Navigation path

Additional tools

Noord-Ierland: het Peace-programma

Het PEACE III Programma (2007-2013) is een specifiek programma in het kader van de Europese structuurfondsen, dat wil bijdragen tot een vreedzame en stabiele samenleving en tot verzoening in Noord-Ierland en de Ierse grensregio.

Het programma valt onder de doelstelling voor Europese Territoriale Samenwerking. Het heeft een totaalbudget van € 333 miljoen, waarvan € 225 miljoen afkomstig is van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Het beslaat Noord-Ierland en de Ierse Grensregio (met de graafschappen Cavan, Donegal, Leitrim, Louth, Monaghan en Sligo).

De beheersinstantie voor het PEACE III programma is het Special EU Programming Body EN.

Het programma kent twee prioriteiten:

Prioriteit 1: verzoenen van gemeenschappen

Bedoeling is verandering te brengen in bepaalde houdingen op het vlak van sektarisch denken en racisme en steun te bieden aan conflictoplossing en bemiddeling op het niveau van de lokale gemeenschap. Deze prioriteit steunt de uitvoering van strategische modellen voor samenwerking tussen de publieke en de private sector, die gericht zijn op verzoening, culturele diversiteit en gelijkheid. Het wil zinvolle gemeenschaps- en grensoverschrijdende initiatieven vestigen die bijdragen tot meer vertrouwen en verdraagzaamheid, en helpen het sektarische denken en racisme terug te dringen.

Prioriteit 2: bijdragen tot een gemeenschappelijke samenleving

Bedoeling is het doen heropleven van stads-, plattelands- en grensgebieden die een verwaarloosde, afgescheiden, onderbenutte, bedreigende en/of ongastvrije indruk maken, en ze om te vormen tot gemeenschappelijke ruimtes. De interventie is bedoeld om iets te doen aan het probleem van de afzondering van bepaalde groepen binnen de samenleving. Verder moet ze ook de onderliggende problemen van sektarisch denken, racisme en vooroordelen aanpakken door fysieke omgevingen te ontwikkelen die niet ‘afgebakend’ zijn met symbolen die duidelijk maken dat ze tot één kant van een gemeenschap behoren, maar die open en gastvrij zijn voor iedereen.


De Taskforce Noord-Ierland

Een belangrijk initiatief voor Noord-Ierland dat namens de Commissie is genomen, heeft nu geleid tot de instelling van de Taskforce Noord-Ierland (NITF). De oorsprong daarvan ligt in de overeenkomst om in mei 2007 een hernieuwde regeling voor machtsdeling in Noord-Ierland te treffen. Bij deze regeling zijn de twee grootste politieke partijen betrokken. Voorzitter van de Commissie Barroso was de eerste hoge internationale politieke functionaris die een bezoek bracht aan de toenmalige nieuwe premier, Ian Paisley, en diens vicepremier, Martin McGuinness. Hij bood aan om vanuit de Commissie een taskforce in het leven te roepen om te onderzoeken hoe Noord-Ierland zou kunnen profiteren van EU-beleidsmaatregelen en hoe het land actiever zou kunnen deelnemen aan het EU-beleidsproces, met als doel meer welvaart te genereren. Een jaar later schreef voorzitter Barroso in het tijdschrift van het Europees Parlement als volgt: „In de regio zijn nog altijd de sporen aanwezig van een periode van conflict:een hoge mate van afhankelijkheid van de publieke sector, een afkeer tegen het nemen van risico’s, een lage mate van ondernemerschap met weinig investeringen in onderzoek en innovatie, een hardnekkig negatief beeld van de regio onder internationale investeerders, al is dat momenteel duidelijk aan het veranderen, en een groot deel van de bevolking dat schijnbaar vervreemd is geraakt van de wereld van werk.” In dat licht zei hij dan ook dat de taskforce de nadruk zou leggen op „het helpen van de regio om meer groei en werkgelegenheid te creëren, en om in dat opzicht economische kansen voor de bevolking te creëren, met als doel het fundament van het vredesproces te versterken.”

De NITF heeft binnen de Commissie geopereerd onder het gezag van de commissaris voor Regionaal Beleid en in nauwe samenwerking met de Noord-Ierse autoriteiten. Over de jaren is de taskforce flink uitgebreid. Momenteel bestaat deze uit vertegenwoordigers van 17 directoraten-generaal van de Europese Commissie (DG’s) die een rol spelen bij de bevordering van de sociaaleconomische ontwikkeling in de ruimste zin (Landbouw, Klimaat, Concurrentie, Communicatie, Onderwijs en Cultuur, Energie, Ondernemingen en Industrie, Milieu, Gezondheid en Consumenten, Binnenlandse Zaken, Justitie, Onderzoek en Innovatie, Maritieme Zaken en Visserij, Belastingen en Douane-unie, Mobiliteit en Vervoer, tezamen met Regionaal Beleid en Stadsontwikkeling en het Secretariaat-generaal). Het dagelijks beheer van de taskforce is in handen van het DG Regionaal Beleid en Stadsontwikkeling. Verder neemt de Europese Investeringsbank deel aan de vergaderingen van de taskforce. De NITF wordt voorgezeten en bestuurd door Ronnie Hall, hoofdadviseur van het DG REGIO.

De vestiging van de taskforce is uniek voor de Commissie in de zin dat er een nauw samenwerkingsverband is opgezet met specifiek één regio, dat diverse cruciale beleidsterreinen omvat. Informele contacten, informatie-uitwisseling en gezamenlijke bijeenkomsten hebben bijgedragen aan het opbouwen van een vertrouwensrelatie tussen de diensten van de Commissie en de Noord-Ierse regering.

Het verslag van de Taskforce Noord-Ierland.

In april 2008 heeft de Commissie een verslag van haar werkzaamheden in het kader van de NITF pdf en, uitgebracht. In dit verslag heeft zij een aantal ideeën en aanknopingspunten uiteengezet die door Noord-Ierland op de diverse beleidsterreinen zouden kunnen worden onderzocht. Dit verslag is zeer positief ontvangen in Noord-Ierland, dat heeft gereageerd met het opstellen van een eigen actieplan om de aangereikte voorstellen uit te voeren. Deze acties besloegen tal van uiteenlopende gebieden, waaronder transnationale en grensoverschrijdende samenwerking, netwerken (met inbegrip van het PEACE-netwerk en innovatienetwerken met overige regio’s in Europa), energie-efficiëntie en de aanpak van klimaatverandering, het creëren en onderhouden van arbeidsmogelijkheden en ontwikkelen van vaardigheden, investeringen in onderzoek en ondersteuning van ondernemingen.

Over de jaren heeft de NITF gestaag achter de schermen gewerkt aan het bredere politieke verhaal van de regio. Ondertussen kwamen de nieuwe instellingen en de politieke vertegenwoordigers samen en creëerden zij zo nieuwe werkrelaties. Toen voorzitter Barroso op 9 december 2010 in Brussel samenkwam met de nieuwe premier Peter Robinson en vicepremier Martin McGuinness bevestigde hij opnieuw de grote betrokkenheid van de Europese Commissie bij Noord-Ierland. Lees hier de verklaring die is uitgegeven naar aanleiding van de bijeenkomst.

PEACE-conferentie januari 2013

Een groot evenement dat is georganiseerd op initiatief van commissaris Hahn was de Peace-conferentie in Brussel op 31 januari 2013. Naar aanleiding van een officieel bezoek aan de regio ter gelegenheid van de opening van de Peace Bridge in Derry/Londonderry, die is gefinancierd uit hoofde van het PEACE-programma, zei commissaris Hahn het volgende: „Ik wil hun ervaringen meenemen naar Brussel. Ik wil het grootst mogelijke publiek voor hun resultaten. Ten eerste omdat ze onze erkenning en dank verdienen, maar ook omdat ik geloof dat andere delen van de wereld van hun werk kunnen leren.”.

Verder gaf hij aan „overweldigd te zijn door mensen” die hij tijdens zijn bezoek heeft leren kennen: „Mensen uit beide gemeenschappen, die dierbaren hadden verloren en die de lichamelijke en geestelijke littekens dragen van alle gruwelen van het verleden. Hun verhalen waren overdonderend. Dezelfde mensen die een aantal jaren terug elkaar nog vervloekten, werken nu hand in hand aan het opbouwen van een nieuwe gedeelde toekomst. Hun gepassioneerde inzet en hun absolute vastberadenheid verdienen werkelijk alle lof.”

Hij voegt daar nog aan toe: „Het is een eerbetoon aan de mensen die hebben gewerkt aan het PEACE-programma, dat er reeds interesse is getoond uit alle hoeken van de wereld voor de resultaten: vanuit Rusland, Palestina, de Balkan, Colombia en Zuid-Korea. Dit is iets om trots op te zijn.” . Lees hier de volledige toespraak.

Het nieuwe Centrum voor vredesopbouw en conflictoplossing

Vanuit de wens om andere delen van de wereld waar men net een conflictsituatie achter de rug heeft, te helpen en om de kennis die is opgedaan, te exporteren, is besloten om in het kader van het PEACE-programma van de EU een Centrum voor vredesopbouw en conflictoplossing (PBCRC) te bouwen. Het centrum biedt faciliteiten die voor de gehele wereld openstaan, onder andere op het gebied van: internationale uitwisseling en het uitdragen van ervaring op het gebied van regio’s die net een periode van conflict achter de rug hebben; onderwijs en onderzoek, ondersteuning van studies en onderzoek, en organisatie van conferenties, workshops en zomercursussen; tentoonstellingsruimten en archieven met permanente en tijdelijke tentoonstellingen die relevant zijn voor de ervaringen van alle delen van de bevolking; en gedeelde faciliteiten en ruimten voor organisaties die actief zijn op het gebied van gemeenschapsbetrekkingen en vredesopbouw.

Het idee van het PBCRC was oorspronkelijk opgenomen in het verslag van de Commissie in het kader van de NITF van 2008. Indertijd zei voorzitter Barroso dat hij „onder de indruk was van de wens van de regionale politieke leiders om iets terug te geven aan Europa, bijvoorbeeld door een faciliteit voor conflictoplossing te ontwikkelen, die een bron van advies zou vormen voor overige delen van Europa en de rest van de wereld die gebukt gaan onder verdeelde gemeenschappen.”.

Het ontwerpteam voor het PBCRC is aangesteld in juni 2012 en omvat onder meer Studio Daniel Libeskind (SDL) New York. Daniel Libeskind zal toezicht houden op de ontwikkeling van het ontwerp. De betrokkenheid van Daniel Libeskind is van uitermate groot belang om te zorgen dat het voorgestelde centrum ook echt een internationale uitstraling krijgt. SDL heeft over de gehele wereld projecten verwezenlijkt en is wereldwijd vermaard voor het ontwerp van krachtige gebouwen met een centrale functie. Daniel Libeskind was onder meer verantwoordelijk voor het masterplan voor de wederopbouw van Ground Zero in New York.

Het PBCRC zal in 2015 de deuren openen.

Nuttige links:

  • Cohesiebeleid 2007-2013 in Noord-Ierland  DE EN FR
  • Cohesiebeleid 2007-2013 in Ierland DEENFR
  • Het Bureau van de Europese Commissie in Noord-Ierland EN
  • Special EU Programmes Body EN
Regionaal beleid van de EU: Blijf op de hoogte