Zawarcie porozumienia nastąpiło po podpisaniu przez Chorwację traktatu o przystąpieniu z Unią Europejską w dniu 9 grudnia br. (MEMO/11/883), co utorowało drogę temu państwu do uzyskania statusu 28 państwa członkowskiego UE.

- Konieczność stosowania prawa UE może dotyczyć przedstawicieli wszystkich zawodów prawniczych w państwach członkowskich UE. Rozumienie prawa UE jest niezbędnym elementem wzmocnienia unijnego obszaru sprawiedliwości oraz Unii Europejskiej jako praworządnej społeczności – oświadczyła Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, oraz wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej. - Nasze dzisiejsze porozumienie pozwoli sędziom chorwackim i prokuratorom na uczestnictwo w projektach europejskich szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości w okresie poprzedzającym przystąpienie. Stanowi to istotną część ostatnich przygotowań Chorwacji do przystąpienia do UE i zapewni obywatelom i przedsiębiorcom w Chorwacji możliwość uzyskania największych korzyści z przyszłego członkostwa w UE. – dodała.
 
UE zapewni wsparcie finansowe poprzez współfinansowanie działań dotyczących europejskich szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości na krajowym i europejskim poziomie. Stanowi to element celu, jakim jest przeszkolenie 700 000 przedstawicieli zawodów prawniczych z prawa europejskiego do 2020 r. (IP/11/1021).

Zgodnie z dwoma protokołami ustaleń, które zostały dzisiaj podpisane, Chorwacja będzie mogła uczestniczyć w unijnych programach finansowania dotyczących wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych i karnych. Programy te wspomagają projekty szkoleń na temat prawa UE na poziomie europejskim, krajowym i regionalnym. Porozumienie pozwoli zatem chorwackim sędziom, prokuratorom i przedstawicielom innych zawodów prawniczych na udział w szkoleniu na temat prawa europejskiego przed przystąpieniem państwa do UE. Pozwoli to również chorwackiej akademii prawa (Hrvaška pravna akademija) w pełni uczestniczyć w Europejskiej Sieci Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości, która koordynuje na poziomie europejskim działania krajowych struktur szkolenia sędziów i prokuratorów w Europie.

Kontekst

Obecnie na terytorium Unii Europejskiej zawody prawnicze wykonuje 1,4 miliona praktyków, w tym sędziowie, prokuratorzy, adwokaci, notariusze, komornicy oraz urzędnicy sądowi. Komisja zamierza umożliwić przynajmniej połowie przedstawicieli zawodów prawniczych uczestnictwo w europejskich szkoleniach dla kadr wymiaru sprawiedliwości na lokalnym, krajowym lub europejskim poziomie do 2020 r. Wyznaczyła ona dodatkowy cel polegający na zapewnieniu wszystkim przedstawicielom zawodów prawniczych możliwości udziału, w trakcie ich kariery zawodowej, w co najmniej jednotygodniowym szkoleniu z prawa UE.

Aby osiągnąć ten cel, Komisja wezwała rządy poszczególnych państw, rady sądownictwa, organizacje zawodowe i podmioty szkolące kadry wymiaru sprawiedliwości zarówno na poziomie UE, jak i na poziomie krajowym, do zobowiązania się do włączenia prawa UE do programów organizowanych przez nich szkoleń oraz zwiększenia liczby kursów i uczestników.

Komisja ze swej strony pragnie ułatwić dostęp do środków unijnych na wsparcie projektów szkoleniowych wysokiej jakości, w tym nauczania za pośrednictwem internetu i nośników elektronicznych (e-learning). Komisja zaproponowała, by w nowych wieloletnich ramach finansowych UE uczynić europejskie szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości jednym z najważniejszych priorytetów, przyjmując za cel przeszkolenie, do 2020 r., ponad 20 000 przedstawicieli zawodów prawniczych rocznie.

Aby wesprzeć budowanie wspólnej europejskiej kultury sądowniczej opartej na wzajemnym zaufaniu, począwszy od 2014 r. Komisja uruchomi dwutygodniowy program wymiany dla nowych sędziów i prokuratorów. Komisja będzie wspierać szkolenia poprzez Europejski portal e-Justice, który stanowi pojedynczy punkt kontaktowy UE umożliwiający zasięgnięcie informacji na temat przepisów i dostęp do wymiaru sprawiedliwości we wszystkich państwach członkowskich UE, oraz przekazując wskazówki praktyczne w zakresie metod i ocen szkolenia.
W europejskim szkoleniu dla pracowników wymiaru sprawiedliwości można wziąć udział w początkowym okresie szkolenia zawodowego lub w ramach kształcenia ustawicznego. Obejmuje to:

• prawodawstwo UE, w tym prawo materialne i procesowe, wraz z odpowiednim orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
• wiedzę o krajowych systemach sądowych.

Może być ono uzupełnione szkoleniem językowym. Program europejskich szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości obejmuje dwa dodatkowe elementy: działania w zakresie szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości, na szczeblu lokalnym, krajowym lub europejskim, oraz wymianę transgraniczną.

Komisja będzie także zachęcać partnerstwa publiczno-prawne do opracowania innowacyjnych rozwiązań szkoleniowych, w tym do opierania się na doświadczeniu zdobytym przez wszystkie podmioty świadczące usługi szkoleniowe.

Podstawa prawna

Szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości są przede wszystkim obowiązkiem poszczególnych państw, jak podkreślono w rezolucji Rady z 2008 r. W traktacie lizbońskim (art. 81 ust. 2 lit. h) i art. 82 ust. 1 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) wezwano UE do „wspierania szkolenia sędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwości” zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych.

W programie sztokholmskim z 2009 r. wezwano do zdecydowanych działań ze strony UE na rzecz wsparcia wysiłków w zakresie szkoleń na szczeblu krajowym oraz do opracowania mechanizmów szkoleniowych na poziomie UE. Parlament Europejski również konsekwentnie podkreślał w swojej rezolucji, że odpowiednie szkolenie kadr wymiaru sprawiedliwości przyczynia się do poprawy funkcjonowania rynku wewnętrznego i ułatwia obywatelom korzystanie z ich praw.

Dalsze informacje

Portal informacyjny Dyrekcji Generalnej ds. Sprawiedliwości:
http://ec.europa.eu/justice/newsroom/news/index_en.htm
Komisja Europejska – Europejska sieć szkolenia
http://ec.europa.eu/justice/criminal/european-judicial-training/index_en.htm
Komisja Europejska – Kwestie związane z wymiarem sprawiedliwości w procesie rozszerzenia UE
http://ec.europa.eu/justice/international-relations/enlargement/index_en.htm
Strona internetowa wiceprzewodniczącej Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości:
http://ec.europa.eu/reding