Contact  |  Zoeken   
Inleiding
Wetenschap & governance
Ethiek
Wetenschappelijk bewustzijn
Jeugd & wetenschap
Vrouwen & wetenschap
Actieprogramma
FP6 Calls
Wetenschap en Samenleving
Wetenschap en Samenleving Laatste updates Hoogtepunten Dokumente Links Contactgegevens Graphic element
 

3.2  Risicobeheersing

Innovatie leidt tot een betere kwaliteit van leven en is essentieel voor economische groei. Er kunnen echter ook onzekerheid en bezorgdheid door ontstaan, naast nieuwe gevaren voor onze gezondheid en het milieu. Daarom is wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk om deze problemen op te lossen en de hiermee verband houdende risico's te identificeren en te beoordelen, en om de onzekerheden zoveel mogelijk te beperken.

Op de vraag “is het veilig?” kan bijna nooit een eenvoudig antwoord worden gegeven. We weten dat er in het dagelijks leven allerlei gevaren op de loer liggen. Bepaalde risico's nemen we bewust, en andere risico's kunnen eenvoudigweg niet worden vermeden. Als we besluiten of iets “veilig” is, kijken we niet alleen naar de waarschijnlijkheid van schadelijke effecten, maar ook naar factoren zoals de verwachte voordelen en de beschikbaarheid van eventuele alternatieven.

Risicobeheersing – die risico-identificatie, -beoordeling, -beheer en communicatie over risico's omvat – is een essentieel maar vaak ook zeer controversieel onderdeel van het overheidsbeleid geworden.

De afgelopen jaren heeft de Europese Unie de processen inzake risicobeoordeling en risicobeheer op het gebied van het consumentenbeleid en de voedselveiligheid aan een grondige herziening onderworpen. De regelgeving op deze gebieden is gebaseerd op wetenschappelijk advies van comités die zijn samengesteld op grond van wetenschappelijke topkwaliteit, onafhankelijkheid en transparantie (Mededeling over de gezondheid van de consument en voedselveiligheid, COM(1997)183 van 30.4.1997). De Unie werkt momenteel aan het oprichten van een Europese voedselautoriteit die onafhankelijke risicobeoordelingen kan uitvoeren (1).

De Commissie heeft tevens haar benadering ten aanzien van het gebruik van het voorzorgsbeginsel (Mededeling van de Commissie over het voorzorgsbeginsel; COM(2000)1 van 2.2.2000), uiteengezet, en richtsnoeren voorgesteld voor risicobeheer bij wetenschappelijke onzekerheid, naast algemene beginselen die bij risicobeheer steeds moeten worden toegepast (proportionaliteit, non-discriminatie, consistentie, beoordeling van de voordelen en de kosten van maatregelen of van het uitblijven van maatregelen, onderzoek van wetenschappelijke ontwikkelingen).

Er is al veel bereikt wat betreft de verbetering van de transparantie, de verantwoordingsplicht en de aanpassing aan de vooruitgang van de wetenschappelijke kennis.

Verbetering van de praktijken door middel van netwerken op Europees niveau

Er kunnen niettemin verdere stappen worden gezet. Ten eerste kunnen de lessen die zijn geleerd op het gebied van de gezondheid van de consument en de voedselveiligheid op andere sectoren worden toegepast. Ten tweede moet op alle gebieden worden onderzocht op welke wijze een dynamischer “interface” en een betere communicatie tot stand kunnen worden gebracht tussen risicomanagers, risicobeoordelaars en degenen die het onderbouwende wetenschappelijk onderzoek verrichten. Ten derde kan het thema risicobeheersing diepgaander worden besproken en onderzocht (bijvoorbeeld “Wat zijn de kosten en baten en hoe kunnen we die meten?” “Hoe veilig is veilig genoeg?”). Voor al deze doelstellingen moeten we profiteren van de informatie en goede praktijken die binnen en buiten Europa beschikbaar zijn.

De Commissie zal onderzoeken op welke wijze een dergelijke “interface” kan worden verbeterd. Dit kan mechanismen omvatten voor dialoog, gezamenlijke probleemdefinitie en een regelmatige uitwisseling van gegevens en standpunten. Daarnaast zal speciale aandacht worden besteed aan de communicatie over risico’s.

Werken aan wederzijds vertrouwen

De Commissie heeft steun verleend aan het TRUSTNET-project, dat gericht is op het analyseren van de factoren die van invloed zijn op de geloofwaardigheid, de doelmatigheid en de legitimiteit van het wetenschappelijk en regelgevingskader voor gevaarlijke activiteiten, en het ontwikkelen van samenhangender, completere en eerlijker benaderingen voor de beoordeling en de beheersing van risico's. Door middel van een breed scala van case studies, onder andere over gevoelige onderwerpen in verband met het milieu, energie en industrie, leverde dit project meer inzicht op in het maatschappelijk beheer van risico’s. In het kader van het project werd een informeel netwerk opgezet, waarin Europese beleidsmakers, academici, deskundigen en andere spelers bijeen zijn gebracht om dialoog en interactie te bevorderen.

Actie 35

De Commissie zal een uitwisseling van ervaring en goede praktijken tot stand brengen tussen de belangrijkste spelers die met risicovraagstukken te maken hebben in verschillende sectoren en op verschillende niveaus in heel Europa. In het licht daarvan zal zij richtsnoeren voor verbeterde risicobeheersing opstellen, met name over de beste manier om bekendheid te geven aan wetenschappelijke onzekerheid en risicovraagstukken. Deze voorstellen zullen voortbouwen op het bestaande beleidskader.


(1) Gewijzigd voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese voedselautoriteit en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden, COM(2001)475 def. van 7.8.2001.

 

<< vorige
terug naar index
volgende >>
 
Line
     
Laatste updates | Hoogtepunten | Documenten | Links | Contactgegevens bovenkant pagina