Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών > Ισπανία

Τελευταία ενημέρωση: 30-07-2007
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών - Ισπανία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


Η προσφυγή στα δικαστήρια για την επίλυση μια διαφοράς πρέπει να αποτελεί το ύστατο μέσο επίλυσης, καθώς συνεπάγεται τη δαπάνη χρημάτων (δικαστικά έξοδα) και χρόνου (τήρηση όλων των δικονομικών προθεσμιών και αντιμετώπιση των πιθανών συγκυριακών καθυστερήσεων που συνεπάγεται η απονομή της Δικαιοσύνης).

Είναι πάντοτε προτιμότερο να γίνονται προηγουμένως προσπάθειες για την εξεύρεση εξωδικαστικής ή φιλικής λύσης. Η ισπανική νομοθεσία ευνοεί τη χρήση των εναλλακτικών αυτών μέσων, προωθώντας και , σε ορισμένες περιπτώσεις, επιβάλλοντας την εφαρμογή τους πριν από την προσφυγή στα δικαστήρια, όπως για συγκεκριμένες αξιώσεις στον τομέα του εργατικού δικαίου.



 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Παρακάτω παρατίθενται πρακτικές πληροφορίες σχετικά με τα εναλλακτικά μέσα επίλυσης διαφορών στην Ισπανία. 1.
2. Οποιοδήποτε θέμα μπορεί να επιλυθεί με την οδό του συμβιβασμού ή της διαιτησίας με εξαίρεση: 2.
3. Διαφορές μεταξύ ιδιωτών 3.
4. Οικογενειακές διαφορές 4.
5. Εργατικές διαφορές 5.
6. Διαφορές για θέματα μισθώσεων 6.

 

1. Παρακάτω παρατίθενται πρακτικές πληροφορίες σχετικά με τα εναλλακτικά μέσα επίλυσης διαφορών στην Ισπανία.

Στην Ισπανία, πέρα από τη μέθοδο της ιδιωτικής διαπραγμάτευσης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πτυχές της δικηγορικής εργασίας, είναι δυνατός ο συμβιβασμός, διαδικασία που ακολουθείται υποχρεωτικά ενώπιον των υπηρεσιών μεσολάβησης της Διεύθυνσης Εργασίας πριν από την εκδίκαση της εργατικής διαφοράς (ιστοσύνδεσμος στο Εργατοδικείο).

Στα πολιτικά δικαστήρια και για διαφορές ύψους ανώτερου των 3.000 ευρώ, ύστερα από την υποβολή των δικογράφων των διαδικαστικών πράξεων, ακολουθείται υποχρεωτικά διαδικασία συμβιβασμού που διευθύνει δικαστής. Ο δικαστής έχει την υποχρέωση να προωθήσει την επίτευξη συμφωνίας. Μόνο αν δεν υπάρξει συμφωνία διεξάγεται δίκη.

Στα καθήκοντα των δικαστικών γραμματέων περιλαμβάνεται η υποχρέωση να διεξάγουν το μεσολαβητικό έργο του συμβιβασμού σύμφωνα με τις διατάξεις των δικονομικών κανόνων. Για την εκτέλεση της αρμοδιότητάς τους αυτής όμως πρέπει πρώτα να τεθεί σε ισχύ ο νόμος σχετικά με την εκούσια δικαιοδοσία.

Με τη διαιτησία αντικαθίσταται η εκδίκαση της διαφοράς από τα δικαστήρια με την παρέμβαση ενός διαιτητή ύστερα από συμφωνία των δύο μερών (ο διαιτητής αυτός μπορεί να είναι ένας τρίτος ή διαιτητικό δικαστήριο) . Η διαιτησία αφορά κυρίως τις υποθέσεις του ιδιωτικού δικαίου, αν και τα τελευταία χρόνια η θεσμική πτυχή της εξελίσσεται μέσω των διοικητικών αρχών που ασχολούνται με τα θέματα των καταναλωτ ών ή μέσω των εμπορικών επιμελητ ηρίων .

