? Przede wszystkim, jakie są alternatywne metody rozstrzygania sporów w Szwecji?
Informacje ogólne Informacje ogólne
Metody pozasądowego rozstrzygania sporów Metody pozasądowego rozstrzygania sporów
Procedury ustawowe Procedury ustawowe
Procedury nieustawowe Procedury nieustawowe
Postępowanie pojednawcze i mediacje w postępowaniu sądowym Postępowanie pojednawcze i mediacje w postępowaniu sądowym
W większości sytuacji możemy skorzystać z alternatywnej metody rozstrzygnięcia sporu. Poniżej znajdziemy bardziej szczegółowe informacje na temat naszej własnej sytuacji. W większości sytuacji możemy skorzystać z alternatywnej metody rozstrzygnięcia sporu. Poniżej znajdziemy bardziej szczegółowe informacje na temat naszej własnej sytuacji.
Spory między konsumentami a firmami Spory między konsumentami a firmami
Spory między firmami Spory między firmami
Spory między pracownikami a pracodawcami Spory między pracownikami a pracodawcami
Spory rodzinne Spory rodzinne
Dyskusje o współpracy Dyskusje o współpracy
Doradztwo rodzinne Doradztwo rodzinne
Spory między osobami fizycznymi Spory między osobami fizycznymi
Inne specyficzne sytuacje Inne specyficzne sytuacje
Działania w regionalnych trybunałach ds. najmu i dzierżawy Działania w regionalnych trybunałach ds. najmu i dzierżawy
Określone spory dotyczące praw autorskich Określone spory dotyczące praw autorskich

 

Przede wszystkim, jakie są alternatywne metody rozstrzygania sporów w Szwecji?

Informacje ogólne

W Szwecji istnieją różne alternatywne metody rozstrzygania sporów. Wiele z nich to metody całkowicie pozasądowe. Niemniej jednak, istnieją również mechanizmy rozstrzygania sporów, które posiadają cechy pozasądowe, stanowią jednakże czysto proceduralną część rozpatrywania sporu przez sąd (postępowanie pojednawcze lub mediacje).

Metody pozasądowego rozstrzygania sporów

Niektóre procedury pozasądowe są ustawowe, podczas gdy inne bazują na porozumieniach pomiędzy dwoma lub kilkoma organami / osobami prawa prywatnego.

Procedury ustawowe

Najważniejsza być może procedura ustawowa ma miejsce przed Krajową Radą Reklamacji Konsumenckich. Rada Krajowa rozpatruje spory pomiędzy firmami a konsumentami jedynie na wniosek konsumenta. Procedura, która obejmuje również spory transgraniczne, jest pisemna i bezpłatna dla stron. Krajowa Rada Reklamacji Konsumenckich podejmuje decyzje w formie zaleceń dla stron odnośnie do sposobu, w jaki należałoby rozstrzygnąć spór.

W przypadku określonych typów sporów istnieje możliwość mediacji. Jest tak w przypadku sporów pracowniczych, dotyczących dzierżawy, sporów pomiędzy właścicielem a lokatorem, sporów dotyczących najmu, praw autorskich i nieporozumień pomiędzy małżonkami. Poniżej przedstawiono dalsze informacje dotyczące takich różnych przypadków mediacji.

Do góryDo góry

Procedury nieustawowe

W kilku sektorach inicjatywy prywatne stworzyły specjalne rady. Rozwiązanie to jest bardzo powszechne na przykład w sektorze ubezpieczeń. Obszary działalności różnych rad mogą się od siebie różnić, jednakże generalnie można powiedzieć, że ich funkcja polega często na elastycznym i bezstronnym rozstrzyganiu sporów pomiędzy, na przykład, firmą ubezpieczeniową a posiadaczem polisy. Zadaniem kilku rad w sektorze ubezpieczeniowym jest również podejmowanie działań w kierunku jednolitego rozstrzygania spraw ubezpieczeniowych, co ogranicza liczbę pojawiających się sporów. Rady zostały utworzone zasadniczo na mocy umów pomiędzy różnymi firmami, są jednakże w pełni niezależne od swoich organów założycielskich. Rady koncentrują się zasadniczo na sporach pomiędzy firmami a konsumentami. Większe firmy ubezpieczeniowe często posiadają również własnych rzeczników klientów, z którymi mogą kontaktować się posiadacze polis, jeśli nie są zadowoleni z decyzji firmy dotyczącej zaspokojenia roszczenia. Rzecznika klientów powołuje firma, jednakże wypełnia on swoje obowiązki niezależnie od tej firmy. Przykładami rad tego typu są Rada ds. Ubezpieczeń Wypadkowych i Zdrowotnych, Rada ds. Zasad Ubezpieczenia na Życie oraz Rada ds. Obrażeń Ciała Ubezpieczenia od Odpowiedzialności Cywilnej.

Poza kilkoma wyjątkowymi przypadkami procedura jest pisemna. W ramach procedury pisemnej nic nie uniemożliwia stronie konsultacji z zastępcą prawnym lub asystentem. Zastępca prawny lub asystent nie podlegają żadnym szczególnym wymaganiom.

Do góryDo góry

Procedury prywatnego rozstrzygania sporów są w większości bezpłatne, aczkolwiek w kilku wyjątkowych przypadkach pobiera się niewielką opłatę od wniosku lub rejestracji. Za procedury płacą firmy/spółki występujące w charakterze strony. W większości przypadków koszty operacyjne dzieli się pomiędzy zaangażowane spółki proporcjonalnie do stopnia, w jakim korzystają one z usług rady. Istnieje możliwość uzyskania zwrotu kosztów zastępstwa, na przykład z danej polisy ubezpieczeniowej.

Spory rozstrzyga się głównie na mocy decyzji, które mają charakter doradczy, niewiążący (zalecenia). Jednakże w niektórych przypadkach firma może zobowiązać się uprzednio w stosunku do swojej organizacji handlowej, że postąpi zgodnie z wydanymi zaleceniami.

W przeciwieństwie do orzeczeń czy nakazów sądowych, decyzji tych nie można wykonać przymusowo. Fakt zobowiązania się przez firmę w stosunku do jej organizacji handlowej, że postąpi zgodnie z decyzją nie wpływa w związku z tym na wykonalność takiej decyzji, ponieważ zobowiązanie firmy stosuje się jedynie w stosunku do organizacji handlowej. Mimo iż decyzje nie skutkują żadnymi szczególnymi konsekwencjami prawnymi, firma, która przyjmuje zobowiązanie w stosunku do swojej organizacji handlowej, że postąpi zgodnie z decyzją, może podlegać karze na mocy prawa cywilnego, jak na przykład kara wykluczenia z organizacji.

Jako że pozasądowe rozstrzyganie sporów w Szwecji stanowi alternatywę dla normalnego sądowego rozpatrywania sporów, nie można odwoływać się od tych decyzji do sądu. Niemniej jednak, decyzja ze strony organu pozasądowego rozstrzygania sporów nie stanowi przeszkody proceduralnej, w związku z czym możliwe jest wszczęcie postępowania w zwykłym sądzie w tej samej sprawie, zarówno w trakcie jak i po wydaniu decyzji w tej sprawie przez organ pozasądowego rozstrzygania sporów, powszechnie oświadczenie wydane przez organ rozstrzygający spór wprowadza się w jakiś sposób do postępowania.

Do góryDo góry

Postępowanie pojednawcze i mediacje w postępowaniu sądowym

W ramach toczącego się postępowania sądowego istnieją dwie formy rozstrzygania sporów, które posiadają cechy pozasądowe: pojednanie i mediacje. Oba mechanizmy reguluje Szwedzki Kodeks Procedury Sądowej. W szczególności postępowanie pojednawcze jest bardzo powszechnym elementem postępowania cywilno-prawnego w zwykłych sądach.

Kiedy sąd wyda nakaz stawiennictwa w sprawie cywilnej, musi mieć miejsce ustne lub pisemne postępowanie przygotowawcze. Jednym z celów postępowania przygotowawczego jest wyjaśnienie, czy istnieją szanse na pojednanie. Jeśli postępowanie pojednawcze jest dozwolone w danej sprawie, sąd musi dołożyć starań celem zapewnienia, że w stosownych przypadkach dojdzie do pogodzenia stron, z uwzględnieniem charakteru sprawy oraz innych okoliczności. Dlatego też to właśnie sąd, jeśli uzna to za stosowne, przejmuje inicjatywę w kwestii rozmów pojednawczych pomiędzy stronami. Przewodniczący kompletu sędziowskiego w danej sprawie przewodniczy rozmowom pojednawczym. Procedura pojednawcza nie musi przybierać żadnej konkretnej formy, ani też nie jest obowiązkowa. W związku z tym strony mogą oświadczyć, że nie są zainteresowane prowadzeniem rozmów pojednawczych i nie poniosą z tego tytułu żadnych reperkusji. Jeśli rozmowy pojednawcze nie prowadzą do ugody pomiędzy stronami, postępowanie sądowe toczy się dalej normalnym trybem. Sędzia biorący udział w postępowaniu pojednawczym musi zapewnić swoją bezstronność w trakcie trwania całej procedury. Tak samo jak generalnie postępowanie sądowe, procedura pojednawcza jest bezpłatna. Jednakże, konieczne jest uiszczenie opłaty od wniosku w przypadku wniesienia sprawy do sądu (obecnie wynosi ona około 50 EUR).

Do góryDo góry

Jeżeli, uwzględniając charakter sprawy, bardziej odpowiednie jest przeprowadzenie specjalnych mediacji, sąd może powołać specjalnego mediatora, który będzie przewodniczył rozmowom pojednawczym. Mediatorem nie jest w takim przypadku sędzia prowadzący sprawę, tylko osoba postronna. Przed poleceniem mediacji sąd zwykle konsultuje się ze stronami. Koszty specjalnie powołanego mediatora ponoszą strony.

W większości sytuacji możemy skorzystać z alternatywnej metody rozstrzygnięcia sporu. Poniżej znajdziemy bardziej szczegółowe informacje na temat naszej własnej sytuacji.

Spory między konsumentami a firmami

Jak już wyjaśniono w „Alternatywne Rozstrzyganie Sporów – informacje ogólne”, na swojej stronie internetowej Komisja opublikowała listę wymieniającą wiele organów ARS zajmujących się rozstrzyganiem sporów konsumenckich w Państwach Członkowskich. Lista dansk - Deutsch - ελληνικά - English - español - français - italiano - Nederlands - português - suomi - svenska ta zawiera praktyczne informacje potrzebne do podjęcia decyzji, czy musimy skorzystać z jednego z takich sposobów ARS: ich strukturę, domenę, rodzaj stosowanej procedury, koszty i inne szczegóły.

Do góryDo góry

Może okazać się, że musimy skorzystać z usług organu ARS istniejącego w innym Państwie Członkowskim. Aby dowiedzieć się dokładnie, do którego organu musimy się zwrócić, możemy skorzystać ze stron internetowych EEJ-Net lub FIN-NET dansk - Deutsch - ελληνικά - English - español - français - italiano - Nederlands - português - suomi - svenska w przypadku sporu dotyczącego usług finansowych.

Do góryDo góry

W Szwecji głównym organem, do którego mogą zwracać się konsumenci, jest Krajowa Rada Reklamacji Konsumenckich. Pod podanym wyżej adresem na stronie internetowej Komisji znajdują się dalsze informacje na temat Krajowej Rady Reklamacji Konsumenckich.

Spory między firmami

Metody alternatywnego rozstrzygania sporów istniejące w Szwecji, z wyjątkiem postępowania arbitrażowego i procedur stanowiących część postępowania sądowego, koncentrują się przed wszystkim na sporach między firmami a konsumentami. Jednakże dalsze informacje można znaleźć pod nagłówkiem „inne specyficzne sytuacje”.

Spory między pracownikami a pracodawcami

Pracodawcy i pracownicy pozostający w stosunku umownym, między którymi zaistniał spór, muszą rozstrzygnąć ten spór w drodze negocjacji lub, w ostateczności, w drodze postępowania w Sądzie Pracy. Dla tego typu sporów prawnych nie istnieją mechanizmy alternatywnego rozstrzygania sporów. Jednakże dla pewnych innych sporów, możliwe są mediacje. Dlatego też w Szwecji istnieje Krajowy Urząd Mediacji, którego działania mediacyjne reguluje ustawa. Krajowy Urząd Mediacji zapewnia mediatorów dla sporów pomiędzy pracodawcami a pracownikami w negocjacjach dotyczących płac i ogólnych warunków zatrudnienia lub dla sporów, w przypadku których firma odmawia podpisania układu zbiorowego z organizacją zawodową. Krajowy Urząd Mediacji może powoływać mediatorów na wniosek stron. Krajowy Urząd Mediacji może również powoływać mediatorów w przypadku braku takiego wniosku, na przykład jeśli jedna ze stron zawiadomi o istniejącym konflikcie, a Krajowy Urząd Mediacji English - svenska stwierdzi, że mediatorzy mogą doprowadzić do rozstrzygnięcia sporu z powodzeniem. Procedura ta jest bezpłatna.

Do góryDo góry

Spory rodzinne

Rodzice pozostający w sporze ze sobą mają do dyspozycji dwie inne możliwości zamiast procesu sądowego: dyskusje o współpracy lub doradztwo rodzinne. Doradztwo rodzinne jest opcją również dla par nieposiadających dzieci. Procedury zostały bardziej szczegółowo opisane poniżej.

Dyskusje o współpracy

Dyskusje o współpracy to dyskusje prowadzone pod przewodnictwem ekspertów, celem których jest osiągnięcie przez rodziców porozumienia w sprawie opieki nad dziećmi, w sprawie miejsca zamieszkania dzieci i dostępu do dzieci. Celem dyskusji jest zatem wypracowanie kompromisowych rozwiązań. Jednakże nawet w przypadku niemożliwości osiągnięcia tego celu, rodzice mogą w wyniku takiej dyskusji lepiej zrozumieć wzajemny punkt widzenia i mogą nauczyć się postępować w przypadku konfliktów w sposób niepowodujący cierpienia ich dzieci.

Wszystkie miasta w Szwecji oferują dyskusje o współpracy. Rodzice, którzy mają trudności z uzgodnieniem kwestii opieki, miejsca zamieszkania i dostępu do dzieci oraz którzy pragną rozpocząć dyskusje o współpracy mogą skontaktować się z miastem. W przypadku jeśli powództwo o opiekę, miejsce zamieszkania lub dostęp wytoczono już przed sądem, sąd może przejąć inicjatywę w kwestii prowadzenia dyskusji o współpracy. Dyskusje te są bezpłatne.

Jeśli rodzice się zgodzą, mogą zawrzeć porozumienie w kwestii opieki, miejsca zamieszkania i dostępu. Porozumienie stosuje się, jeśli zostało sporządzone w formie pisemnej i zatwierdzone przez Radę Opieki Społecznej. Fakt, że porozumienie znajduje zastosowanie oznacza, że ma ono taki sam skutek jak orzeczenie sądowe. Oznacza to, między innymi, że porozumienie takie jest wykonalne.

Do góryDo góry

Doradztwo rodzinne

Doradztwo rodzinne polega na dyskusjach mających na celu rozwiązanie konfliktów związanych ze wspólnym pożyciem par i rodzin. Dyskusje takie mogą toczyć się przed, w trakcie lub po separacji. W przypadku jeśli są dzieci, doradztwo rodzinne może pozwolić załagodzić konflikty, tak aby rodzice mogli pracować wspólnie jako rodzice po separacji. Kontakt z doradztwem rodzinnym jest dobrowolny i para podejmuje go z własnej inicjatywy. Aby doradztwo rodzinne toczyło się w atmosferze zaufania i było w stanie spełnić swoją funkcję, uczestniczące w nim strony muszą być pewne, że informacje często o delikatnym charakterze, ujawniane w trakcie dyskusji, nie będą przekazywane innym. Dlatego też sesje doradztwa rodzinnego obwarowane są szczególnie surowymi zasadami poufności. Każdy, kto sobie tego życzy, może skontaktować się ze służbami doradztwa rodzinnego anonimowo.

Wszystkie miasta są prawnie zobowiązane do oferowania doradztwa rodzinnego, przez samo miasto lub za pośrednictwem innych odpowiednich zawodowych doradców. Doradcy rodzinni to wykwalifikowani pracownicy społeczni, którzy przeszli zaawansowane szkolenia w zakresie spraw związków. Osoby pragnące skontaktować się z biurem doradztwa rodzinnego mogą skontaktować się z miastem. Miasto ma prawo naliczyć opłatę za doradztwo rodzinne.

Doradztwo rodzinne oferują również instytucje takie jak stowarzyszenia kościelne.

Spory między osobami fizycznymi

Z wyjątkiem sporów rodzinnych, osoby fizyczne pozostające w sporze kierowane są do sądów oraz podlegają mechanizmom alternatywnego rozstrzygania sporów istniejącym w ramach procesu; patrz powyżej, pod nagłówkiem „Postępowanie pojednawcze i mediacje w postępowaniu sądowym”.

Do góryDo góry

Inne specyficzne sytuacje

Działania w regionalnych trybunałach ds. najmu i dzierżawy

W sporach dotyczących dzierżawy, sporach pomiędzy lokatorem a właścicielami i sporach o najem, mediacje mogą toczyć się w regionalnych trybunałach ds. najmu i dzierżawy.

Jeśli właściciel i lokator nie mogą osiągnąć porozumienia w kwestii związanej z dzierżawą lub jeśli stowarzyszenie lokatorów-właścicieli i lokator-właściciel nie mogą osiągnąć porozumienia w kwestii związanej z najmem, jedna lub obie strony mogą zwrócić się do regionalnego trybunału ds. najmu o pomoc w rozstrzygnięciu sporu. Strona lub strony proszą następnie trybunał o poprowadzenie mediacji w tym sporze. Regionalny trybunał ds. najmu może prowadzić mediacje we wszystkich sporach dotyczących najmu oraz pojawiających się sporach dotyczących lokatora – właścicieli. Zwykle, regionalny trybunał ds. najmu przedstawia propozycję porozumienia, jeśli same strony nie zdołają osiągnąć ugody na spotkaniu przed trybunałem. W określonych przypadkach mediacje są obowiązkowe, jak na przykład w sporach dotyczących najmu lokalu. Jeśli na przykład właściciel wypowiedział umowę najmu, a lokator nie chce opuścić lokalu bez otrzymania rekompensaty, lokator musi przekazać spór do regionalnego trybunału ds. najmu w celu mediacji. Jeśli lokator nie podejmie tego kroku, traci prawo do rekompensaty. Regionalny trybunał ds. najmu może wydać opinię w trakcie mediacji, na przykład na temat czynszów rynkowych dla danego lokalu. Opinia taka ma skutek domniemany w każdym wynikłym w konsekwencji sporze o rekompensatę.

Do góryDo góry

Ponadto, nawet jeśli strony nie wnioskują o mediacje, regionalny trybunał ds. najmu musi starać się dążyć do pogodzenia stron sporów, które trybunał musi rozpatrywać zgodnie z podziałem odpowiedzialności pomiędzy zwykłymi sądami a regionalnymi trybunałami ds. najmu, na przykład sporów w sprawie odnowy umów najmu mieszkaniowego po rozwiązaniu tych samych za stosownym wypowiedzeniem. W tego typu mediacjach, jeśli strony nie mogą pogodzić się na podstawie propozycji którejkolwiek ze stron, regionalny trybunał ds. najmu musi przedstawić propozycję pojednania, chyba że jasne jest, iż na takowe nie ma szans. Jeśli strony nie przyjmą propozycji pojednania, trybunał musi rozpatrzyć spór.

W końcu, zwykłe sądy mogą kierować rozpatrywane przez nie sprawy do mediacji w regionalnych trybunałach ds. najmu. W przypadku niepowodzenia procesu mediacji, sprawę rozstrzyga sąd.

Regionalny trybunał ds. najmu nie nakłada na strony żadnych opłat. Każda ze stron musi ponieść własne koszty, np. koszty reprezentacji lub koszty utraty zysków przez okres negocjacji. W określonych przypadkach strona może otrzymać pomoc prawną. Procedura przed regionalnym trybunałem ds. najmu jest publiczna.

Procedura w regionalnych trybunałach ds. dzierżawy jest taka sama jak w regionalnych trybunałach ds. najmu.

Określone spory dotyczące praw autorskich

Istnieją również przepisy dotyczące mediacji w określonych sporach o prawa autorskie. Celem mediacji jest ułatwienie opracowania umów zbiorowych, na których opiera się stosowanie określonych przepisów prawa autorskiego. Tak jest przede wszystkim w sytuacji umów o uzyskanie licencji umownych. Dlatego też procedura ta nie stanowi alternatywy dla normalnego sądowego rozpatrzenia sprawy.

Procedura ta jest dobrowolna i ma na celu pomóc stronom w osiągnięciu porozumienia. O mediacje można zwrócić się w formie wniosku do rządu, który powołuje również mediatora (osobę doprowadzającą do pojednania). W przypadku niepowodzenia procedury mediacyjnej mediator może zaproponować procedurę arbitrażową, jednakże strony nie mają obowiązku uczestniczenia w takiej procedurze. Mediator może również zawiadomić rząd, w przypadku jeśli mediacje nie przyniosą żadnych skutków. Rząd musi wtedy rozważyć możliwe środki. Procedura ta jest poufna.

Mediator ma prawo do wynagrodzenia za swoją pracę. Jeżeli nie uzgodniono inaczej, wynagrodzenie wypłaca strona domagająca się mediacji.

« Alternatywne sposoby rozwiązywania sporów - Informacje ogólne | Szwecja - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 06-07-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania