Vertegenwoordiging in België

Bestrijding van online-desinformatie: Commissie stelt EU-brede praktijkcode voor

/belgium/file/internetjpg_nlinternet.jpg

internet
© European Union

De Commissie stelt vandaag een EU-brede praktijkcode betreffende desinformatie voor. Daartoe behoren steun aan een onafhankelijk netwerk van factcheckers en maatregelen om kwaliteitsjournalistiek te stimuleren en de mediageletterdheid te bevorderen.

26/04/2018

Uit de recente onthullingen in verband met Facebook en Cambridge Analytica blijkt hoe persoonlijke gegevens kunnen worden misbruikt bij verkiezingen. Dit brengt nogmaals in herinnering dat er meer moet worden gedaan om stabiele democratische processen te waarborgen. De Europese Commissie onderneemt vandaag stappen bij de bestrijding van desinformatie om de bescherming van Europese waarden en de veiligheid te waarborgen.

Op basis van het onafhankelijke verslag dat de deskundigengroep op hoog niveau inzake nepnieuws en online-desinformatie in maart 2018 heeft gepubliceerd en van bredere raadplegingen die de afgelopen zes maanden hebben plaatsgevonden, definieert de Commissie desinformatie als "aantoonbaar onjuiste of misleidende informatie die wordt opgesteld, weergegeven en verspreid om winst te maken of om het publiek opzettelijk te bedriegen, en die schade in het publieke domein kan veroorzaken".

 

Uit de meest recente Eurobarometer-enquête blijkt dat nepnieuws volgens 83 % van de respondenten een gevaar vormt voor de democratie. De respondenten maken zich met name zorgen over opzettelijke desinformatie die is bedoeld om verkiezingen en het migratiebeleid te beïnvloeden. De enquête wijst ook op het belang van media van hoge kwaliteit: de respondenten beschouwen de traditionele media als de meest betrouwbare bron van informatie (radio 70 %, televisie 66 %, gedrukte media 63%). Online-informatiebronnen (26 %) en videohostingwebsites (27 %) worden gezien als de minst betrouwbare bron van informatie.

Het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Europese Commissie heeft een studie over nepnieuws en desinformatie gepubliceerd. Daaruit blijkt dat twee derde van de consumenten van online-nieuws voor de toegang tot dat nieuws de voorkeur geeft aan platforms die gebruikmaken van algoritmes, zoals zoekmachines en nieuwsaggregatiediensten, en aan websites van social media. Daarnaast blijkt eruit dat de marktmacht en de inkomstenstromen zijn verschoven van nieuwsuitgevers naar exploitanten van platforms die beschikken over de data om lezers, artikelen en advertenties op elkaar af te stemmen.

Met het oog op deze zorgpunten en tendensen stelt de Commissie een reeks maatregelen voor waarmee online-desinformatie wordt aangepakt. Daartoe behoren:

  • een praktijkcode betreffende desinformatie: de eerste stap is dat online-platforms tegen juli een gemeenschappelijke praktijkcode opstellen en naleven, met het volgende oogmerk:
    • waarborgen van de transparantie in verband met gesponsorde inhoud, met name wat betreft politieke reclame, inperken van de opties voor doelgroepbepaling voor politieke reclame en ervoor zorgen dat verspreiders van desinformatie minder inkomsten krijgen;
    • meer duidelijkheid verschaffen over de werking van algoritmen en controle door derden mogelijk maken;
    • gebruikers moeten gemakkelijker toegang krijgen tot verschillende nieuwsbronnen die alternatieve standpunten weergeven;
    • er moeten maatregelen worden ingevoerd om nepaccounts op te sporen en af te sluiten, en om het probleem van automatische bots aan te pakken;
    • factcheckers, onderzoekers en overheden moeten de mogelijkheid krijgen om permanent online-desinformatie te monitoren.
  • een onafhankelijk Europees netwerk van factcheckers: het netwerk moet gemeenschappelijke werkmethoden vaststellen, beste praktijken uitwisselen en ervoor zorgen dat in de hele EU zo veel mogelijk feitelijke correcties kunnen worden uitgevoerd; het netwerk zal worden samengesteld uit de EU-leden van het International Fact Checking Network dat een strikte internationale gedragscode voor factchecken hanteert;
  • een veilig Europees online-platform betreffende desinformatie ter ondersteuning van het netwerk van factcheckers en wetenschappelijke onderzoekers op dat gebied door middel van grensoverschrijdende verzameling en analyse van gegevens en door middel van toegang tot EU-brede gegevens;
  • verbeteren van de mediageletterdheid: door een hogere mate van mediageletterdheid kunnen Europeanen makkelijker zien wat online-desinformatie is en kritischer naar online-inhoud kijken. Daartoe zal de Commissie factcheckers en organisaties uit het maatschappelijk middenveld aanmoedigen om onderwijsmateriaal aan scholen en leerkrachten ter beschikking te stellen en een Europese week van de mediageletterdheid te organiseren;
  • lidstaten helpen ervoor te zorgen dat verkiezingen bestand zijn tegen steeds complexere cyberdreigingen, waaronder online-desinformatie en cyberaanvallen;
  • bevordering van vrijwillige online-identificatiesystemen om de traceerbaarheid en identificatie van aanbieders van informatie te verbeteren en te zorgen voor meer vertrouwen en betrouwbaarheid bij online-interactie en wat betreft informatie en de bronnen daarvan;
  • steun voor kwalitatief hoogwaardige en gediversifieerde informatie: de Commissie roept de lidstaten op om meer steun te geven aan kwaliteitsjournalistiek en zodoende een pluralistisch, gevarieerd en duurzaam medialandschap te waarborgen. In 2018 komt de Commissie met een oproep tot het indienen van voorstellen voor de productie en verspreiding van hoogwaardige nieuwsberichten over EU-aangelegenheden via datagestuurde nieuwsmedia;
  • een gecoördineerd strategisch communicatiebeleid, uitgestippeld door de diensten van de Commissie, waarin huidige en toekomstige initiatieven van de EU en de lidstaten op het gebied van online-desinformatie zijn opgenomen, en dat voorlichtingsactiviteiten omvat die misleidende berichtgeving over Europa weerleggen, en desinformatie aanpakt, binnen en buiten de EU;

De Commissie zal binnenkort een forum met meerdere belanghebbenden organiseren. Het doel is een kader op te stellen voor efficiënte samenwerking tussen de betrokken belanghebbenden, waaronder online-platforms, de reclamesector en grote adverteerders, en ervoor te zorgen dat zij zich ertoe verbinden hun inspanningen bij de bestrijding van desinformatie te bundelen en te versterken. Het eerste resultaat dat het forum moet bereiken is een EU–brede praktijkcode betreffende desinformatie die tegen juli 2018 moet worden gepubliceerd, zodat tegen oktober 2018 een meetbare impact kan worden bereikt. 

 

Meer informatie: