Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών > Κοινοτικό δίκαιο

Τελευταία ενημέρωση: 30-07-2007
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών - Κοινοτικό δίκαιο

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


Για την τελευταία ενημέρωση του κειμένου βλ. English

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδεικνύει μεγάλο ενδιαφέρον για τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης διαφορών.

Τον Απρίλιο του 2002 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ένα έγγραφο προς συζήτηση σχετικά με τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης διαφορών. Τον Ιούλιο του 2004, η Επιτροπή μεθόδευσε τη θέση σε εφαρμογή ενός «κώδικα δεοντολογίας για τους διαμεσολαβητές» English PDF File (PDF File 118 KB), ο οποίος εγκρίθηκε και υιοθετήθηκε από μεγάλο αριθμό εμπειρογνωμόνων του τομέα της διαμεσολάβησης, ενώ τον Οκτώβριο του 2004 η Επιτροπή ενέκρινε και υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχέδιο οδηγίας-πλαισίου περί διαμεσολάβησης.

Η Πράσινη Βίβλος, ο κώδικας δεοντολογίας και το σχέδιο οδηγίας εντάσσονται στο σύνολό τους στις τρέχουσες προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ιδίως δε για τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Είναι άποψη της Επιτροπής ότι η ενθάρρυνση της προσφυγής στη διαμεσολάβηση και σε άλλες μορφές εναλλακτικής επίλυσης διαφορών διευκολύνει την επίλυση των διαφορών και συμβάλλει στην αποφυγή του άγχους, της απώλειας χρόνου και του οικονομικού κόστους που συνεπάγεται η προσφυγή στα δικαστήρια για την επίλυση διαφορών· κατ’ επέκταση βοηθά τους πολίτες να διαφυλάξουν με ουσιαστικό τρόπο τα έννομα δικαιώματά τους.

Με αφετηρία το σχέδιο δράσης της Βιέννης του 1998 και τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε του 1999, το Συμβούλιο των υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει μία Πράσινη Βίβλο για τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών αστικού και εμπορικού δικαίου, μη περιλαμβανομένης της διαιτησίας, η οποία να παρουσιάζει την υπάρχουσα κατάσταση και να δρομολογεί ευρείες διαβουλεύσεις γύρω από τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Θα έπρεπε δε να δοθεί προτεραιότητα στη δυνατότητα να θεσπιστούν θεμελιώδεις αρχές, είτε γενικά είτε σε ειδικούς τομείς, οι οποίες να παρέχουν τις απαραίτητες εγγυήσεις ούτως ώστε η εξώδικη επίλυση διαφορών να παρέχει το απαιτούμενο επίπεδο ασφάλειας κατά την απονομή δικαιοσύνης.

Στην Πράσινη Βίβλο που εξέδωσε, η Επιτροπή επεσήμαινε ότι η ανάπτυξη των συγκεκριμένων μεθόδων επίλυσης διαφορών δεν πρέπει να θεωρείται ως ένας τρόπος αντιμετώπισης των δυσκολιών που χαρακτηρίζουν τη λειτουργία των δικαστηρίων αλλά ως μία εναλλακτική, περισσότερο συναινετική, μέθοδος κοινωνικής ειρήνευσης και επίλυσης συγκρούσεων και διαφορών, η οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι προσφορότερη από την επίλυση της εκάστοτε διαφοράς από τρίτο μέσω της προσφυγής στα δικαστήρια ή σε διαιτησία.

Οι εναλλακτικές τεχνικές επίλυσης διαφορών, π.χ. η διαμεσολάβηση, επιτρέπουν στους αντιδίκους να αποκαθιστούν τον μεταξύ τους διάλογο προκειμένου να εξεύρουν ουσιαστική λύση στη διαφορά τους μέσω διαπραγματεύσεων, αντί να περιχαρακωθούν σε μία λογική σύγκρουσης και αντιπαράθεσης, από την οποία στο τέλος προκύπτει ένας νικητής κι ένας ηττημένος. Η σπουδαιότητα της επιδίωξης αυτής είναι κατεξοχήν προφανής, επί παραδείγματι, στην περίπτωση των οικογενειακών διαφορών, αλλά η δυνητική της χρησιμότητα είναι πολύ μεγάλη σε σχέση και με πολλές άλλες κατηγορίες διαφορών.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η διαμεσολάβηση χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο για περίπλοκες εμπορικές διαφορές, όπου οι εμπλεκόμενοι, παρά το γεγονός ότι επιδιώκουν την επίλυση της μεταξύ τους διαφοράς, επιθυμούν συγχρόνως να διατηρήσουν στο μέτρο του δυνατού στο διηνεκές την εμπορική σχέση που τους συνδέει. Η προσφυγή στη διαμεσολάβηση είναι ολοένα και πιο συνήθης προκειμένου για διαφορές που πηγάζουν από ιατρικά ατυχήματα, όπου η διαμεσολάβηση είναι ικανή να οδηγήσει στην εξεύρεση καινοτόμων λύσεων σε διαφορές που συχνά είναι πολύ ευαίσθητες, καθώς και στη λήψη ευφάνταστων μέτρων αποκατάστασης, τα οποία ενίοτε δεν θα μπορούσαν να είχαν διαταχθεί από ένα δικαστήριο.

Η Πράσινη Βίβλος παρείχε επίσης πλήθος πληροφοριών και καταγινόταν με την ανάλυση ενός ευρέος φάσματος ερωτημάτων, κατατείνοντας με τον τρόπο αυτό στην ευαισθητοποίηση του μέγιστου αριθμού ανθρώπων όσον αφορά αυτούς τους εναλλακτικούς και συχνά νέους τρόπους επίλυσης διαφορών. Ιδίως δε απευθυνόταν στους αντιδίκους, τους δικαστές και τα νομικά επαγγέλματα.

Η Πράσινη Βίβλος αποσκοπούσε κατά βάση στην εξεύρεση απαντήσεων στο λεπτό ζήτημα της ισορροπίας μεταξύ, αφενός, της ανάγκης για ευελιξία και, αφετέρου, της ανάγκης εξασφάλισης αποτελεσμάτων υψηλής ποιοτικής στάθμης, καθώς και της αρμονικής συνάρθρωσης με τις δικαστικές διαδικασίες. Σε αυτήν υπογραμμίζονταν επίσης τα υφιστάμενα επιτεύγματα και οι πρωτοβουλίες στον υπό εξέταση τομέα, τόσο στα κράτη μέλη όσο και σε επίπεδο Κοινότητας.

Τέλος, με την έκδοση της συγκεκριμένης Πράσινης Βίβλου, η Επιτροπή συνέβαλε στις συνεχιζόμενες συζητήσεις στα κράτη μέλη αλλά και διεθνώς σχετικά με τον καλύτερο τρόπο διαμόρφωσης των βέλτιστων συνθηκών για την ανάπτυξη των εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών.

Τα 21 ερωτήματα που διατυπώνονταν στην Πράσινη Βίβλο αναφέρονταν στα καίρια στοιχεία των διαφόρων εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών, όπως είναι οι ρήτρες με τις οποίες συμφωνείται η προσφυγή στις σχετικές διαδικασίες, το πρόβλημα των προθεσμιών παραγραφής και άσκησης ένδικων μέσων, η απαίτηση της εμπιστευτικότητας, η εγκυρότητα των πράξεων συναίνεσης, η ισχύς των συμφωνιών που προκύπτουν από τέτοιες διαδικασίες (ιδίως από την άποψη της αναγκαστικής εκτέλεσης), η κατάρτιση των διαμεσολαβητών και λοιπών τρίτων, η διαπίστευσή τους και το καθεστώς ευθύνης τους.

Ο κώδικας δεοντολογίας English PDF File (PDF File 118 KB)

Στον κώδικα δεοντολογίας διατυπώνεται μια σειρά προτύπων που μπορούν να εφαρμόζονται στο πλαίσιο διαμεσολάβησης και τα οποία είναι δυνατό να υιοθετηθούν από τους συλλογικούς φορείς διαμεσολάβησης. Η κατάρτιση του κώδικα έγινε σε συνεργασία με μεγάλο αριθμό συλλογικών φορέων και ατόμων, συμπεριλαμβανομένων κατηρτισμένων επαγγελματιών του τομέα της διαμεσολάβησης και άλλων προσώπων που ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη της διαμεσολάβησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κώδικας εγκρίθηκε σε σύσκεψη των εν λόγω εμπειρογνωμόνων τον Ιούλιο του 2004, και η Επιτροπή με μεγάλη ικανοποίηση συμμετείχε και είχε την ευκαιρία να συμβάλει στην όλη διαδικασία.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η πρόταση οδηγίας περί διαμεσολάβησης

Η πρόταση της Επιτροπής εγκρίθηκε από το Σώμα των Επιτρόπων τον Οκτώβριο του 2004 και διαβιβάστηκε αμέσως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η πρόταση καταρτίστηκε μετά την έκδοση της Πράσινης Βίβλου και κατόπιν εκτεταμένων διαβουλεύσεων με όσους ασχολούνται ενεργά με τη διαμεσολάβηση. Η διαδικασία κατάρτισης της πρότασης προχώρησε εκ παραλλήλου με τη διαδικασία τη σχετική με τον κώδικα δεοντολογίας και σε αυτήν μετείχαν σε μεγάλο βαθμό οι ίδιοι άνθρωποι.

Η πρόταση για την έκδοση οδηγίας κατατείνει στην προαγωγή της προσφυγής σε διαμεσολάβηση μέσω της θέσης σε ισχύ ορισμένων νομικών κανόνων στο πλαίσιο των έννομων τάξεων των κρατών μελών. Οι εν λόγω κανόνες καλύπτουν το θέμα του απορρήτου της διαδικασίας διαμεσολάβησης και των διαμεσολαβητών ως μαρτύρων, την εκτέλεση των συμφωνιών που συνάπτονται κατόπιν διαμεσολάβησης για την επίλυση διαφορών, την αναστολή των προθεσμιών που ισχύουν για την παραγραφή ή την άσκηση ένδικων μέσων όσο εκκρεμεί διαδικασία διαμεσολάβησης, ούτως ώστε να εξαλειφθεί ένα πιθανό αντικίνητρο για την προσφυγή σε διαμεσολάβηση, χωρίς όμως να επιχειρείται η θέσπιση κανονιστικών ρυθμίσεων ή η εναρμόνιση της νομοθεσίας των κρατών μελών. Με τον τρόπο αυτό προάγεται η επιμόρφωση των διαμεσολαβητών και η θέσπιση κανόνων δεοντολογίας κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζεται η ποιοτική στάθμη της διαμεσολάβησης με συνεκτικό τρόπο στο σύνολο της Ένωσης.

Η Επιτροπή ευελπιστεί ότι η οδηγία θα εγκριθεί και θεσπισθεί σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, ούτως ώστε να παρασχεθεί ένα δυνητικό πρόσθετο κίνητρο για την ανάπτυξη της παροχής διαμεσολάβησης με συνεκτικό τρόπο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και, κατ’ επέκταση, να δοθεί μία ουσιαστική ώθηση στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη για τους Ευρωπαίους πολίτες σε όλα τα κράτη μέλη.

Η Πράσινη Βίβλος έκανε επίσης λόγο για μια σειρά υφιστάμενων επιτευγμάτων

Υπάρχει ήδη ένας αριθμός κοινοτικών πράξεων και προτάσεων όπου συνιστάται, άμεσα ή έμμεσα, η προσφυγή σε εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης διαφορών. Σε πολλές εξ αυτών τα κράτη μέλη παροτρύνονται να καθιερώσουν ή, τουλάχιστον, να προαγάγουν την καθιέρωση και εφαρμογή εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών.

Ιδού μερικά παραδείγματα:

  • Η Επιτροπή ενδιαφέρεται για τις οικονομικές παραμέτρους των εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών. Στις 18 Ιουλίου 2002 πρότεινε την έκδοση οδηγίας PDF File (PDF File 287 KB) σχετικά με τη δικαστική συνδρομή (ευεργέτημα πενίας), η οποία προβλέπει ότι, για να διευκολυνθεί η προσφυγή στους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης διαφορών από πρόσωπα με περιορισμένα οικονομικά μέσα, το ευεργέτημα της δικαστικής συνδρομής πρέπει υπό ορισμένες προϋποθέσεις να ισχύει και για εξωδικαστικές διαδικασίες.
  • Σε ό,τι αφορά τις οικογενειακές σχέσεις, η Επιτροπή επεδίωξε να προαγάγει τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης διαφορών με τις ρυθμίσεις που προβλέπει η πρόταση κανονισμού την οποία εξέδωσε στις 3 Μαΐου 2002 σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας.
  • Προκειμένου για τις διαφορές στις οποίες εμπλέκονται καταναλωτές και οι οποίες σχετίζονται με το ηλεκτρονικό εμπόριο, ο ρόλος των εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών υπογραμμίζεται τόσο στην οδηγία 2000/31/ΕΚ σχετικά με το ηλεκτρονικό εμπόριο, όσο και σε κοινή δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής PDF File (PDF File 84 KB), που πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της έκδοσης του κανονισμού που είναι γνωστός ως «Βρυξέλλες I» σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.
  • Η οδηγία 98/10/ΕΚ για την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου («ΟΝΡ») στη φωνητική τηλεφωνία και για την καθολική υπηρεσία για τις τηλεπικοινωνίες σε ανταγωνιστικό περιβάλλον καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν διαδικασίες επίλυσης διαφορών οι οποίες να είναι «ευπρόσιτες και καταρχήν μη δαπανηρές» και να επιτρέπουν «τη δίκαιη, διαφανή και έγκαιρη επίλυση των διαφορών αυτών».
  • Στην οδηγία 2002/21/ΕΚ σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία-πλαίσιο) προβλέπεται η συγκρότηση εξωδικαστικών μηχανισμών για την επίλυση διαφορών που θα μπορούσαν να ανακύψουν μεταξύ επαγγελματιών του συγκεκριμένου κλάδου.
  • Σε πρόταση οδηγίας η οποία υπεβλήθη στις 13 Μαρτίου 2001 σχετικά με την αγορά ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, η Επιτροπή καλεί ρητώς τα κράτη μέλη να θεσπίσουν διαδικασίες για την επίλυση διαφορών μεταξύ προμηθευτών και πελατών οι οποίες να ανταποκρίνονται στις αρχές που η ίδια διατύπωσε σε σύσταση της 30ής Μαρτίου 1998 σχετικά με τις διαφορές στον τομέα της κατανάλωσης (βλ. παρακάτω).

Σε ορισμένους τομείς η Επιτροπή δεν αρκέστηκε στην απλή ενθάρρυνση της συγκρότησης εναλλακτικών μηχανισμών για την επίλυση διαφορών. Η Επιτροπή έχει καταβάλει προσπάθεια για την προώθηση της ποιοτικής στάθμης και της αποτελεσματικότητας των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών στον τομέα της κατανάλωσης.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η ποιοτική στάθμη των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών

Στην Κοινότητα λαμβάνεται μέριμνα για τη διάκριση μεταξύ δύο μεγάλων κατηγοριών εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών στις οποίες μπορούν να καταφεύγουν οι καταναλωτές για να διευθετήσουν τις τυχόν διαφορές τους με τους εμπόρους:

  • Διαδικασίες στο πλαίσιο των οποίων τρίτος βοηθά τα μέρη να καταλήξουν σε συμφωνία, χωρίς ωστόσο επισήμως να παίρνει θέση επί των πιθανών λύσεων για τη διευθέτηση της εκάστοτε διαφοράς.

Η Επιτροπή έχει αναλάβει πρωτοβουλία με σκοπό να διασφαλίσει ότι οι εξώδικες μέθοδοι επίλυσης διαφορών στον τομέα της κατανάλωσης συνάδουν με μια σειρά από αρχές. Πιο συγκεκριμένα, η Επιτροπή δημοσίευσε στις 4 Απριλίου 2001 σύσταση που αφορά τις μεθόδους στο πλαίσιο των οποίων ο τρίτος δεν λαμβάνει θέση επί της λύσης αλλά βοηθά απλώς τα μέρη να βρουν τα ίδια τη λύση που τα εξυπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο. Στη σύσταση διατυπώνονται τέσσερις αρχές: η αμεροληψία, η διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα και η δικαιοσύνη.

  • Διαδικασίες στο πλαίσιο των οποίων ο τρίτος βρίσκει ο ίδιος μία λύση και την υποβάλλει εν συνεχεία στα μέρη:

Η Επιτροπή έχει αναλάβει πρωτοβουλία με σκοπό να διασφαλίσει ότι οι μέθοδοι αυτές συνάδουν με μια σειρά από αρχές.

Η Επιτροπή δημοσίευσε στις 30 Μαρτίου 1998 σύσταση η οποία αφορά τις μεθόδους στο πλαίσιο των οποίων ο τρίτος διευθετεί ο ίδιος τη διαφορά που έχει ανακύψει μεταξύ των μερών, κατά τρόπο που μπορεί να είναι ή να μην είναι υποχρεωτικός για τα μέρη. Η εν λόγω σύσταση καλύπτει επιπλέον τη διαιτησία επί διαφορών στον τομέα της κατανάλωσης. Η σύσταση προβλέπει επτά βασικές αρχές: ανεξαρτησία, διαφάνεια, εκατέρωθεν ακρόαση, αποτελεσματικότητα, νομιμότητα, ελευθερία και εκπροσώπηση. Ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να καταρτίσουν κατάλογο των οργάνων που είναι επιφορτισμένα με την εξώδικη επίλυση διαφορών κατανάλωσης και τα οποία, κατά την άποψή τους, πληρούν τις απαιτήσεις της σύστασης της Επιτροπής. Οι εθνικοί αυτοί κατάλογοι έχουν διαβιβασθεί στην Επιτροπή, και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να τους συμβουλεύονται στον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών Deutsch - English - français (ΓΔ SANCO).

Η αποτελεσματικότητα των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών

Η Επιτροπή πρωτοστάτησε για τη δημιουργία δύο ευρωπαϊκών δικτύων δικαιοδοτικών οργάνων που έχουν ως κοινό στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των καταναλωτών σε εξώδικες διαδικασίες για την επίλυση διασυνοριακών διαφορών σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο έμπορος εδρεύει σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο διαμένει ο καταναλωτής. Τα δύο αυτά δίκτυα κατατείνουν μεν στην επίτευξη του ίδιου στόχου, αλλά ο τρόπος λειτουργίας τους είναι διαφορετικός:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • Το ευρωπαϊκό εξωδικαστικό δίκτυο "ECC-Net" English είναι ένας μηχανισμός συνδρομής και ενημέρωσης των καταναλωτών· απαρτίζεται από εθνικά σημεία επαφής, τα οποία έχουν δημιουργηθεί σε όλα τα κράτη μέλη, στην Ισλανδία και στη Νορβηγία. Το κάθε σημείο επαφής χρησιμεύει για τη μεταλαμπάδευση πληροφοριών προς τα 400 όργανα για τα οποία τα κράτη μέλη θεωρούν ότι ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των δύο συστάσεων της Επιτροπής σχετικά με τις αρχές που ισχύουν για τα όργανα τα οποία είναι αρμόδια για την εξώδικη επίλυση καταναλωτικών διαφορών.
  • Το δίκτυο για την εξώδικη διευθέτηση καταγγελιών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών "FIN-NET" Deutsch - English - français συνδέει μεταξύ τους τα τριάντα περίπου εθνικά όργανα τα οποία είναι αρμόδια για την εξώδικη επίλυση διαφορών κατά το πρότυπο της πρώτης σύστασης της Επιτροπής. Το δίκτυο FIN-NET δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές που αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (τράπεζες, ασφάλειες, επενδύσεις) να καταφεύγουν άμεσα σε μία μέθοδο εξώδικης επίλυσης διαφορών.

Ενθάρρυνση πρωτοβουλιών με πρακτικό συγκεκριμένο περιεχόμενο

Εκ παραλλήλου με όλες τις προαναφερθείσες εργασίες οιονεί νομοθετικού τύπου, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμβάλλει οικονομικά σε ορισμένες συναφείς πρωτοβουλίες, π.χ. στον τομέα της επίλυσης διαφορών κατανάλωσης μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ειδικότερα, η Επιτροπή συμμετείχε οικονομικά στη δρομολόγηση του σχεδίου ECODIR English - français (Electronic COnsumer DIspute Resolution Platform), το οποίο είναι ένας μηχανισμός για την ηλεκτρονική επίλυση διαφορών.

Έγγραφα αναφοράς

  • Περίληψη Deutsch - English - français PDF File (PDF File 120 KB) των απαντήσεων στην Πράσινη Βίβλο για τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών
  • Πράσινη Βίβλος PDF File (PDF File 492 KB) για τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών αστικού και εμπορικού δικαίου
  • ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ αριθ. 2003/8/ΕΚ, της 27ης Ιανουαρίου 2003, για βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη επί διασυνοριακών διαφορών μέσω της θέσπισης στοιχειωδών κοινών κανόνων σχετικά με το ευεργέτημα πενίας στις διαφορές αυτές
  • Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2201/2003 του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2003, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας ο οποίος καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1347/2000 και τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 ως προς τα θέματα που σχετίζονται με την υποχρέωση διατροφής
  • Οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο»)
  • Κοινή δήλωση PDF File (PDF File 84 KB) του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις
  • Οδηγία 98/10/ΕΚ για την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ΟΝΡ) στη φωνητική τηλεφωνία και για την καθολική υπηρεσία για τις τηλεπικοινωνίες
  • Οδηγία 2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία-πλαίσιο)
  • Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας
  • Σύσταση της Επιτροπής, της 4ης Απριλίου 2001, περί αρχών για τα εξωδικαστικά όργανα συναινετικής επίλυσης καταναλωτικών διαφορών
  • Σύσταση της Επιτροπής, της 30ής Μαρτίου 1998, σχετικά με τις αρχές που διέπουν τα αρμόδια όργανα για την εξώδικη επίλυση των διαφορών κατανάλωσης
  • Ευρωπαϊκός κώδικας δεοντολογίας για τους διαμεσολαβητές English PDF File (PDF File 118 KB)
  • Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις

« Εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών - Γενικές Πληροφορίες | Κοινοτικό δίκαιο - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 30-07-2007

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο