ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ - Ως προς  τις πληροφορίες που περιέχονται στην παρούσα ιστοθέση ισχύει παραίτηση απο κάθε ευθύνη και επισυνάπτεται copyright notice
 


Newsroom Newsroom Commissioner Debate Issues Directorate General

Γλωσσάριο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Mailing lists 
 
 

Το Ταμείο Συνοχής με μια ματιά

I Τι είναι το Ταμείο Συνοχής;

Το Ταμείο Συνοχής είναι ένα διαρθρωτικό μέσο που βοηθά, από το 1994, τα κράτη μέλη να μειώσουν τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες και να σταθεροποιήσουν τις οικονομίες τους. Το Ταμείο Συνοχής χρηματοδοτεί ως και το 85% των επιλέξιμων δαπανών για σημαντικά έργα που αφορούν τις υποδομές για το περιβάλλον και τις μεταφορές. Έτσι, ενισχύσει τη συνοχή και την αλληλεγγύη μεταξύ της ΕΕ. Επιλέξιμα είναι τα λιγότερο εύπορα κράτη μέλη της Ένωσης των οποίων το κατά κεφαλή ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ) είναι μικρότερο από το 90% του κοινοτικού μέσου όρου (από 1/5/2004: Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία, Κύπρος, Δημοκρατία της Τσεχίας, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και Σλοβενία).

Για το Ταμείο Συνοχής και την περίοδο 2004-2006 διατίθενται EUR 15,9 δισ.. Περισσότερο από το ήμισυ της χρηματοδότησης (EUR 8,49 δισ.) απευθύνεται αποκλειστικά στα νέα κράτη μέλη.

Spain : Cerceda waste disposal train

II Ποιος είναι επιλέξιμος;

Fonds de Cohésion, pays éligiblesΜε βάση τον κανονισμό 1164/94 της 16 ης Μαΐου 1994, ένα κράτος μέλος είναι επιλέξιμο για το Ταμείο Συνοχής αν:

  • το κατά κεφαλή ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ), που μετράται σε ιστοτομίες αγοραστικής δύναμης, είναι μικρότερο από το 90% του κοινοτικού μέσου όρου,

 

  • διαθέτει πρόγραμμα που οδηγεί στην ικανοποίηση των κριτηρίων οικονομικής σύγκλισης που ορίζονται στο Άρθρο 104γ της Ιδρυτικής Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (αποφυγή υπερβολικών κρατικών ελλειμμάτων).

Τέσσερα κράτη μέλη και συγκεκριμένα η Ισπανία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία, ήταν επιλέξιμα για το Ταμείο Συνοχής από την 1 η Ιανουαρίου 2000. Η ενδιάμεση επισκόπηση της Επιτροπής του 2003 έκρινε την Ιρλανδία (μέσο ΑΕΠ 101%) επιλέξιμη για το Ταμείο Συνοχής από την 1 η Ιανουαρίου 2004. Από την 1 η Μαΐου 2004, με τη διεύρυνση της ΕΕ, όλα τα νέα κράτη μέλη (Κύπρος, Δημοκρατία της Τσεχίας, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και Σλοβενία) έχουν τα προσόντα για το Ταμείο Συνοχής.

Οι ενισχύσεις του Ταμείου Συνοχής δίδονται υπό προϋποθέσεις. Η χρηματοδότηση ενός κράτους μέλους μπορεί να ανασταλεί αν δεν καταφέρει να συμμορφωθεί με το πρόγραμμα σύγκλισης για την οικονομική και νομισματική ένωση (σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης), αν δηλαδή παρουσιάσει υπερβάλλον δημόσιο έλλειμμα (περισσότερο από 3% του ΑΕΠ για την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα. Κάθε κράτος μέλος διαπραγματεύεται ξεχωριστά αυτό το ανώτατο όριο, σύμφωνα με το δικό του δημόσιο χρέος τη στιγμή της ένταξής του). Μέχρι να ελεγχθεί το έλλειμμα, μπορεί να μην εγκρίνονται νέα έργα.

Εδώ θα βρείτε το χάρτη των επιλέξιμων κρατών μελών για το Ταμείο Συνοχής στην ΕΕ25 για την περίοδο 2004-2006.

III Ποια είδη έργων είναι επιλέξιμα;

Τα επιλέξιμα έργα πρέπει να εντάσσονται στις ακόλουθες δύο κατηγορίες:

α) Περιβαλλοντικά έργα που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της συνθήκης ΕΕ και πιο συγκεκριμένα έργα που συνάδουν με τις προτεραιότητες που ορίζουν τα προγράμματα δράσης Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής.

Το Ταμείο δίνει προτεραιότητα σε έργα παροχής πόσιμου νερού, επεξεργασίας λυμάτων και διάθεσης στερεών αποβλήτων. Επίσης, επιλέξιμα είναι τα μέτρα για την αναδάσωση, τον έλεγχο της διάβρωσης του εδάφους και την προστασία της φύσης.

β) Έργα υποδομής μεταφορών για τη δημιουργία ή βελτίωση της υποδομής μεταφορών, όπως ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών ( TEN ).

Πρέπει να υπάρχει ισορροπία στη χρηματοδότηση των έργων υποδομής μεταφορών και των έργων για το περιβάλλον.

Εδώ θα βρείτε τον Οδηγό του Ταμείου Συνοχής 2000-2006 για τα κράτη μέλη.

EN - English ES - Español FR - Français GR - ελληνικά PT - Português

 

Εδώ θα βρείτε τις βασικές αρχές δαπανών για τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 16/2003

IV Πώς γίνεται η διαχείριση των έργων του Ταμείου Συνοχής;

Τα κράτη μέλη υποβάλλουν αιτήσεις χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία συνήθως αποφασίζει σχετικά εντός τριών μηνών. Οι προτάσεις πρέπει να περιλαμβάνουν στοιχεία-κλειδιά που εξηγούν τι και γιατί προτείνεται, τη σκοπιμότητα και τη χρηματοδότηση του έργου καθώς και τις επιπτώσεις που θα έχει από κοινωνικοοικονομικής και περιβαλλοντικής απόψεως. Όλα τα έργα πρέπει να συμμορφώνονται με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία και πιο συγκεκριμένα με τους κανονισμούς περί ανταγωνισμού, περιβάλλοντος και συμβάσεων κρατικών προμηθειών.

Η Επιτροπή εξετάζει αν πληρούνται όλοι οι όροι για τη χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων:

  • του οικονομικού και κοινωνικού οφέλους που προκύπτει από το έργο, μεσοπρόθεσμα, όπως καταδεικνύεται στην ανάλυση κόστους/οφέλους,
  • της συμβολής του έργου στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης σχετικά με το περιβάλλον και/ή τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών,
  • της συμμόρφωσης με τις προτεραιότητες που θέτει το κράτος μέλος,
  • της συμβατότητας του έργου με τις άλλες πολιτικές της Κοινότητας και της συνάφειας με τις δράσεις που έχουν αναλάβει τα διαρθρωτικά ταμεία.

Το συνολικό ποσοστό της βοήθειας της ΕΕ δεν μπορεί να υπερβαίνει το 85% των δημοσίων ή αντίστοιχων δαπανών και εξαρτάται από το είδος της δράσης που θα πραγματοποιηθεί. Για τα έργα που παράγουν εισόδημα, οι ενισχύσεις υπολογίζονται λαμβάνοντας υπόψη το προβλεπόμενο εισόδημα. Η βασική αρχή σύμφωνα με την οποία όποιος ρυπαίνει πληρώνει (ο φορέας που ρυπαίνει θα πρέπει να πληρώσει για τη ρύπανση) επηρεάζει το ποσό των χορηγούμενων ενισχύσεων. Για έργα που θα πραγματοποιηθούν σε λιγότερο από δύο χρόνια ή αν η κοινοτική βοήθεια είναι μικρότερη από 50 εκατ. ευρώ, μπορεί να υπάρξει αρχική δέσμευση βοήθειας ύψους 80% όταν η Επιτροπή αποφασίζει να χορηγήσει κοινοτική βοήθεια. Η συνδυασμένη βοήθεια από το Ταμείο και άλλες κοινοτικές ενισχύσεις για ένα έργο δεν πρέπει να υπερβαίνει το 90% της συνολικής δαπάνης που αφορά το έργο. Κατ’ εξαίρεση, η Επιτροπή μπορεί να χρηματοδοτήσει το 100% του συνολικού κόστους των προκαταρκτικών μελετών και των μέτρων τεχνικής υποστήριξης – εν όψει του περιορισμένου διαθέσιμου προϋπολογισμού για τέτοια επίπεδα ενίσχυσης αυτές περιορίζονται στην ευρεία τεχνική βοήθεια που παρέχεται από την ΕΕ.

Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την εκτέλεση των έργων σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής, για τη διαχείριση των κεφαλαίων, την τήρηση του χρονοδιαγράμματος, τη συμμόρφωση με το πρόγραμμα χρηματοδότησης και, αρχικά, για τη διασφάλιση του χρηματοοικονομικού ελέγχου. Η Επιτροπή προβαίνει σε τακτούς ελέγχους, ενώ όλα τα έργα υπόκεινται σε τακτική παρακολούθηση. Επιπροσθέτως, ο κανονισμός της Επιτροπής αρ. 621/2004 θέτει τους κανόνες για τις δράσεις πληροφόρησης και δημοσιότητας για τις δραστηριότητες του Ταμείου Συνοχής που πρέπει να πραγματοποιηθούν από τα κράτη μέλη

