Navigation path

Additional tools

Polityka regionalna – najbardziej oddalone regiony Europy

Commission boosts cooperation between outermost regions and neighbours

New guidelines from the Commission should help to step up cooperation between the EU's outermost regions and their neighbours in the Caribbean, West Africa and the Indian Ocean.

EU outermost regions (Martinique, Guadeloupe, French Guiana, Réunion, Mayotte, Saint-Martin, Madeira, the Azores and the Canary Islands) receive funding from the European Regional Development Fund (ERDF). The African, Caribbean and Pacific (ACP) Countries States and the Overseas Countries and Territories (OCT) benefit from aid for development cooperation under the European Development Fund (EDF).

New rules put in place for 2014-2020 are designed to make it easier to develop joint ERDF-EDF projects. In order to put these rules into effect, detailed guidance has been issued jointly by the Commission's DGs for Regional and Urban Policy (REGIO) and for Development and Cooperation (EuropeAid). This guidance is addressed to the relevant EU institutions, as well as partners from the ACP, OCT and Outermost Regions.

One example of a successful ERDF-EDF project is SmartFish, a sustainable fisheries programme in Africa, which includes participation from Réunion.

The Guidance Note is currently only available in French. The Spanish, Portuguese and English versions will be made available as soon as possible.

European Commission urges outermost regions to set their sights on EU 2020 goals and to capitalize on their individual strengths

The European Commission will be hosting the "Third Forum of the Outermost Regions" in Brussels on 30 September-1 October to discuss joint efforts towards more dynamic economic and social development in the outermost regions and to realize their full potential. The event brings together the Presidents of Europe's outermost regions, representatives from their three Member States, members of civil society and the business sector as well as representatives of the EU institutions: José Manuel Barroso, President of the European Commission, Michel Lebrun, President of the Committee of the Regions, Rossella Rusca, Representative of the Presidency of the Council of the European Union and Louis-Joseph Manscour, member of European Parliament.

The Forum is expected to facilitate important exchanges on how to help the nine regions (Guadeloupe, French Guiana, Reunion, Martinique, St Martin, the Azores, Madeira, Mayotte and the Canary Islands) to target resources and investments in the most optimal way, capitalising on their specific characteristics and strengths.

The Presidents will gather under the theme "9 regions at the heart of the Europe of today and tomorrow". Three thematic panels will focus on: employment and education; sectors with high potential for the development of the regions and regional integration and increased accessibility. The overall aim is to make the best use of the resources available to these regions and to maximize results

Speech of Commission President Jose Manual Barroso

 More information:

Mayotte: the new outermost region from 1 January 2014

By Decision 2012/419/EU, the European Council amended the status of Mayotte with regard to the Union with effect from 1 January 2014. Therefore, from that date Mayotte ceased to be an overseas territory to become an outermost region within the meaning of Articles 349 and 355(1) TFEU. Union law will apply to Mayotte from 1 January 2014. The Council and the Parliament has adopted specific legislative measures providing transitional periods in the areas of environment, agriculture, social policy, public health, fisheries animal health,and fiscality :

COUNCIL DIRECTIVE 2013/61/EU of 17 December 2013 COUNCIL DIRECTIVE 2013/61/EU of 17 December 2013 amending Directives 2006/112/EC and 2008/118/EC as regards the French outermost regions and Mayotte in particular – OJ 2013 12 28 - L 353-5

COUNCIL DIRECTIVE 2013/62/EU of 17 December 2013 amending Directive 2010/18/EU implementing the revised Framework Agreement on parental leave concluded by BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP and ETUC, following the amendment of the status of Mayotte with regard to the European Union – OJ 2013 12 28 - L 353-7

COUNCIL DIRECTIVE 2013/64/EU of 17 December 2013 amending Council Directives 91/271/EEC and 1999/74/EC, and Directives 2000/60/EC, 2006/7/EC, 2006/25/EC and 2011/24/EU of the European Parliament and of the Council, following the amendment of the status of Mayotte with regard to the European Union- OJ 2013 12 28 - L 353-8

COUNCIL REGULATION (EU) No 1385/2013 of 17 December 2013 amending Council Regulations (EC) No 850/98 and (EC) No 1224/2009, and Regulations (EC) No 1069/2009, (EU) No 1379/2013 and (EU) No 1380/2013 of the European Parliament and of the Council, following the amendment of the status of Mayotte with regard to the European Union – OJ 2013 12 28 - L 354-86

