2.3   Onderzoek en prognose voor de samenleving

Gezien de complexiteit van de relaties tussen wetenschap en samenleving, bestaat er een wezenlijke behoefte aan multidisciplinair onderzoek en prospectieve studies die niet alleen een beter begrip mogelijk maken van de wisselwerking tussen wetenschap en samenleving maar ook het vermogen kunnen verbeteren om te kunnen reageren op opkomende crisissen en problemen. Gezien de omvang en de aard van de te behandelen thema's is het duidelijk dat op communautair niveau moet worden gewerkt, binnen het OTO-kaderprogramma, met inbegrip van de prospectieve studies van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek - GCO, of in gecoördineerd verband met de lidstaten.

De Commissie zal ruime aandacht besteden aan de ontwikkeling van de relaties tussen wetenschap en samenleving, vanuit historisch, sociologisch en filosofisch perspectief, en met gebruikmaking van de bijdrage van de menswetenschappen, de economie en de sociale wetenschappen. Op Europees niveau en op breder internationaal niveau zal multidisciplinair onderzoek worden opgezet, bijvoorbeeld naar natuurlijke en technologische risico's, de effecten van het beginsel van duurzame ontwikkeling (1), de impact van het mondialiseringsproces of actuele onderwerpen zoals het gebruik van wetenschap en technologie voor terroristische doeleinden.

Open coördinatie tussen Europees, nationaal en regionaal niveau

Naast de activiteiten voor onderzoek en technologische ontwikkeling en demonstratie die uit hoofde van het OTO-kaderprogramma (inclusief het GCO) worden uitgevoerd, is de coördinatie van de Europese, nationale en regionale onderzoekactiviteiten een krachtig instrument voor de totstandbrenging van de Europese Onderzoekruimte op het vlak van “wetenschap en samenleving” (2).

Actie 28

De Commissie zal de coördinatie vergemakkelijken van prospectieve onderzoeken en werkzaamheden op de verschillende Europese, nationale en regionale niveaus, inzake thema's in verband met het onderhavige actieplan. Deze coördinatie kan plaatsvinden door middel van forums, seminaries waarin vertegenwoordigers van nationale ministeries van gedachten wisselen over de belangrijkste vragen op het gebied van “wetenschap en samenleving”, of netwerken van topcentra.

(1) Met name bij de prioriteiten van de Europese strategie op het gebied van duurzame ontwikkeling: klimaatverandering, gevaren voor de volks­gezondheid, armoede en sociale uitsluiting, druk op de natuurlijke hulpbronnen, vergrijzing, congestie en vervuiling door het verkeer,en op gebieden van groot belang voor de economie, de sociale aspecten en de milieueffecten, zoals de industriële sector en de daarmee verband houdende diensten.

(2) De Commissie heeft onlangs twee deskundigengroepen ingesteld die vraagstukken in verband met de versterking van de Europese samenwerking moeten onderzoeken, met het oog op het netwerken van regionale initiatieven en capaciteiten op dit gebied, tegen de achtergrond van de Europese onderzoekruimte.