Służba celna dziś

W całej Unii Europejskiej urzędy celne są wyposażone w odpowiedni sprzęt, aby pełnić niezwykle ważną rolę w ochronie zewnętrznych granic UE. Oznacza to na przykład działania w zakresie zwalczania przemytu, zajmowania niebezpiecznych lub podrabianych towarów, ratowania zwierząt korzystających z ochrony międzynarodowej oraz zwalczania sieci przestępczych. W ten sposób organy celne strzegą bezpieczeństwa obywateli Europy.

Nie istnieje tylko jedna służba celna UE, lecz 27 krajowych służb celnych, które współpracują ze sobą, opierając się na wspólnej polityce europejskiej i wspólnych ramach prawnych (Wspólnotowy Kodeks Celny) określających obowiązujące przepisy i procedury. Administracje celne 27 państw członkowskich muszą działać jak jedna administracja.

„Organy celne są w głównej mierze odpowiedzialne za nadzór nad międzynarodową wymianą handlową Wspólnoty, wspierając w ten sposób sprawiedliwy i swobodny handel, wdrażanie zewnętrznych aspektów rynku wewnętrznego, wspólnej polityki handlowej oraz pozostałych wspólnych polityk Wspólnoty w zakresie wymiany handlowej, a także bezpieczeństwo całego łańcucha dostaw. Organy celne wprowadzają środki mające na celu w szczególności:

  1. ochronę interesów finansowych Wspólnoty i jej państw członkowskich
  2. ochronę Wspólnoty przed nieuczciwym i nielegalnym handlem przy równoczesnym wspieraniu legalnej działalności gospodarczej
  3. zapewnianie bezpieczeństwa i ochrony Wspólnoty i jej mieszkańców oraz ochrony środowiska, w stosownych przypadkach w ścisłej współpracy z innymi organami
  4. utrzymanie należytej równowagi pomiędzy kontrolami celnymi a ułatwianiem legalnej wymiany handlowej.”

Służby celne odgrywają w UE podwójną rolę. Funkcjonariusze celni nadal działają w charakterze fiskusa, pobierając cła przywozowe i podatki, jednak coraz częściej przejmują również zadania na granicach zewnętrznych, aby chronić zdrowie mieszkańców Europy i strzec ich bezpieczeństwa. Kontrole dotyczące stosowania przepisów z zakresu bezpieczeństwa i ochrony można podejmować tylko na granicach zewnętrznych UE. Nieuniknione są przy tym sytuacje, w których trzeba zatrzymać i poddać kontroli niektóre przesyłki towarowe mogące stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa UE i jej mieszkańców. Kontrole te różnią się od zadań związanych z poborem ceł przywozowych, które organy celne mogą pobierać na późniejszym etapie łańcucha dostaw, np. w siedzibie importera lub eksportera, aby uniknąć zatorów na granicach zewnętrznych UE.

Funkcjonariusze celni przeprowadzają kontrole graniczne w celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony mieszkańcom Europy, współpracując ściśle z innymi organami granicznymi, które np. przeprowadzają kontrole weterynaryjne lub kontrole bezpieczeństwa produktu. Szczególne wyzwanie w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia stanowią dla organów celnych podrabiane towary i prekursory narkotyków.

Każda wysyłka towarów wprowadzanych do Unii Europejskiej podlega zgłoszeniu organom celnym. Na podstawie zgłoszenia celnego funkcjonariusze celni kontrolują wysyłkę i pobierają cła przywozowe oraz należne podatki. W 2007 r. łączna wartość pobranych ceł przywozowych przekraczała 15 miliardów euro, co odpowiada 13,2 proc. dochodów budżetu UE.

Od 1 stycznia 1993 r., tj. od czasu wejścia w życie Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wprowadzono uproszczone procedury celne, by ułatwić życie importerom i eksporterom. To oni reprezentują 22 procent handlu światowego.

Uproszczone procedury umożliwiają przeprowadzanie kontroli w miejscu i czasie najodpowiedniejszym dla podmiotów handlowych z punktu widzenia logistyki. Stosowanie tych procedur jest możliwe pod warunkiem uzyskania przez przestrzegające prawa podmioty gospodarcze zezwolenia, wydanego przez urząd celny, który upewnił się co do ich wiarygodności. Regularne kontrole gwarantują właściwe korzystanie z zezwoleń przez upoważnione podmioty gospodarcze.