BELANGRIJKE JURIDISCHE KENNISGEVING - Op de informatie op deze site is een verklaring van afwijzing van aansprakelijkheid en een verklaring inzake het auteursrecht van toepassing.
 
Drapeau européen    Europa Graphic elementDe Europese CommissieGraphic elementOnderzoek Graphic elementWhat is Europe doing?
Wat doet Europa?

De natuur en het weer

Terug Inhoudsopgave Verder
Terug Inhoudsopgave Verder

Graphic elementDe feiten

De natuur en het weerDe stormen die in december 1999 over Frankrijk, Duitsland en Zwitserland woedden, hebben grote schade aangericht aan honderden monumenten. Enkele maanden eerder werden de Middellandse-Zeelanden door verschillende aardbevingen getroffen, die met name cultuurhistorische locaties in Istanbul en Athene zwaar hebben beschadigd. In 1997 deden zich in Umbrië en de Marche (Italië) vijf aardbevingen voor. Het bekendste monument dat daarbij werd getroffen, was de basiliek van de heilige Franciscus van Assisi, waar schade aan de constructie aan grote delen van het gebouw en schade aan fresco's van Cimabue en Giotto werd aangericht. Naast stormen en aardbevingen richten ook branden en overstromingen nu en dan vernielingen aan.
Daarnaast doet zich in iedere biotoop een specifieke vorm van aantasting voor - de Egyptische kalksteen wordt geërodeerd door zandwind, het graniet van de Keltische menhirs door zeezout. Bacteriën, algen, korstmossen, insecten maken ook deel uit van deze natuur die op zijn doortocht sporen nalaat.
En tenslotte is niets eeuwig - ook een kunstwerk niet. De duurzaamste materialen verouderen. Schilderijen krijgen barstjes, het geraamte van gebouwen verzwakt, vernis verliest zijn glans, hout en marmer krijgen een patina.
Zijn de verwoestende krachten van de natuur en de sporen van de tijd dan onafwendbaar? Niet helemaal. Dankzij innoverende technologieën beschikken zij die verantwoordelijk zijn voor het erfgoed tegenwoordig over een uitgebreider instrumentarium waarop zij een beroep kunnen doen bij preventie, bescherming en restauratie.

 

Graphic elementDe acties

De natuur en het weerSinds 1986 steunt de Europese Unie het grootste internationale onderzoekprogramma dat is gewijd aan schade die door het milieu aan het culturele erfgoed wordt aangericht. De werkzaamheden in het kader van dit programma bevorderen een multidisciplinaire aanpak en grensoverschrijdende samenwerking. Klimatologen, biologen, chemici werken samen met ingenieurs, architecten, archeologen en conservators van verschillende landen om de bewaringstoestand van en de schade aan monumenten en kunstwerken te analyseren.
In Europa en in de rest van de wereld is de bescherming van culturele schatten tegenwoordig een belangrijke sector van de economische activiteit geworden. Samenwerking met de industrie heeft een synergetisch effect en leidt tot innovaties die vaak berusten op technologieën of materialen die voor andere doeleinden worden gebruikt. Dit onderzoeksterrein blijkt zich inderdaad zeer goed te lenen voor technologieoverdracht uit de meest uiteenlopende sectoren, zoals lucht- en ruimtevaart, farmacie, geneeskunde, geologie, enzovoort. Vooruitgang op al deze gebieden maakt het mogelijk om nieuwe beschermingsmaatregelen te introduceren. Om slechts één voorbeeld te geven: de installaties voor proefnemingen met anti-seismische bouwtechnologieën van het ELSA-laboratorium in de vestiging van het Centrum voor Gemeenschappelijk Onderzoek te Ispra (Italië), de enige installaties van die aard in Europa, worden gebruikt voor proefnemingen in het kader van het onderzoek naar de consolidatie van historische monumenten.





De natuur en het weer

Anti-seismische chirurgie in Assisi

Ondermijnd door de aardbevingen van 1997, ondergaat de basiliek van de heilige Franciscus verschillende anti-seismische behandelingen. In het kader van een van deze projecten, dat wordt uitgevoerd door een Italiaans MKB, in samenwerking met het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van Ispra (IT) en een aantal universiteiten en onderzoekcentra uit Italië, Griekenland en Portugal, is een nieuw soort verstevigingen aangebracht uit een legering van nikkel en titanium die tot de familie van legeringen met vormgeheugen (SMA - shape-memory alloy) behoort. Doordat deze SMA's de energie in geval van beweging kunnen dissiperen, zouden zij de structuren waarin ze worden ingebracht minstens 50% beter bestand moeten maken tegen aardbevingen.

De natuur en het weer

Hout en vocht: geen goede combinatie
Doordat hout gevoelig is voor vocht, verweren de houten elementen van
historische gebouwen. Europese wetenschappers hebben de klimatologische variabelen (temperatuur, neerslag, enzovoort) geanalyseerd van verschillende plaatsen in Duitsland, Polen, Zweden en Noorwegen waar voorbeelden van deze houten monumenten te vinden zijn. Zij hebben een nieuw type sensoren ontwikkeld waarmee het mogelijk wordt de bewaringstoestand en de aangerichte schade nauwkeurig te beoordelen. Vervolgens hebben zij de klimatologische risico's in kaart gebracht. Aan de hand van deze kaart kunnen nu, met kennis van zaken,
adequate beschermingsmaatregelen worden genomen.

De natuur en het weer

Kwetsbare archeologische overblijfselen
Een multidisciplinair team (archeologen, geologen, microbiologen, osteologen, geochemici, mineralogen…) is bezig met een analyse van de beenderen afkomstig van verschillende opgravingsterreinen en van stalen van de grond in de omgeving. Met de gegevens die dit zal opleveren over de omstandigheden waarin de beenderen zijn bewaard en de staat waarin zij zich bevinden, zullen de onderzoekers een schaal van de kwaliteit van het ondergrondse milieu kunnen opstellen. Veel onderzoekers zijn van mening dat deze getuigenissen van onze voorgeschiedenis en onze geschiedenis, voor zover mogelijk, in situ moeten worden bewaard.

 
Terug Inhoudsopgave Verder
Terug Inhoudsopgave Verder
  Graphic element Zoekfunctie Top