Contact  |  Zoeken   
Inleiding
Wetenschap & governance
Ethiek
Wetenschappelijk bewustzijn
Jeugd & wetenschap
Vrouwen & wetenschap
Actieprogramma
FP6 Calls
Wetenschap en Samenleving
Wetenschap en Samenleving Laatste updates Hoogtepunten Dokumente Links Contactgegevens Graphic element
 

1.   Bevordering van het wetenschappelijk onderwijs en de wetenschappelijke cultuur in Europa

1.1  Bewustmaking van het publiek

Wetenschappelijke en technologische vooruitgang behoort te worden afgestemd op de behoeften van de Europese burgers, en moet op de instemming van diezelfde burgers kunnen rekenen. Daarvoor is het noodzakelijk dat de burgers over begrijpelijke en hoogwaardige informatie beschikken en vrij toegang hebben tot deze specifieke cultuur.

De media, onderzoekers, onderzoekorganisaties – met name universiteiten – en het bedrijfsleven moeten hun voorlichtende taak ten aanzien van het publiek in alle opzichten vervullen. Ze moeten in staat zijn om professioneel, duidelijk en aantrekkelijk te communiceren en van gedachten te wisselen over wetenschappelijke thema's en zonder omwegen de voordelen alsook de beperkingen van wetenschappelijke vooruitgang uit te leggen.

Verspreiding van wetenschappelijke informatie door de media

Om het grote publiek te voorzien van betrouwbare en relevante informatie, moeten er door maatregelen op Europees niveau onafhankelijke informatiebronnen worden ondersteund ten behoeve van het publiek. Het is belangrijk dat als aanvulling daarop thematische en meertalige wetenschapscursussen worden ontwikkeld, bestemd voor journalisten van de schrijvende en de audiovisuele pers.

Actie 1

In samenwerking met de lidstaten stelt de Commissie een denktank in bestaande uit journalisten en vertegenwoordigers van persorganen, die moet onderzoeken op welke wijze een zo doelmatig mogelijke verspreiding kan worden gegeven aan wetenschappelijke informatie op Europees niveau, door bijvoorbeeld de oprichting te stimuleren van een wetenschappelijk Europees persbureau of door de vorming van een netwerk voor de uitwisseling van voor het grote publiek bestemde informatie tussen de beroepsgroepen in deze sector.

Alpha-Galileo

Alpha Galileo Europa is een internetdienst die kant en klare informatie aan de media verstrekt. Het is een database van persberichten, gegevens over evenementen, afbeeldingen en achtergrondinformatie over wetenschap en technologische ontwikkeling in Europa. Een e-mail-waarschuwingssysteem, op basis van sleutelwoorden, biedt journalisten de mogelijkheid om de actuele ontwikkelingen op hun interessegebied op de voet te volgen.

De verhoudingen tussen de wetenschap en de media leiden soms tot polemieken. In bepaalde landen zijn richtsnoeren voorgesteld waaraan de media zich ten aanzien van de wetenschap, en wetenschappers die met de media moeten werken, zouden moeten houden. Journalisten en wetenschappers die op dit gebied bijzondere prestaties leveren, moeten worden aangemoedigd.

Actie 2

Vertegenwoordigers van de wetenschappelijke gemeenschap en de media zullen worden samengebracht in een forum op Europees niveau, om de ontwikkeling van richtsnoeren voor een vruchtbaardere samenwerking en weder­zijds begrip tussen de twee partijen aan te moedigen en te ondersteunen.

Actie 3

De Commissie zal belangstelling wetenschapsjournalistiek stimuleren en bijdragen tot de kwaliteitsverbetering daarvan, door de instelling van een prijs voor wetenschappelijke berichtgeving aan het publiek.

De Commissie bestudeert mogelijkheden om de zichtbaarheid van de wetenschap in alle multimediakanalen, inclusief de televisie, te bevorderen (Europees festival voor de wetenschappelijke publieksfilm, uitwisselingsmechanismen tussen audiovisuele productiestructuren, regionale kabeltelevisienetwerken, enz.). In het kader van het MEDIA Plus-programma (1) ondersteunt de Commissie reeds de ontwikkeling en de totstandbrenging van audiovisuele producties, inclusief documentaire films, die bestemd zijn voor uitzending door de Europese televisiezenders. Deze audiovisuele populair-wetenschappelijke producties kunnen betrekking hebben op allerlei wetenschappelijke en technologische onderwerpen.

Actie 4

Er zal een forum voor (elektronische) uitwisseling worden opgericht, waarin gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden van internet voor audiovisuele verspreiding (2), om verder na te denken over de wetenschappelijke inhoud van multimedia-instrumenten.

 

ECSITE- netwerk

ECSITE (European Collaborative for Science, Industry and Technology Exhibitions) is een Europees netwerk van musea, wetenschapscentra en andere organisaties die betrokken zijn bij wetenschapsvoorlichting aan het grote publiek. In meer dan 35 landen werkt ECSITE aan de uitwisseling van ervaringen en nieuwe ideeën. ECSITE ontwikkelt transnationale projecten om het publiek meer bewust te maken van wetenschap, en wordt gefinancierd door de Commissie en andere bronnen.

Toepassing op Europees niveau van de bestaande kennis op het gebied van popularisering van wetenschap en technologie in nationale en transnationale onderzoekinstituten, en bepaalde initiatieven zoals het netwerk van Europese wetenschapsmuseums, zullen worden bevorderd.

Actie 5

De ontwikkeling van producten voor een groot publiek (televisie-uitzendingen, geschreven publicaties, enz.) zal worden gestimuleerd door gerichte uitnodigingen tot het indienen van voorstellen, en het gebruik van de reeds bestaande instrumenten op dit gebied zal worden aangemoedigd.

In de landen van de Unie bestaan reeds uitstekende voorlichtingsproducten over wetenschap voor het grote publiek; hiervan zal beter gebruik moeten worden gemaakt door een grotere mobiliteit tussen Europese landen.

Actie 6

Voor de beste publieksvoorlichtingsproducten (b.v. reizende of permanente exposities, documentaires, enz.) wordt de mogelijkheid gecreëerd om in andere talen te worden vertaald; hiervoor zullen gerichte uitnodigingen tot het indienen van voorstellen worden gedaan.

De Europese wetenschapsweken

De Europese week van wetenschap en technologie, die in 1993 door de Commissie werd gecreëerd, is één van de acties van het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling geworden. De lidstaten en de geassocieerde landen organiseren ook activiteiten ter bevordering van de wetenschappelijke en technische cultuur. Soortgelijke activiteiten bestaan reeds op regionaal en lokaal niveau.

De lidstaten en de Commissie hebben er belang bij om hun ervaringen en beste praktijken op dit gebied te bundelen.

Actie 7

De oprichting van een comité bestaande uit organisatoren van nationale wetenschapsweken, moet de totstandbrenging van synergieën tussen de Europese wetenschapsweek en de nationale wetenschapsweken of -festivals bevorderen, met name door de uitwisseling van goede praktijken en succesvolle evenementen.

De Europese wetenschapsweek zal aanzienlijk worden uitgebreid door de associatie met nationale evenementen, terwijl omgekeerd ook de nationale weken zullen verrijkt worden door de organisatie van evenementen met een Europese dimensie.

Actie 8

De Commissie zal er met name op toezien dat de resultaten van het communautaire onderzoek in de Europese wetenschapsweek beter voor het voetlicht worden gebracht, en een bijdrage kunnen leveren aan de opzet van nationale wetenschapsweken.

Vergelijking van de nationale benaderingen van wetenschappelijke en technische cultuur

De Commissie heeft reeds een activiteit opgezet voor het benchmarken van nationaal beleid op vijf belangrijke gebieden, met inbegrip van “de bevordering van OTO-cultuur en het kweken van begrip bij het publiek ten aanzien van de wetenschap”. De resultaten van de eerste benchmarkingronde worden medio 2002 verwacht. Verdere activiteiten voor de beoordeling en de analyse van de huidige situatie met betrekking tot OTO-cultuur in Europa zullen nog worden ontwikkeld.

Bevordering van de wetenschappelijke cultuur in Portugal

Het in juni 1996 gestarte Ciência Viva-programma is de bijdrage van het Portugese Ministerie van wetenschap en technologie aan de bevordering van een wetenschappelijke en technologische cultuur onder de Portugese bevolking. Ciência Viva wordt gesteund uit de Structuurfondsen van de Gemeenschap. Het is een open programma dat samenwerkingsverbanden bevordert en zelfstandige acties ondersteunt door de definitie van drie belangrijke actie-instrumenten: een steunprogramma voor experimenteel onderwijs en bevordering van wetenschappelijk onderwijs op scholen, het nationale netwerk van Ciência Viva-centra en nationale bewustmakingscampagnes voor de wetenschap.

Actie 9

Het effect van de activiteiten in heel Europa om het publiek beter bewust te maken van wetenschap, technologie en innovatie zal worden geanalyseerd via vergelijkend onderzoek en studies (inclusief benchmarking).

Systematische voorlichting van het publiek over communautaire onderzoekactiviteiten

Op basis van hun kennis hebben onderzoekers, onderzoekorganisatie en bedrijven vandaag de dag een bijzondere maatschappelijke verantwoordelijkheid op het gebied van de voorlichting over wetenschap en technologie aan de Europese burgers. De communicatieactiviteiten over wetenschappelijke en technologische vooruitgang moeten verder worden geïntensiveerd, met name die uit hoofde van het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling.

Actie 10

In de voorwaarden van de communautaire projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling, moet de verplichting zijn opgenomen dat de partners systematisch aan het publiek bekendmaken welke wetenschappelijke en technologische vooruitgang is geboekt dankzij werkzaamheden die in de één of andere vorm zijn gefinancierd door het OTO-kaderprogramma; dit kan gebeuren via berichtgeving door de media, exposities, educatieve en didactische producten, openbare discussies, enz.


(1) Het MEDIA-programma is in januari 2001 in werking getreden en heeft ten doel de concurrentiepositie van de Europese audiovisuele sector te versterken door een reeks maatregelen met betrekking tot de opleiding van vaklieden, de ontwikkeling van productieprojecten en -maatschappijen en de distributie en promotie van cinematografische werken en audiovisuele programma's.

 (2) Er moet worden gewezen op het belangrijke initiatief dat de Europese Commissie heeft genomen ten behoeve van de verspreiding van de wetenschappelijke cultuur: het e-Europe-actieplan; dit heeft onder andere ten doel zoveel mogelijk mensen toegang te geven tot internet.

 

<< vorige
terug naar index
volgende >>
 
Line
     
Laatste updates | Hoogtepunten | Documenten | Links | Contactgegevens bovenkant pagina