Program operacyjny 'Infrastruktura i środowisko'

W ramach celu „Konwergencja”, współfinansowany ze środków Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR)

Polska

Inne narzędzia

  •  
  • Zmniejsz tekst  
  • Powiększ tekst  

W dniu 7 grudnia 2007 r. Komisja Europejska zatwierdziła program operacyjny dla Polski na lata 2007-2013 pod nazwą: Program operacyjny „Infrastruktura i środowisko”. Program ten obejmuje pomoc wspólnotową dla Polski w ramach celu „Konwergencja”. Łączny budżet programu wynosi 37,56 mld EUR. Wysokość pomocy Wspólnoty wynosi 22,18 mld EUR z Funduszu Spójności i 5,74 mld EUR z EFRR. Jest to największy program operacyjny w Polsce (wkład UE stanowi ok. 41 % łącznej pomocy dla Polski w ramach polityki spójności na lata 2007-2013), a także największy program operacyjny w historii Unii Europejskiej.

1. Cel programu

Jedną z głównych przyczyn trudności rozwojowych Polski jest brak infrastruktury lub jej zły stan. W celu poprawy konkurencyjności kraju oraz pozyskania inwestorów konieczne jest przezwyciężenie tych przeszkód. Program operacyjny „Infrastruktura i środowisko” będzie służył realizacji tego celu poprzez wspieranie rozwoju infrastruktury technicznej, a jednocześnie ochronę i poprawę stanu środowiska naturalnego i zdrowia, przy zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej. Program jest komplementarny w stosunku do innych programów regionalnych.

Program „Infrastruktura i środowisko” jest również istotnym narzędziem wdrażania odnowionej strategii lizbońskiej (wydatki z nią związane stanowią ok. 66 % wkładu UE).

2. Spodziewane efekty inwestycji

W dziedzinie transportu planuje się budowę 636 km autostrad i ponad 2219 km dróg ekspresowych, modernizację 1566 km linii kolejowych i rozbudowę ośmiu głównych portów lotniczych. W zakresie inwestycji dotyczących ochrony środowiska zakłada się budowę lub modernizację 318 oczyszczalni ścieków, budowę lub remont 9 000 km sieci kanalizacyjnej oraz modernizację lub budowę 44 zakładów zagospodarowania odpadów. Inwestycje w sektorze energetycznym powinny przynieść wynik w postaci 690 MW dodatkowej mocy elektrowni wykorzystujących odnawialne źródła energii. Znacznie rozbudowane zostaną sieci rurociągów ropy naftowej i gazu: wybudowanych zostanie 1000 km gazociągów przesyłowych, 4900 km gazociągów dystrybucyjnych i 450 km ropociągów. Ponadto elektroenergetyczna sieć przesyłowa zostanie powiększona o 600 km. W zakresie infrastruktury społecznej program ma doprowadzić m.in. do budowy lub remontu 120 obiektów edukacyjnych i 31 obiektów kulturalnych oraz do modernizacji 160 ośrodków opieki zdrowotnej i zakupu 600 ambulansów.

3. Osie priorytetowe

Oś priorytetowa 1: Gospodarka wodno-ściekowa – Fundusz Spójności
Rozwój infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w aglomeracjach o równoważnej liczbie mieszkańców (RLM) powyżej 15 tys. Wsparcie otrzymają również aglomeracje o RLM od 2 tys. do 15 tys. Zgodnie z celami Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych Polska powinna wybudować, rozbudować lub zmodernizować oczyszczalnie ścieków w 318 aglomeracjach powyżej 15 tys. RLM. Wymagana jest również rozbudowa lub modernizacja sieci kanalizacji sanitarnej w 459 aglomeracjach, o łącznej długości ok. 20 tys. km.

Oś priorytetowa 2: Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi – Fundusz Spójności

Zwiększenie korzyści gospodarczych poprzez zmniejszenie udziału odpadów komunalnych składowanych, rekultywację terenów zdegradowanych oraz ochronę brzegów morskich. W dziedzinie gospodarki odpadami wspierane będą inwestycje w zakresie zapobiegania wytwarzaniu odpadów komunalnych oraz ograniczania jego skali, wdrażania technologii odzysku oraz technologii ostatecznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych, a także rekultywacji terenów zdegradowanych i likwidacji zagrożeń wynikających ze składowania odpadów.

Oś priorytetowa 3: Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska – Fundusz Spójności

Zapewnienie odpowiedniej ilości zasobów wodnych na potrzeby ludności i gospodarki kraju oraz minimalizacja skutków negatywnych zjawisk naturalnych i przeciwdziałanie poważnym awariom. Diagnoza sektora środowiska wskazuje na zbyt małą retencję wody w stosunku do potencjału oraz wysokie zagrożenie wynikające z bardzo złego stanu obiektów technicznych związanych z retencjonowaniem wody i zabezpieczeniem przeciwpowodziowym. W ramach programu przeprowadzona zostanie modernizacja systemów gospodarki wodnej (np. budowa nowych obiektów małej retencji i zwiększenie naturalnej retencji w dolinach rzecznych i na terenach podmokłych).

Oś priorytetowa 4: Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska – EFRR

Ograniczanie negatywnego wpływu istniejącej działalności przemysłowej na środowisko i dostosowanie przedsiębiorstw do wymogów prawa wspólnotowego. Wspierane będą zarówno działania inwestycyjne, jak i nieinwestycyjne (niewymagające inwestycji infrastrukturalnych). W ramach przedsięwzięć nieinwestycyjnych wspierane będą projekty wdrażania systemów zarządzania środowiskowego (np. prowadzenie niezbędnych audytów w celu uzyskania certyfikatów) oraz projekty zmierzające do uzyskania eko-znaków dla produktów. W ramach osi priorytetowej wspierane będą projekty dużych i średnich przedsiębiorstw redukujące ilość zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery lub odprowadzanych ze ściekami oraz redukujące ilość wytwarzanych odpadów i zwiększające udział odpadów poddawanych procesom odzysku, w szczególności recyklingu.

Oś priorytetowa 5: Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych – EFRR

Ograniczenie degradacji środowiska naturalnego oraz strat jego zasobów i zmniejszania różnorodności biologicznej. Aktywna ochrona środowiska na obszarach chronionych w Polsce. Inicjatywy zmierzające do zachowania gatunków zagrożonych wyginięciem oraz różnorodności genetycznej roślin, zwierząt i grzybów, a także przywracania drożności korytarzy ekologicznych, aby umożliwić prawidłowe funkcjonowanie sieci Natura 2000. Działania związane z kształtowaniem postaw społecznych sprzyjających ochronie środowiska, ochronie przyrody, w tym różnorodności biologicznej i ochronie krajobrazu, a także zachowań proekologicznych poprzez szeroko rozumianą edukację ekologiczną.

Oś priorytetowa 6: Drogowa i lotnicza sieć TEN-T – Fundusz Spójności

Poprawa dostępności komunikacyjnej Polski i połączeń międzyregionalnych poprzez rozwój drogowej i lotniczej sieci TEN-T; poprawa połączeń komunikacyjnych głównych miast województw wschodniej Polski z pozostałą częścią kraju poprzez rozwój sieci drogowej na terenie tych województw. Budowa odcinków autostrad i dróg ekspresowych pomiędzy największymi aglomeracjami, budowa obwodnic oraz przebudowa odcinków innych dróg krajowych znajdujących się w sieci TEN-T.

Oś priorytetowa 7: Transport przyjazny środowisku – Fundusz Spójności

Zwiększenie udziału gałęzi transportu alternatywnych w stosunku do transportu drogowego w przewozie ładunków i osób (transport kolejowy, morski, transport publiczny w obszarach metropolitalnych, transport intermodalny, wodny śródlądowy), co będzie prowadzić do lepszego zrównoważenia systemu transportowego, zmniejszenia negatywnego oddziaływania transportu na środowisko oraz do redukcji zatłoczenia motoryzacyjnego.

Oś priorytetowa 8: Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe – EFRR

Poprawa stanu bezpieczeństwa na drogach obejmie z jednej strony modernizację infrastruktury dróg krajowych (dla zwiększenia ich przepustowości) lub poprawę ich wyposażenia w urządzenia zwiększające bezpieczeństwo ruchu, z drugiej zaś strony przedsięwzięcia mające na celu zmianę postaw i zachowań wszystkich uczestników ruchu drogowego, Rozwijane będą inteligentne systemy transportowe. Planuje się również budowę i modernizację kanałów morskich i rzecznych wraz z rozbudową istniejącej infrastruktury śródlądowych dróg wodnych.

Oś priorytetowa 9: Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna – Fundusz Spójności

Zwiększenie bezpieczeństwa dostaw i ograniczenie negatywnych skutków zmian klimatycznych. Wsparcie z Funduszu Spójności uzyskają działania obejmujące zwiększenie stopnia wykorzystania energii pierwotnej w sektorze energetycznym (tj. podwyższenie sprawności wytwarzania oraz obniżenie strat w procesie przesyłania i dystrybucji energii). Inwestycje będą miały na celu obniżenie energochłonności sektora publicznego oraz zwiększenie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, w tym biomasy oraz energii wiatrowej, słonecznej i geotermalnej.

Oś priorytetowa 10: Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii – EFRR

Zapewnienie bezpieczeństwa dostaw w sektorze energetyki jest kluczowym celem na poziomie UE i na szczeblu krajowym. Dlatego też w okresie programowania 2007-2013 możliwe będzie, w wypadku trudności rynkowych, wsparcie inwestycji skuteczniej zapewniających bezpieczeństwo dostaw w obszarze tradycyjnych źródeł energii. Planowane są inwestycje zwiększające bezpieczeństwo dostaw, zarówno w zakresie tradycyjnych źródeł energii, jak i źródeł odnawialnych. Dlatego też przewiduje się przeznaczenie wsparcia na rurociągi przesyłowe gazu i ropy naftowej oraz zbiorniki gazu, a także na strategiczne transgraniczne połączenia energetyczne. Możliwy będzie również rozwój gałęzi odnawialnych źródeł energii.