Άμεση πρόσβαση στα πλήρη κείμενα των ετήσιων εκθέσεων

Εδώ θα βρείτε παραδείγματα έργων

Madrid Metro

V Κεφάλαια διαθέσιμα ανά χώρα

Για την περίοδο 2000-2006, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περισσότερα από EUR 28.212 εκατ. (σε τιμές 2004) για το Ταμείο Συνοχής. Τα διαθέσιμα κεφάλαια για τις χώρες κατανέμονται ως εξής:

Ταμείο Συνοχής για τέσσερα επιλέξιμα κράτη μέλη κατά μέσο όρο, 2000–06   ( 1)

Elláda
España
Ireland
Portugal
3 388
12 357
584
3 388

( 1) Για την Ιρλανδία, μόνο μέχρι το τέλος του 2003 (δεσμεύσεις σε εκατ. EUR και τιμές 2004)

 

Ταμείο Συνοχής για τα δέκα νέα επιλέξιμα κράτη μέλη κατά μέσο όρο, 2004–06

Česká Rep.
Eesti
Kypros
Latvija
Lietuva
Magyarország
Malta
Polska
Slovenija
Slovensko
936,05
309,03
53,94
515,43
608,17
1 112,67
21,94
4 178,60
188,71
570,50

(δεσμεύσεις σε εκατ. EUR και τιμές 2004)

VI Τι θα αλλάξει μετά το 2006;

Με βάση την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , το Ταμείο Συνοχής θα ενσωματωθεί περισσότερο στη λειτουργία των βασικών διαρθρωτικών ταμείων (σύνδεσμος για την τρίτη έκθεση για την οικονομική και κοινωνική συνοχή και την πρόταση για το νέο νομοθετικό πακέτο

Αφενός, η πρόταση κανονισμού που θεσπίζει το Ταμείο Συνοχής διατηρεί τα κριτήρια επιλεξιμότητας (ανώτατο όριο 90% του ΑΕΠ) και το όριο επιδοτήσεων (85%). Πέρα από αυτά, θα συνεχίσει να ισχύει η υπό προϋποθέσεις παροχή βοήθειας από το Ταμείο Συνοχής.

Αφετέρου, η Επιτροπή προτείνει μετάβαση από τη βοήθεια με βάση τα έργα στη βοήθεια με βάση το πρόγραμμα. Έγκριση της Επιτροπής θα απαιτείται μόνο σε περίπτωση σημαντικών έργων (25 εκατ. ευρώ για περιβαλλοντικά έργα και 50 εκατ. ευρώ για έργα μεταφορών). Κατά συνέπεια, οι διαχειριστικές αρχές του Ταμείου Συνοχής θα έχουν μεγαλύτερες αρμοδιότητες σχετικά με την επιλογή, την αξιολόγηση, τη χορήγηση επιδοτήσεων, την παρακολούθηση, τη διαχείριση και τη διασφάλιση της ταχείας εκτέλεσης ώστε να αποφεύγεται η απώλεια επιδοτήσεων αφού θα εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα πειθαρχίας των δαπανών, δηλαδή ο κανόνας «Ν+2».

Η βοήθεια δεν θα καλύπτει μόνο τα σημαντικά έργα μεταφορών και προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά και έργα στους τομείς της αποτελεσματικής χρήσης της ενέργειας, των ανανεώσιμων πηγών ενεργείας και των συνδυασμένων, αστικών ή συλλογικών μεταφορών.

Η πρόταση της Επιτροπής ορίζει ότι το 26% των συνολικών επιδοτήσεων για τα μέσα διαρθρωτικής πολιτικής θα διατεθούν για το Ταμείο Συνοχής (EUR 63 δισ.).

Για περισσότερες πληροφορίες βλ. το άρθρο «Το Ταμείο Συνοχής μεταλλάσσεται»

Portugal Alqueva dam , hydro powerplant

VII Κανονισμοί για το Ταμείο Συνοχής

Ο Κανονισμός ( E Κ ) αριθ. 1164/94 που ιδρύει το Ταμείο Συνοχής προβλέπει το πλαίσιο για την εφαρμογή του. Ο κανονισμός αυτός συμπληρώθηκε στη συνέχεια από τους Κανονισμούς ( E Κ ) αριθ. 1264/99 και ( E Κ ) αριθ. 1265/99

Οικονομικός έλεγχος και διορθώσεις - REG 1386/2002

Επιλεξιμότητα – REG 16/2003

Δημοσιότητα - REG 621/2004

 

Μετά τη διεύρυνση της Ένωσης, την 1 η Μαΐου 2004, οι κανονισμοί του Ταμείου Συνοχής ισχύουν και για τα 10 νέα κράτη μέλη μέχρι το τέλος του 2006 ( βλ. Προσάρτημα II της Πράξης Προσχώρησης )