Baanbrekende demonstratieprojecten met waterstofbrandstofcel onderstrepen Europese groene strategie

RegioStars 2013 FinalistDuurzame waterstof vormt een belangrijk onderdeel in de pogingen van Europa om de uitstoot van broeikasgassen te verlagen en energie-efficiëntie te verhogen. De grensoverschrijdende regio Vlaanderen-Zuid-Nederland neemt het voortouw in de toepassing van duurzame waterstofbrandstofcellen.

Extra tools

 

De regio’s Vlaanderen en Zuid-Nederland bezitten een gigantisch potentieel om de voordelen van waterstof als rendabele en duurzame energiebron te exploiteren, aangezien in het gebied een aantal belangrijke en veelbelovende spelers en eindgebruikers voor waterstof is gevestigd.
Het project ‘Waterstofregio Vlaanderen-Zuid-Nederland’ ging van start in 2009 om deze regio te ontwikkelen als kennisintensieve ‘hotspot’ voor de duurzame productie van waterstof en aanverwante toepassingen, met name gericht op jonge markten.

Het initiatief onder leiding van Vlaanderen loopt parallel aan het werk van de EU, die onlangs is gestart met het project Joint Undertaking on Fuel Cells and Hydrogen (JU-FCH) [Gemeenschappelijke onderneming op het gebied van brandstofcellen en waterstof], een bundeling van de deskundigheid en de middelen van de Europese industrie, kenniscentra en regio’s bij het opzetten van demonstratieprojecten. Met het project wil Vlaanderen-Zuid-Nederland een toonaangevende speler worden binnen dit programma.

Het driejarige project, dat wordt gefinancierd door de EU (EFRO), de Vlaamse en de Nederlandse overheid en de industrie, is gericht op de ontwikkeling van een duurzame infrastructuur voor waterstof als brandstof en op een efficiënte toepassing van waterstof, dat onder andere als afvalproduct vrijkomt bij de productie van chloor.

Daarnaast is het de bedoeling om projecten die betrekking hebben op een efficiënt gebruik van waterstof en brandstofcellen te stimuleren bij ‘early adopters’ in nieuwe toepassingen, zoals logistiek, scheepvaart en openbaar vervoer.

Innovatieve technische oplossingen

Het waterstofproject, gecoördineerd door de non-profitorganisatie WaterstofNet, brengt partners uit industrie – zowel grote ondernemingen als bedrijven uit het MKB –, onderzoekscentra, universiteiten en regionale ontwikkeling in beide regio’s bijeen.

Het project stimuleert en motiveert kleine en middelgrote bedrijven bij het ontwikkelen van innovatieve technische oplossingen om waterstoftoepassingen efficiënter, duurzamer en concurrerender te maken. Tot nu toe zijn twaalf demonstratieprojecten afgerond of in uitvoering. Hierbij zijn meer dan vijftig spelers betrokken, waarvan de helft afkomstig uit het MKB.

Een belangrijke prestatie is de ontwikkeling van ‘s werelds grootste testomgeving van brandstofcellen voor afvalwaterstof, bij de vestiging van Solvay in de haven van Antwerpen. De fabriek zet overtollige waterstof, een bijproduct van de productie van chloor, om in 1 MW elektriciteit, voldoende om 2 000 huishoudens van energie te voorzien. De voorziening werd opgericht door een MKB-consortium uit België, Nederland en Duitsland.

Bij een ander project werd een ‘verplaatsbaar’ laadpunt voor waterstof geïnstalleerd bij het distributiecentrum van Colruyt, een van de grootste retailers in Vlaanderen. Het laadpunt werd in februari 2012 in gebruik genomen en genereert groene waterstof uit duurzame wind- en zonne-energiebronnen. De waterstof wordt gebruikt als brandstof voor voertuigen als vorkheftrucks en soms ook voor personenauto’s.

Ontwikkeling van maritieme projecten

In het kader van hetzelfde project worden zeven klimaatneutrale demonstratieprojecten ontwikkeld voor de maritieme en logistieke sector. Hierbij ligt de nadruk op het ombouwen van vorkheftrucks, zeeschepen, een vuilniswagen, een bestelwagen en een bus naar waterstof.

In het kader van de demonstratieprojecten wordt samen met een groep plaatselijke universiteiten en technische hogescholen een interactief onderwijsprogramma rond waterstof ontwikkeld, ter ondersteuning van het MKB bij het werven van nieuw personeel voor de uitbreiding van hun waterstofactiviteiten.

Op basis van de resultaten van het project worden belangrijke industriële partners (zowel grote als middelgrote en kleine bedrijven) lid van het waterstofcluster, dat wordt gecoördineerd door WaterstofNet, het regionale coördinatieprogramma op het gebied van waterstof.

Gedurende de looptijd van het project is WaterstofNet betrokken geraakt bij diverse nieuwe Europese projecten, waaronder ‘HighVLOcity’, een door de EU ondersteunde gemeenschappelijke onderneming die het gebruik van bussen op waterstofbrandstofcellen stimuleert in het openbaar vervoer in Schotland (UK), Ligurië (IT) en Vlaanderen, waarbij gebruik wordt gemaakt van afvalwaterstof.

Dankzij het waterstofproject heeft de regio Vlaanderen-Zuid-Nederland zichzelf op de kaart gezet als een toonaangevende internationale speler in de ontwikkeling van geavanceerde waterstoftechnologie, gericht op niet-fossiele waterstoftoepassingen in jonge markten. Het succes van het project leidt tot verdergaande samenwerking met andere toonaangevende regio’s op het gebied van waterstof en het levert een bijdrage aan de realisatie van de Europese 20-20-20-doelstellingen voor groene energie.
Adwin Martens, directeur WaterstofNet

Ontwerpdatum

25/10/2012