Oś priorytetowa 11: Kultura i dziedzictwo kulturowe – EFRR

Wykorzystanie potencjału kultury i dziedzictwa kulturowego o znaczeniu światowym i europejskim dla zwiększenia atrakcyjności Polski. Osiągniecie celów szczegółowych osi priorytetowej związane jest z realizacją projektów o charakterze ponadregionalnym w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego oraz budowy, rozbudowy i przebudowy infrastruktury kultury o znaczeniu ponadregionalnym i szkolnictwa artystycznego. Projekty z zakresu ochrony i zachowania zabytków o znaczeniu ponadregionalnym, w tym znajdujących się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO lub uznanych przez Prezydenta RP za pomniki historii. Renowacja, restauracja, rewaloryzacja i zabezpieczenie obiektów wpisanych do rejestru zabytków i zespołów tych obiektów wraz z ich otoczeniem.

Oś priorytetowa 12: Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia – EFRR

Wspieranie utrzymania dobrego poziomu zdrowia zasobów pracy. Poprawa zdrowia społeczeństwa ma służyć zaktywizowaniu i lepszemu wykorzystaniu jego podstawowych możliwości, co prowadzi do wzrostu liczby osób aktywnych zawodowo na rynku pracy. Istotnym elementem zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego zasobów pracy w Polsce jest poprawa infrastruktury ochrony zdrowia, standardu wyposażenia w sprzęt medyczny oraz skuteczności działań w stanach zagrożenia zdrowotnego. Działania będą zmierzać do realizacji systemu zintegrowanego ratownictwa medycznego, dysponującego wspólną siecią łączności, procedurami ratowniczymi oraz sprzętem medycznym.

Oś priorytetowa 13: Infrastruktura szkolnictwa wyższego – EFRR
Rozwój now oczesnych ośrodków akademickich, przede wszystkim kształcących specjalistów w zakresie nowoczesnych technologii. Wsparcie premiować będzie projekty przyczyniające się do rozwoju współpracy międzynarodowej uczelni, w tym organizacji studiów o charakterze międzynarodowym, oraz do tworzenia europejskiej sieci kontaktów pomiędzy specjalistami w priorytetowych dziedzinach. Planowana jest realizacja inwestycji infrastrukturalnych (budowa, przebudowa, modernizacja, wyposażenie) służących prowadzeniu działalności dydaktycznej na poziomie wyższym, głównie w zakresie nauk ścisłych, oraz działalności rozwojowej i naukowo-badawczej powiązanej z dydaktyką. Wspierany będzie również rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) wykorzystywanych do celów dydaktycznych.

Oś priorytetowa 14: Pomoc techniczna – EFRR; oraz oś priorytetowa 15: Pomoc techniczna – Fundusz Spójności

Sprawne i efektywne wykorzystanie środków w ramach programu operacyjnego „Infrastruktura i środowisko”. Cel ten zostanie osiągnięty poprzez wsparcie zarządzania programem, informację i promocję oraz monitorowanie i ewaluację programu.

Informacje finansowe i techniczne

Program operacyjny 'Infrastruktura i środowisko'

Typ interwencji

Program Operacyjny

CCI nr

2007PL161PO002

Number of decision

C/2007/6321

Data zatwierdzenia

07/12/2007

Podział finansów według osi priorytetowej

Oś priorytetowa Wkład UE Krajowy wkład publiczny Całkowity wkład publiczny
Gospodarka wodno-ściekowa 2 783 942 550 491 283 979 3 275 226 529
Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi 1 215 740 049 214 542 362 1 430 282 411
Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska 556 788 510 98 256 796 655 045 306
Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska 200 000 000 467 000 000 667 000 000
Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych 89 800 000 15 847 059 105 647 059
Drogowa i lotnicza sieć TEN-T – Fundusz Spójności 8 802 366 611 1 745 929 233 10 548 295 844
Transport przyjazny środowisku 7 676 019 211 4 385 979 953 12 061 999 164
Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe 2 945 490 000 519 792 353 3 465 282 353
Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna 748 037 701 655 009 248 1 403 046 949
Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii 974 280 000 718 931 765 1 693 211 765
Kultura i dziedzictwo kulturowe 489 970 000 86 465 294 576 435 294
Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia 349 990 000 61 762 941 411 752 941
Infrastruktura szkolnictwa wyższego 500 000 000 88 235 294 588 235 294
Pomoc techniczna – EFRR 187 800 000 33 141 176 220 941 176
Pomoc techniczna – Fundusz Spójności 393 459 142 69 433 966 462 893 108
Razem 27 913 683 774 9 651 611 419 37 565 295 193