2. Οποιοδήποτε θέμα μπορεί να επιλυθεί με την οδό του συμβιβασμού ή της διαιτησίας με εξαίρεση:

  • Τα θέματα για τα οποία έχει εκδοθεί οριστική και αμετάκλητη δικαστική απόφαση, εκτός των θεμάτων που αφορούν την εκτέλεσή της.
  • Τα θέματα που συνδέονται άρρηκτα με άλλα για τα οποία τα μέρη δεν έχουν δικαιοδοσία απόφασης, όπως η προσωπική κατάσταση των ατόμων , η μελλοντική χορήγηση διατροφής ή τα γαμικά θέματα (διάσταση, ακυρότητα ή διαζύγιο). Τα σχετικά όμως θέματα οικονομικής φύσης μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εξωδικαστικής λύσης.
  • Τα θέματα για τα οποία σύμφωνα με τους νόμους πρέπει να επέμβει η Εισαγγελία για να εκπροσωπήσει και να υπερασπίσει όσους, ελλείψει ικανότητας δικαστικής παράστασης ή νόμιμης εκπροσώπησης, δεν μπορούν να ενεργήσουν μόνοι τους, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των δικαστικά ανίκανων ή των ανηλίκων.
  • Επίσης, δεν δύναται να διεξαχθεί διαιτησία μεταξύ καταναλωτών σε περίπτωση δηλητηρίασης, τραύματος, θανάτου ή εύλογων ενδείξεων για τη διάπραξη αδικήματος.

Ο συμβιβασμός διέπεται από το νόμο περί Πολιτικής Δικονομίας (για τις περιπτώσεις που υπάγονται στα πολιτικά δικαστήρια) και από το νόμο Εργατικής Δικονομίας (για περιπτώ σ εις που υπάγονται στα εργατοδικεία).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Στο προαναφερθέν πεδίο του αστικού δικαίου και εφόσον δεν τεθεί σε ισχύ ο νόμος για την εκούσια δικαιοδοσία, ο συμβιβασμός είναι προαιρετικός και δεν μπορεί να επιβληθεί. Αρμόδιοι να επιληφθούν των πράξεων συμβιβασμού είναι οι πρωτοδίκες ή οι ειρηνοδίκες (μη επαγγελματίες δικαστές) του τόπου κατοικίας και, ελλείψει κατοικίας , του τόπου διαμονής του εναγομένου. Όσα συμφωνηθούν από τα μέρη εν είδει συμβιβασμού αποτελούν εκτελεστ ό τίτλο που επαρκεί για την έναρξη της διαδικασίας εκτέλεσης.

Αρχή

Η διαιτησία διέπεται από το νόμο αριθ. 60/203 περί διαιτησίας της 23ης Δεκεμβρίου. Ο νόμος αυτός ισχύει και για τους ειδικούς μηχανισμούς διαιτησίας, από τους οποίους ο πλέον διαδεδομένος στην πράξη είναι ο μηχανισμός επίλυσης καταναλωτικών διαφορών. Ο μηχανισμός αυτός ασχολείται με την επίλυση διαφορών σχετικά με την κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών που ορίζονται στο γενικό νόμο υπεράσπισης των καταναλωτών και χρηστών αριθ. 26/1984 της 19ης Ιουλίου.

Στην Ισπανία η διαιτησία μπορεί να ασκείται βάσει του δικαίου ή βάσει της αρχής της ευθυδικίας (equity ) . Στις περισσότερες περιπτώσεις ο διαιτητής επιλύει τη διαφορά εφαρμόζοντας τους ισχύοντες νόμους εκτός εάν τα μέρη τον έχουν εξουσιοδοτήσει ρητά να επιλύσει τη μεταξύ τους διαφορά βασιζόμενος αποκλειστικά στην αρχή της ευθυδικίας . Το εν λόγω κριτήριο απόφασης, η ευθυδικία , χωρίς δηλαδή την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, χρησιμοποιείται για την έκδοση διαιτητικών αποφάσεων σε ορισμένες διαιτησίες θεσμικού χαρακτήρα, όπως στην περίπτωση καταναλωτικών διαφορών.

