BELANGRIJKE JURIDISCHE KENNISGEVING - Op de informatie op deze site is een verklaring van afwijzing van aansprakelijkheid en een verklaring inzake het auteursrecht van toepassing.
 
Drapeau européen    Europa Graphic elementDe Europese CommissieGraphic elementOnderzoek Graphic elementWhat is Europe doing?
Wat doet Europa?

Vergissen is menselijk

Terug Inhoudsopgave Verder
Terug Inhoudsopgave Verder

Graphic elementDe feiten

Vergissen is menselijkDe mens zorgt niet goed voor zichzelf, noch voor zijn erfgoed. In de steden, waar 80% van de Europeanen wonen, is luchtverontreiniging de grote boosdoener: stenen worden zwart en worden weggevreten, metaal corrodeert, schilderijen worden aangetast. Zowat overal worden de archeologische overblijfselen die nog altijd onder de grond zitten aangetast door infiltraties van afvalwater.
Bij pogingen om de meest in het oog springende schade aan monumenten te herstellen werden - en worden helaas nog altijd - te vaak restauratiemethoden gebruikt die meer kwaad dan goed doen. Er is een gebrek aan op wetenschappelijk onderzoek gebaseerde opties. De musea komen er niet beter af. De tentoongestelde kunstwerken hadden - en hebben - er te lijden van te sterke verlichting, plotse temperatuurveranderingen, slecht ontworpen airconditioning. De slechte omstandigheden waarin de kunstwerken worden bewaard, blijven de pigmenten uitdrogen, doen het perkament nog altijd beschimmelen, tasten het hout aan en bevorderen de ontwikkeling van schadelijke micro-organismen. Het enorme succes van sommige locaties en de snelle opkomst van het "cultuurhistorisch toerisme" brengen, als de bezoekersstromen niet in de hand worden gehouden, nieuwe overlast met zich.
Dit beeld lijkt misschien somber. Toch vinden talrijke Europese wetenschappers en beleidsmensen dat het aan de werkelijkheid beantwoordt. Hun noodkreet vindt, gelukkig, meer en meer gehoor.


Graphic elementDe acties

Vergissen is menselijkOngeacht het milieu, het soort overlast, het materiaal, moet in de eerste plaats de oorzaak van de schade worden achterhaald. In veel gevallen moet verder worden gezocht dan de meest voor de hand liggende oorzaken. Enkelvoudige oorzaken zijn zeldzaam en ook op dit terrein is een interdisciplinaire en internationale aanpak noodzakelijk.
Pas als de oorzaken van de beschadiging zijn vastgesteld, kunnen de wetenschappers een behandeling voorstellen. Ze stippelen preventieve strategieën uit - de bezoekersstroom regelen, een warmtebron verplaatsen, de lichtintensiteit aanpassen, enzovoort. Dankzij hun expertise kunnen architecten, conservators en beheerders van het erfgoed dit laatste in betere omstandigheden aan het publiek tonen. Het is soms voldoende vast tapijt (broeihaard van bacteriën) door een plankenvloer te vervangen of de cafetaria van een museum te verplaatsen om de overlast te verminderen waardoor de objecten worden aangetast.
Ook de restauratiewerkzaamheden werden door onderzoekers onder de loep genomen. In samenwerking met deze onderzoekers worden nu nieuwe "zachte" methoden ingevoerd. De nieuwe technieken zijn niet-destructief en bieden bovendien het grote voordeel dat de ingrepen omkeerbaar zijn en het origineel niet beschadigen. De doelstelling is veeleer het object te beschermen dan het te "herstellen".

Laserlifting
Deze geheel nieuwe lasertechnologie waarmee gevoelige oppervlakken kunnen worden gereinigd, is zeer geschikt voor bijzonder kwetsbare kunstwerken zoals schilderijen. In tegenstelling tot de traditionele methoden werkt de laserlichtstraal op afstand en komt ze niet rechtstreeks in contact met de kunstwerken. Dit perfect te controleren en bijzonder gemakkelijk te hanteren instrument werd ontwikkeld door middelgrote en kleine bedrijven die daartoe met onderzoekscentra hebben samengewerkt. Het wordt gebruikt om vuile vernislagen, stof, overschilderingen, enzovoort te verwijderen.

Vergissen is menselijk

Barokke trompe-l'œil
Het bijzondere barokensemble van de hertogenkapel in de abdij van Krzeszów (Polen) werd door een team van Belgische, Duitse, Oostenrijkse en Poolse chemici grondig onderzocht. Op basis van de analyse van de in hun originele staat bewaarde "marmerimitaties" (trompe-l'œils, stucornamenten) zijn instandhoudingsmaatregelen voor de kapel genomen. Uit de analyse is ook lering getrokken voor andere getuigen van deze stijl op vele plaatsen in Europa.

Vergissen is menselijk

De lucht in musea
Een team van Europese fysici, chemici en biologen heeft het binnenmilieu van vier Europese musea (Venetië, Wenen, Antwerpen, Norwich) onderzocht en vergeleken. Bij dit multidisciplinaire onderzoek werden de schommelingen van temperatuur en vochtigheidsgraad, de dispersie van chemische verontreinigende stoffen, de verplaatsingen van luchtmassa's, de rol van licht in bepaalde zalen onderzocht. De bestudering van de impact van het oorspronkelijke ontwerp van het gebouw, van de gebruikte technologieën (verlichting, verwarming, airconditioning, luchtbevochtiging, enzovoort) en van de bezoekersstromen resulteerde in de opstelling van een aantal "vuistregels" op het gebied van conservatie en presentatie die onmisbaar zijn voor de beheerders van het erfgoed en architecten.

 
Terug Inhoudsopgave Verder
Terug Inhoudsopgave Verder
  Graphic element Zoekfunctie Top