Partnership in action: EU Outermost Regions present investment and growth plans for 2014-20 to European Commission

EU Commissioner for Regional Policy, Johannes Hahn will today receive the strategic growth plans for Europe’s eight Outermost Regions (OR). The Commissioner, who is responsible for coordinating all EU policies for these regions will be discussing the Action Plans in Brussels with Presidents and Vice-Presidents from The Azores, the Canary Islands, Guadeloupe, French Guiana, Madeira, Martinique, La Réunion and St Martin. This is the first time the Outermost Regions have been asked to present this kind of individual strategy, which will cover not just how they plan to make the best use of EU structural funds but also how they think other EU policies can help their development. The plans identify which specific characteristics and strengths they aim to capitalise on with a view to diversifying and modernising their economies.

The Action Plans were requested by the Commission one year ago in the communication: The Outermost regions of the European Union: towards a partnership for smart, sustainable and inclusive growth.

The strategies are toolkits for 2014-2020: not only in the use of Structural Funds, but how the OR can benefit from EU policies more broadly. They set out the steps to be taken on the regions’ individual paths to fulfilling Europe2020 growth goals, addressing issues such as youth unemployment and boosting local competitiveness. Today's event will also be attended by representatives from a number of Commission Directorates responsible for Maritime Policy, Employment, Agriculture, Transport, Trade, Development and the Single Market.

Some of the principal themes covered in today’s Action Plans include:

  • Improved access to the EU single market – focusing in particular on: Transport networks, people mobility, maritime dimension and infrastructural needs;
  • Enhancing Competitiveness through economic modernisation and diversification focussing on agriculture, research & innovation and tourism;
  • Better regional geographic integration;
  • Social development - job creation, boosting skills and qualifications with a sharp focus on youth, education and employment;
  • Mainstreaming climate change mitigation across all policies

Further information:

News Archives


3rd Forum of the Outermost Regions: 9 Regions at the heart of the Europe of today and tomorrow

Brussels, 30th September — 1st October 2014

Following in the footsteps of the forums of 2010 and 2012, this year's gathering will bring together hundreds of participants, including experts and representatives from the outermost regions and the countries concerned, as well as from the EU institutions and interest groups and stakeholders.

The event will take place at the dawn of a new era for several key institutions of the European Union and at a moment when the Europe-wide priorities of EU Cohesion Policy for 2014-2020 are being translated into investment priorities through strategic Partnership Agreements, programmes and plans in the Member States.

3rd Forum website

W skład UE wchodzi dziewięć regionów, które choć geograficznie są od niej bardzo oddalone, stanowią jej integralną część.

Te „regiony peryferyjne” podlegają prawodawstwu UE oraz prawom i obowiązkom związanym z członkostwem w Unii (z wyjątkiem przypadków, w których zastosowanie do nich mają szczególne środki) w przeciwieństwie do krajów i terytoriów zamorskich English, które posiadają inny status prawny.

Tych najbardziej oddalonych regionów to:

  • 5 departamenty Francji – Martynika, Gwadelupa, Gujana Francuska, wyspa Reunion i Mayotte. Saint-Martin ("collectivités d'Outre-mer")
  • 2 regiony autonomiczne Portugalii – Madera i Azory
  • 1 wspólnota autonomiczna Hiszpanii – Wyspy Kanaryjskie
  Położenie Stolica Powierzchnia Ludność PKB na 1 mieszkańca (UE=100)
Azory Ocean Atlantycki Ponta Delgada 2 333 km2 246 800 72.4
Wyspy Kanaryjskie Ocean Atlantycki Las Palmas i Santa Cruz de Tenerife 7 447 km2 2 118 000 82.2
Gwadelupa Morze Karaibskie Basse-Terre 1 710 km2 403 355 76.6
Gujana Francuska Ameryka Płd. Kajenna 84 000 km2 229 040 52.5
Madera Ocean Atlantycki Funchal 795 km2 267 785 99.5
Martynika Morze Karaibskie Fort-de-France 1 080 km2 394 173 76.8
Reunion Ocean Indyjski Saint-Denis 2 510 km2 839 500 68.7
Saint-Martin Morze Karaibskie Marigot 53 km2 36 661 61.9
Mayotte Ocean Indyjski Mamoudzou 376 km2 212 645 24.8

Źródło: 2010-2011-2012

Regionów najbardziej oddalonych dotyczy art. 22 ust. 2 Traktatu WE, który stanowi, że polityka UE musi uwzględniać ich specyficzną sytuację.

Mocne i słabe strony

Niektóre cechy tych regionów – takie jak oddalenie, wyspiarski charakter, rodzaj podłoża, klimat czy też gospodarka oparta na produkcji niewielkiej liczby towarów – uniemożliwiają im pełny rozwój.

Sytuacja tych regionów ma jednak swoje zalety:

  • różnorodność – wody terytorialne UE zyskują szerszy wymiar, a unijna gospodarka jest bogatsza o egzotyczne produkty, takie jak rum, trzcina cukrowa, banany i inne owoce i warzywa tropikalne,
  • znaczenie strategiczne dzięki tym regionom UE ma większe możliwości w zakresie budowania relacji z krajami sąsiedzkimi w regionie Makaronezji, Karaibów oraz południowo-zachodniej części Oceanu Indyjskiego,
  • badania naukowe i zaawansowane technologie, np.
    • Instytut Astrofizyki na Wyspach Kanaryjskich (IAC),
    • ośrodek Europejskiej Agencji Kosmicznej w Gujanie Francuskiej,
    • Wydział Oceanografii i Rybołówstwa Uniwersytetu Azorów,
    • Ośrodek Badań nad Nowymi Chorobami (CRVOI) na wyspie Reunion,
    • podmorskie kable szerokopasmowe na Gwadelupie,
    • klaster badawczy w dziedzinie rolnictwa i środowiska na Martynice,
    • wielofunkcyjna elektrownia na Maderze.

Działalność UE

W przeszłości

Celem działających w przeszłości programów wsparcia – POSEIDOM dla departamentów zamorskich Francji (1989), POSEICAN dla Wysp Kanaryjskich (1991) oraz POSEIMA dla Azorów i Madery (1991) – było rozbudowywanie infrastruktury, zwiększanie zatrudnienia i wspieranie rozwoju zasobów ludzkich.

W 2006 roku dokonano reformy systemu wsparcia, a miejsce wcześniejszych programów zajęły programy POSEI, z których środki przeznaczono dla każdego z trzech krajów UE, do którego należą regiony oddalone.

Od roku 2004 UE stosuje zintegrowane podejście oparte na współpracy instytucji UE, rządów krajowych i regionów peryferyjnych. Trzy najważniejsze cele podejmowanych działań to zwiększenie dostępu do tych regionów, zwiększenie ich konkurencyjności i wspieranie ich integracji z krajami sąsiadującymi. O priorytetach i podejmowanych działaniach mówi szczegółowo Strategia w sprawie regionów najbardziej oddalonych pdf.


W dokumencie Komisji „Regiony najbardziej oddalone atutem Europy” z października 2008 r. wyznaczono dwa cele:

  • stawić czoła nowym problemom, z jakimi borykają się regiony najbardziej oddalone – globalizacji, zmianom klimatu, tendencjom demograficznym, ruchom migracyjnym ludności, zrównoważonemu zarządzaniu zasobami naturalnymi, w tym zasobami morskimi i produktami rolnymi,
  • wykorzystać mocne strony regionów w celu pobudzania wzrostu gospodarczego, koncentrując się na sektorach oferujących znaczną wartość dodaną  czyli rolno-spożywczym, różnorodności biologicznej, energii odnawialnej, astrofizyki, przestrzeni kosmicznej, oceanografii, wulkanologii, sejsmologii – oraz na roli samych regionów.


Całkowite środki z budżetu UE na regiony najbardziej oddalone w okresie 2007–13 wynoszą 7,84 mld euro i pochodzą głównie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (4,5 mld euro) oraz Europejskiego Funduszu Społecznego (1,3 mld euro), jak również z funduszy na rozwój obszarów wiejskich oraz funduszu rybołówstwa.

Oprócz tego UE uwzględnia konkretne potrzeby regionów najbardziej oddalonych w swoich inicjatywach w dziedzinie konkurencji, rolnictwa, badań naukowych, handlu i transportu.

Dodatkowe informacje

  • Ośrodek informacji na temat najbardziej oddalonych regionów UE esfrpt
  • Technologie cyfrowe a najbardziej oddalone regiony UE – sprawozdanie doc fr


Polityka regionalna UE: bądź na bieżąco
Media społecznościowe