 De
feiten
 Vervuiling
door industrie, landbouw en huishoudens blijven de kwaliteit van het
water in Europa verder aantasten. Hierdoor worden de ecosystemen ernstig
verstoord en wordt de gezondheid van de bevolking rechtstreeks bedreigd.
Ondanks een verminderd gebruik van bestrijdingsmiddelen en meststoffen
in de landbouw blijft er een aanzienlijke concentratie aanwezig in het
grondwater vanwege het feit dat het vaak zeer lang duurt voordat de
vervuilende stoffen de watervoerende lagen bereiken. Deze situatie baart
des te meer zorgen omdat deze laatste het reservoir vormen voor twee
derde van de Europese bevolking en omdat een herstel van deze lagen
bij een aanzienlijke vervuiling tientallen jaren zou vergen.
Industrieel of stedelijk afvalwater draagt ook bij aan de zeer hoge
concentraties aan fosfaten en andere organische bestanddelen welke verantwoordelijk
zijn voor de eutrofiëring van het oppervlaktewater. Ondanks verschillende
Europese richtlijnen waarmee deze vervuiling gedeeltelijk kon worden
teruggedrongen blijven de concentraties in tal van gebieden zeer hoog.
Hetzelfde geldt voor de emissies van NOx en SO2
in de atmosfeer, welke de oorzaak zijn van de zure regen die gevolgen
heeft voor de zoetwaterhuishouding. Ondanks de verschillende reglementeringen
wordt de kritische dosis in verschillende regio's nog steeds overschreden.
De
acties
 Wanneer
we de watervervuiling willen bestrijden dient in de eerste plaats het
afvalwater uit de landbouw, de industrie en de huishoudens te worden
behandeld zodat de bestaande schadelijke effecten kunnen worden verminderd.
Dit gaat heel Europa aan en alleen op internationaal niveau kunnen er
antwoorden voor worden gevonden. Het grensoverschrijdend onderzoek dat
door de Europese Unie wordt ondersteund geeft de verschillende actoren
(wetgevers, industriëlen, plaatselijke gemeenschappen, organisaties
voor gezondheidszorg, enz.) de kennis en de instrumenten waarmee zij
deze situatie kunnen bestrijden.
Dit onderzoek heeft betrekking op:
- de vervuilingsmechanismen, zowel bij de bedrijven die deze veroorzaken
als in de natuurlijke milieus;
- het verwerven van wetenschappelijke grondslagen voor de vaststelling
van normen en de validering en harmonisatie van meet- en testmethoden;
- methoden en technologieën voor de behandeling van water en
de sanering van vervuilde gebieden;
- nieuwe landbouwtechnieken waarmee de verspreiding van residuen van
pesticiden en meststoffen in het grondwater kan worden voorkomen of
beperkt;
- het inzicht in de sociaal-economische factoren en gedragingen van
de verschillende actoren die bij de kringloop van het water zijn betrokken.
|
De schadelijke stoffen op het spoor
Wat zijn de hydrogeologische, natuurkundige, chemische en biologische
processen die aan het binnensijpelen van schadelijke stoffen ten grondslag
liggen? Welke veranderingen ondergaan deze voordat zij de ondergrondse
waterlagen bereiken? Wat zijn de gevolgen van de exploitatie van landbouwgronden
voor de waterkwaliteit? Deze drie vragen vormen het middelpunt van
verschillende projecten en onderzoeksacties die met steun van de Europese
Commissie in een partnerschap gecoördineerd en gevoerd.
Opgespoord dankzij biosensoren
Met behulp van moderne biotechnologische methoden worden er in het kader
van het project ENVIRONSENS biosensoren ontwikkeld die met een zeer
nauwkeurige chemische precisie de aanwezigheid van de verschillende
vervuilende stoffen in ongeacht welke omgeving kunnen herkennen en meten.
Kwaliteit van het rivierwater
Met het BINOCULARS-project heeft men een instrument in het leven geroepen
voor een globale benadering aan de hand waarvan wordt nagegaan welke
invloed meststoffen hebben op een rivierbekken in zijn totaliteit. Een
model waarmee de biogeochemische functies worden beschreven welke een
waarborg zijn voor de kwaliteit van het water werd in het kader daarvan
uitgewerkt en met succes getest in verschillende
bekkens van Europese rivieren zoals de Rijn, de Seine, de Loire, de
Schelde en de Aliakmon (Griekenland).
De gevoeligheid van bergmeren
Bergmeren kunnen alleen maar via de lucht worden vervuild. Met het project
ALPE/MOLAR wordt bestudeerd hoe deze geïsoleerde ecosystemen reageren,
die niet alleen wat de atmosferische vervuiling doch ook wat de klimaatsverandering
betreft als echte barometers fungeren.
|