Επιλέξτε στη συνέχεια την κατάσταση της διαφοράς σας για να δείτε εάν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κάποιο από τα εναλλακτικά μέσα επίλυσης διαφορών που προβλέπονται στη νομοθεσία:

3. Διαφορές μεταξύ ιδιωτών

Είναι υποχρεωτική η ύπαρξη διαιτητικής συμφωνίας, που μπορεί να λάβει είτε τη μορφή διαιτητικής ρήτρας εντός σύμβασης είτε τη μορφή ανεξάρτητης συμφωνίας. Στη συμφωνία αυτή τα μέρη πρέπει να εκφράσουν την εκούσια θέλησή τους να υποβάλουν σε διαιτησία όλες ή μερικές από τις διαφορές που προέκυψαν ή μπορεί να προκύψουν μεταξύ τους όσον αφορά συγκεκριμένη έννομη, συμβατική ή μη συμβατική σχέση.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η διαιτητική συμφωνία πρέπει να είναι έγγραφη, υπογεγραμμένη από τα μέρη ή να έχει γίνει μέσω ανταλλαγής αλληλογραφίας, τηλεγρ αφημάτων, τηλετυπημάτων , τηλεομοιοτυπιών ή άλλων τηλεπικοινωνιακών μέσων που να αποτυπώνουν την ύπαρξη της συμφωνίας.

Η παραπάνω προϋπόθεση θεωρείται ότι ικανοποιείται όταν η διαιτητική συμφωνία έχει αποτυπωθεί και μπορεί κάποιος να την συμβουλευτεί σε ηλεκτρονική, οπτική ή άλλη μορφή.

Η διαιτητική συμφωνία θεωρείται ότι αποτελεί μέρος της συμφωνίας των μερών, όταν τα μέρη σε μεταξύ τους έγγραφο παραπέμπουν σε κάποια από τις μορφές που ορίζονται στην προηγούμενη παράγραφο.

Προκειμένου να είναι έγκυρη η διαιτητική συμφωνία πρέπει να μην αναφέρεται σε θέματα που εξαιρούνται διά νόμου από διαιτησία.

Κανένας νόμος ή δικαστική απόφαση δεν μπορούν να επιβάλουν την προσφυγή σε διαιτησία. Η διαιτησία μεταξύ ιδιωτών έχει εθελοντικό χαρακτήρα.

Κατά τη διαιτησία πρέπει να τηρούνται οι αρχές της ισότητας και της εκατέρωθεν ακρόασης. Ο διαιτητής οφείλει στη συμπεριφορά του προς τα μέρη να σέβεται την αρχή της ισότητας και να δώσει επαρκώς και στα δύο την ευκαιρία να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους. Επίσης, είναι υποχρεωμένος να σεβαστεί το απόρρητο των στοιχείων των οποίων λαμβάνει γνώση κατά τη διαιτητική διαδικασία.

Τα μέρη μπορούν να συμφωνήσουν ελεύθερα ως προς τη συμφωνία που πρέπει να τηρήσει ο διαιτητής στο έργο του. Ελλείψει συμφωνίας ο διαιτητής μπορεί να διευθύνει τη διαιτησία όπως κρίνει καλύτερα με την επιφύλαξη όσων ορίζονται στη σχετική νομοθεσία. Οι διαιτητές, ασκώντας την εν λόγω εξουσία κρίσης, μπορούν να αποφασίζουν σχετικά με το παραδεκτό, την ορθότητα και τη χρησιμότητα των αποδείξεων, την προσκόμισή τους, ακόμα και με πρωτοβουλία του ίδιου του διαιτητή, και την εκτίμησή τους.

Ο διαιτητής κρίνει, εκτός εάν έχει γίνει συμφωνία περί του αντιθέτου από τα μέρη, σχετικά με το εάν είναι αναγκαία η διεξαγωγή ακρόασης για την παρουσίαση των επιχειρημάτων, την αποδεικτική διαδικασία και τη διατύπωση αιτημάτων ή εάν η διαδικασία διεξάγεται μόνον εγγράφως.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τόσο οι διαιτητές όσο και ο διαιτητικός οργανισμός μπορούν, εκτός εάν έχει γίνει συμφωνία περί του αντιθέτου, να απαιτούν από τα μέρη την προκαταβολή του ποσού που κρίνεται αναγκαίο για την πληρωμή των αμοιβών και εξόδων των διαιτητών καθώς και άλλων δαπανών που μπορεί να προκύψουν κατά τη διαιτητική διαδικασία. Σε περίπτωση που τα μέρη δεν προκαταβάλουν το εν λόγω ποσό, οι διαιτητές μπορούν να κηρύξουν την αναστολή ή τη λήξη της διαιτητικής διαδικασίας. Σε περίπτωση μη καταβολής του ποσού από κανένα από τα μέρη εντός της τεθείσας προθεσμίας, οι διαιτητές , προτού αποφασίσουν την αναστολή ή τη λήξη της διαιτητικής διαδικασίας, γνωστοποιούν τη σχετική πρόθεσή τους στα μέρη, προκειμένου αυτά να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους εντός τασσόμενης προθεσμίας, εάν το επιθυμούν.

Για αυτόν τον τύπο διαιτησίας δεν προβλέπεται η παροχή δωρεάν δικαστικής αρωγής.

Όλες οι αποφάσεις διαιτησίας (laudos ) πρέπει να είναι έγγραφες και να υπογράφονται από τους διαιτητές, οι οποίοι μπορούν να εκφράζουν την αντίθετη γνώμη τους. Όταν η απόφαση λαμβάνεται από περισσότερους του ενός διαιτητές, αρκούν οι υπογραφές της πλειοψηφίας των μελών του διαιτητικού συμβουλίου ή μόνο η υπογραφή του προέδρου. Θεωρείται ότι η απόφαση διαιτησίας είναι έγγραφη, όταν αποτυπώνεται το περιεχόμενό της και είναι δυνατόν να το συμβουλευτεί κάποιος σε ηλεκτρονική, οπτική ή άλλη μορφή. Ο διαιτητής οφείλει να εξηγήσει τους λόγους της απόφασης, βάσει του ισχύοντος δικαίου ή της ευθυδικίας . Με την επιφύλαξη των όσων έχουν συμφωνήσει τα μέρη , οι διαιτητές αναφέρουν στην απόφαση τα έξοδα της διαιτησίας, στα οποία συμπεριλαμβάνονται οι μισθοί και λοιπές δαπάνες των διαιτητών και, ανάλογα με την περίπτωση, οι μισθοί και δαπάνες των εκπροσώπων των μερών, το κόστος των υπηρεσιών που παρείχε ο διοικητικός φορέας της διαιτησίας και οι λοιπές δαπάνες που προέκυψαν κατά τη διαιτητική διαδικασία.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ελλείψει εθελοντικής εφαρμογής της απόφασης διαιτησίας, είναι δυνατόν να ζητηθεί η αναγκαστική εκτέλεση διά της δικαστικής οδού και σύμφωνα με όσα ορίζει ο νόμος περί Πολιτικής Δικονομίας (ιστοσύνδεσμος στο δελτίο εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων).

Σε περίπτωση διαφωνίας σχετικά με τ ο δεσμευτικό χαρακτήρα της απόφασης, η διαιτητική συμφωνία υποχρεώνει τα μέρη να συμμορφωθούν με τα προαναφερθέντα και απαγορεύει στα δικαστήρια να επιληφθούν των διαφορών που υποβλήθηκαν σε διαιτησία, εφόσον το ενδιαφερόμενο μέρος επικαλεστεί τη συμφωνία αυτή στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας.

Η διαιτητική συμφωνία δεν εμποδίζει κανένα από τα μέρη να ζητήσει από ένα δικαστήριο τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων ούτε και την έγκρισή τους από αυτό πριν από την έναρξη ή κατά τη διάρκεια της διαιτητικής διαδικασίας (ιστοσύνδεσμος στα ασφαλιστικά μέτρα).

Η απόφαση διαιτησίας μπορεί να ακυρωθεί μόνον εάν το μέρος που ζητά την ακύρωσή της ισχυριστεί και αποδείξει ότι:

  • δεν υπάρχει διαιτητική συμφωνία ή ότι δεν είναι έγκυρη,
  • δεν του κοινοποιήθηκε δεόντως ο ορισμός διαιτητή ή η έναρξη της διαιτησίας ή ότι δεν μπόρεσε για οποιοδήποτε λόγο να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του,
  • οι διαιτητές αποφάσισαν σχετικά με θέματα που δεν ήταν της αρμοδιότητάς τους,
  • ο ορισμός διαιτητών ή η διαιτητική διαδικασία δεν συμμορφώθηκαν με τη συμφωνία των μερών, εκτός εάν η εν λόγω συμφωνία ήταν αντίθετη με υποχρεωτικό κανόνα σχετικού νόμου ή ότι, ελλείψει παρόμοιας συμφωνίας, δεν συμμορφώθηκαν με τις διατ ά ξεις του σχετικού νόμου,
  • οι διαιτητές αποφάσισαν σχετικά με θέματα που δεν μπορούν να υποβληθούν σε διαιτησία,
  • η απόφαση διαιτησίας είναι αντίθετη με τη δημόσια τάξη. 

