Επιχειρησιακό πρόγραμμα 'Βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα'

Πρόγραμμα στο πλαίσιο των στόχων 'σύγκλιση' και 'περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση', με συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)

Κύπρος

 Πρόσθετα εργαλεία

  •  
  •  Σμίκρυνση κειμένου  
  •  Μεγέθυνση κειμένου  

Στις 17 Σεπτεμβρίου 2007, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόγραμμα περιφερειακής ανάπτυξης, το επιχειρησιακό πρόγραμμα με τίτλο «βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα» για την περίοδο 2007-20013. Το εν λόγω πρόγραμμα καλύπτει την υποστήριξη της Κοινότητας προς την Κύπρο στο πλαίσιο των στόχων «σύγκλιση» και «περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση». Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε περίπου 579,6 εκατομμύρια ευρώ και οι κοινοτικές επενδύσεις μέσω των ταμείων ΕΤΠΑ και ΤΣ ανέρχονται σε 492,6 εκατομμύρια (περίπου 77 % του συνολικού ποσού που έχει επενδύσει η ΕΕ στην Κύπρο στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή 2007-2013).

1. Στοχοθέτηση των επενδύσεων της ΕΕ

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα προβλέπει επενδύσεις στις απαιτούμενες υποδομές περιβάλλοντος και ενέργειας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η χώρα μπορεί να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ («κοινοτικό κεκτημένο»). Επίσης σχεδιάζονται νέα έργα υποδομής στον τομέα των μεταφορών, με σκοπό τη βελτίωση των συνδέσεων της χώρας με τον εξωτερικό κόσμο. Σκοπός είναι η αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας μέσω της επέκτασης και της ενίσχυσης δραστηριοτήτων υψηλής προστιθέμενης αξίας, ιδίως με την παροχή υποστήριξης στην έρευνα και στις επιχειρήσεις, συγκεκριμένα τις ΜΜΕ, σε διάφορους τομείς, μεταξύ των οποίων η υγεία και ο τουρισμός. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης μια εδαφική διάσταση, με επενδύσεις που επικεντρώνονται στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και του επιπέδου οικονομικής δραστηριότητας τόσο στις αγροτικές όσο και στις αστικές περιοχές.

2. Προτεραιότητες και αναμενόμενος αντίκτυπος των επενδύσεων

Ο στρατηγικός στόχος του προγράμματος συνίσταται στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας με όρους βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω των ακόλουθων τριών διασυνδεδεμένων γενικών στόχων: (1) βελτίωση της ελκυστικότητας της χώρας, μέσω της δημιουργίας και της αναβάθμισης των βασικών υποδομών· (2) προώθηση της κοινωνίας της γνώσης και της καινοτομίας και βελτίωση του παραγωγικού περιβάλλοντος· και (3) δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων στις αστικές και στις αγροτικές περιοχές.

Tο πρόγραμμα διαρθρώνεται στις ακόλουθες επτά προτεραιότητες:

Προτεραιότητα 1: Βασικές υποδομές για το περιβάλλον και την ενέργεια (Ταμείο Συνοχής)

Οι παρεμβάσεις στον τομέα του περιβάλλοντος επικεντρώνονται στις υποδομές που απαιτούνται για την εξασφάλιση της ορθολογικής διαχείρισης των αποβλήτων, καθώς και στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Οι νέες υποδομές θα διασφαλίσουν την ορθολογική διαχείριση των περιβαλλοντικών πόρων, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμμόρφωση με το «κοινοτικό κεκτημένο» στους τομείς της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων μέσω της δημιουργίας δύο χώρων υγειονομικής ταφής. Επίσης θα δοθεί σημασία στη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Επιπλέον, οι παρεμβάσεις στον ενεργειακό τομέα επικεντρώνονται στην αξιοποίηση των ευκαιριών για την εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα μέσω της αυξημένης χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το μερίδιο των ΑΠΕ στη συνολική κατανάλωση ενέργειας θα αυξηθεί από 4,5% σε 9% κατά την επταετή περίοδο.

Προτεραιότητα 2: Βασικές υποδομές μεταφορών (Ταμείο Συνοχής)

Από τη μια πλευρά το επίκεντρο είναι η αναβάθμιση της λιμενικής υποδομής του νησιού (Λεμεσός) και από την άλλη πλευρά η αναβάθμιση του οδικού δικτύου που εντάσσεται στα διευρωπαϊκά δίκτυα (οδικά έργα ΤΕΝ-Τ), και συγκεκριμένα, τα τμήματα που συνδέουν τις πύλες εισόδου στη χώρα με τα κύρια αστικά κέντρα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα βελτιωθεί η προσβασιμότητα της χώρας και η ικανότητα των επιχειρήσεων για πρόσβαση στις αγορές της ΕΕ. Η αναβάθμιση των λιμενικών και των οδικών υποδομών θα έχει ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση δαπανών και χρόνου στη μεταφορά αγαθών και επιβατών, καθώς και την μικρότερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Οι εν λόγω επενδύσεις θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου και θα αναβαθμίσουν την ανάπτυξη της οικονομίας.

Προτεραιότητα 3: Κοινωνία που βασίζεται στη γνώση και καινοτομία (ΕΤΠΑ)

Στο πλαίσιο της εν λόγω προτεραιότητας, το πρόγραμμα αφορά τη βελτίωση των συνθηκών για την καινοτομία και τη διασύνδεση της έρευνας και της παραγωγικής βάσης, προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Θα δοθεί προτεραιότητα στην αύξηση της ερευνητικής δραστηριότητας, στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των παραγωγικών μονάδων και των ερευνητικών κέντρων της χώρας, στην αύξηση των δαπανών για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ), καθώς και στην προώθηση της καινοτομίας. Ένας συγκεκριμένος στόχος που αφορά την αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρουν οι τεχνολογίες (ΤΠΕ) για την επίτευξη της ψηφιακής σύγκλισης, με προτεραιότητα στους τομείς της ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης, της ηλεκτρονικής υγείας και του ηλεκτρονικού εμπορίου. Τέλος, και ως συμπλήρωμα στις παρεμβάσεις προς εφαρμογή στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος «απασχόληση, ανθρώπινοι πόροι και κοινωνική συνοχή» οι εστιασμένες παρεμβάσεις θα αφορούν επίσης την ανάπτυξη των κατάλληλων υποδομών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι δαπάνες για την ΕΤΑ πρέπει να αυξηθούν στο 1% του ΑΕγχΠ.

Προτεραιότητα 4: Παραγωγικό περιβάλλον (ΕΤΠΑ)

Κύριος στόχος είναι η μακροπρόθεσμη βελτίωση του παραγωγικού περιβάλλοντος, με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της χώρας. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω παρεμβάσεων που επικεντρώνονται στην ενθάρρυνση των τοπικών επιχειρήσεων στον τομέα των κατασκευών και των υπηρεσιών, την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας, τη διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας και την αναβάθμιση του επιχειρηματικού πνεύματος. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης των επιχειρήσεων, θα παρασχεθούν υπηρεσίες για την υποστήριξη των ΜΜΕ και θα διευκολυνθεί η χρηματοδότησή τους, παράλληλα με την περαιτέρω ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος με εστίαση σε συγκεκριμένες ομάδες στόχους όπως οι γυναίκες και οι νέοι. Σε ό,τι αφορά το γενικό στόχο της αναβάθμισης της ανταγωνιστικότητας, θα δοθεί έμφαση στον τουριστικό τομέα. Συνολικά, εκτιμάται ότι το πρόγραμμα θα πρέπει να συμβάλλει στη δημιουργία 364 νέων επιχειρήσεων και να παραγάγει 1.158 νέες θέσεις εργασίας.

Προτεραιότητα 5: Αναζωογόνηση των αστικών και των αγροτικών περιοχών (ΕΤΠΑ)

Κεντρικός στόχος της εν λόγω προτεραιότητας είναι η δημιουργία «βιώσιμων κοινοτήτων στις αστικές και στις αγροτικές περιοχές». Σε ό,τι αφορά τις αστικές περιοχές, οι παρεμβάσεις θα εστιαστούν στα τέσσερα κύρια αστικά κέντρα της Λευκωσίας, της Λάρνακας, της Λεμεσού και της Πάφου. Η αναζωογόνηση και η βελτίωση της ποιότητας ζωής θα επιτευχθεί με βελτίωση στο αστικό περιβάλλον, προσέλκυση των επιχειρήσεων σε μη αναπτυσσόμενες περιοχές των πόλεων, δημιουργία βιώσιμου συστήματος δημοσίων μεταφορών, καθώς και κατασκευή ενός πολιτιστικού κέντρου πολλαπλών χρήσεων. Οι παρεμβάσεις στις αγροτικές περιοχές θα αφορούν τη βελτίωση της προσβασιμότητας στα χωριά, με σκοπό να έρθουν οι κάτοικοι πιο κοντά στις απαιτούμενες υπηρεσίες καθώς και να προσελκυθεί και να αναπτυχθεί το επιχειρηματικό πνεύμα στις εν λόγω περιοχές. Η αναζωογόνηση των οικισμών των ορεινών περιοχών επίσης θα συνεχιστεί στο πλαίσιο των εργασιών που άρχισαν κατά τις περιόδους προγραμματισμού 2004-2006.

Προτεραιότητα 6: Τεχνική βοήθεια για το ΕΤΠΑ

Επίσης έχει προβλεφθεί τεχνική βοήθεια για την εφαρμογή των παρεμβάσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Διατίθεται χρηματοδοτική ενίσχυση για τη δημόσια διοίκηση, τις δραστηριότητες επικοινωνίας, την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και τον έλεγχο.

Προτεραιότητα 7: Τεχνική βοήθεια για το Ταμείο Συνοχής

Επίσης παρέχεται τεχνική βοήθεια για την εφαρμογή των παρεμβάσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής (ΤΣ). Θα υποστηρίξει τις ίδιες δραστηριότητες με το ΕΤΠΑ.

3. Διαχειριστική Αρχή του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Βιώσιμη Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα»

Χρηματοδοτικές και τεχνικές πληροφορίες

Επιχειρησιακό πρόγραμμα 'Βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα'

Τύπος Παρέμβασης

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα

Αριθμός CCI

2007CY16UPO001

Number of decision

C/2007/4351

Ημερομηνία τελικής έγκρισης

17/09/2007

Ανάλυση κεφαλαίων ανά άξονα προτεραιότητας

Άξονας προτεραιότητας Επένδυση της ΕΕ Εθνική δημόσια δαπάνη Σύνολο δημόσιας δαπάνης
Βασικές υποδομές περιβάλλοντος και ενέργειας (Ταμείο Συνοχής) 156 095 000 27 546 176 183 641 176
Βασικές υποδομές μεταφορών (Ταμείο Συνοχής) 51 109 484 9 019 321 60 128 805
Κοινωνία που βασίζεται στη γνώση και καινοτομία (ΕΤΠΑ) 92 220 000 16 274 118 108 494 118
Παραγωγικό Περιβάλλον (ΕΤΠΑ) 47 600 000 8 400 000 56 000 000
Αναζωογόνηση των αστικών και των αγροτικών περιοχών (ΕΤΠΑ) 127 141 354 22 436 710 149 578 064
Τεχνική βοήθεια για το ΕΤΠΑ 12 500 000 2 205 882 14 705 882
Τεχνική βοήθεια για το Ταμείο Συνοχής 6 000 000 1 058 823 7 058 823
Σύνολο 492 665 838 86 941 030 579 606 868