Η αίτηση ακύρωσης της απόφασης διαιτησίας εκδικάζεται από την «Audiencia Provincial» (δικαστήριο με αρμοδιότητα πολυμελούς πρωτοδικείου στο επίπεδο της «Provincia», της αμέσως επόμενης δικαστικής διαίρεσης μετά την αυτόνομη κοινότητα ) και η απόφαση του δικαστηρίου αυτού δεν μπορεί να προσβληθεί με κανένα ένδικο μέσο .

4. Οικογενειακές διαφορές

Στις διαδικασίες διάστασης και διαζυγίου το δικαστήριο επιδιώκει την επίλυση της διαφοράς με την επίτευξη αμοιβαίας συμφωνίας των μερών, καθώς η διαδικασία που ξεκίνησε με τη μεταξύ τους σύγκρουση μπορεί να συνεχιστεί διά της φιλικής οδού. Η συμφωνία, που πρέπει να ρυθμίζει τα θέματα που αφορούν την κηδεμονία και την επιμέλεια των κοινών τέκνων, το καθεστώς των επισκέψεων, τη συμβολή στην κάλυψη των οικογενειακών αναγκών και, ανάλογα με την περίπτωση, την καταβολή διατροφής αποζημίωσης και τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης , εγκρίνεται από το δικαστήριο, μόνον όταν θεωρείται ότι αυτή δεν είναι ζημιογόνος για τα ανήλικα τέκνα ή για ένα από τα μέλη του ζευγαριού. Ο εισαγγελέας επεμβαίνει όταν εμπλέκονται ανήλικα τέκνα και το δικαστήριο μπορεί να προτείνει τις τροποποιήσεις που κρίνει κατάλληλες.

Βλ. Διαζύγιο – Ισπανία, Γονική μέριμνα - Ισπανία και Υποχρέωση διατροφής – Ισπανία

Σε ορισμένες αυτόνομες κοινότητες, όπως η Καταλωνία, η Βαλένθια και η Χώρα των Βάσκων υπάρχουν ειδικοί κανόνες για θέματα οικογενειακής μεσολάβησης.

5. Εργατικές διαφορές

Υπό κατασκευή 

6. Διαφορές για θέματα μισθώσεων

Ο νόμος αριθ. 49/2003, της 26ης Νοεμβρίου, περί αγρο μισθώσεων κατάργησε την υποχρεωτική παρ έμβαση των διαιτητικών συμβουλίων (Juntas) αγρομισθώσεων για ορισμένες διαφορές, όπως οι διαφορές σχετικά με την πρόσβαση στην ιδιοκτησία του μισθωτή. Σήμερα τα μέρη έχουν πλέον τη δυνατότητα να προσφεύγουν ελεύθερα σε διαιτησία σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας.

Πρόσθετες πληροφορίες

  • Διαιτητικό σύστημα για καταναλωτικές διαφορές
  • Ευρωπαϊκό έντυπο καταγγελίας για τον καταναλωτή
  • Δίκτυο για την εξωδικαστική επίλυση διαφορών στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών «FIN-NET» Deutsch - English - français
  • « Εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών - Γενικές Πληροφορίες | Ισπανία - Γενικές Πληροφορίες »

    Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

    Τελευταία ενημέρωση: 30-07-2007

     
    • Κοινοτικό δίκαιο
    • Διεθνές δίκαιο

    • Βέλγιο
    • Βουλγαρία
    • Τσεχία
    • Δανία
    • Γερµανία
    • Εσθονία
    • Ιρλανδία
    • Ελλάδα
    • Ισπανία
    • Γαλλία
    • Ιταλία
    • Κύπρος
    • Λεττονία
    • Λιθουανία
    • Λουξεµβούργο
    • Ουγγαρία
    • Μάλτα
    • Κάτω Χώρες
    • Αυστρία
    • Πολωνία
    • Πορτογαλία
    • Ρουμανία
    • Σλοβενία
    • Σλοβακία
    • Φινλανδία
    • Σουηδία
    • Ηνωµένο Βασίλειο