Komisja proponuje utworzenie specjalnego funduszu GMES, podobnego do modelu wybranego dla Europejskiego Funduszu Rozwoju, utworzonego z wkładów finansowych wszystkich 27 państw członkowskich UE obliczonych na podstawie ich dochodu narodowego brutto (DNB).

Będzie to wymagało porozumienia międzyrządowego między państwami członkowskimi UE zebranymi w Radzie. Program będzie koordynowany przez Komisję, a zarządzaniem finansowym mogłaby zająć się Agencja Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej (GSA).

- Aby sprostać coraz większym wyzwaniom na poziomie światowym, Europa potrzebuje własnego, dobrze skoordynowanego i wiarygodnego systemu obserwacji Ziemi. Program GMES znacznie pobudzi rozwój europejskich badań naukowych związanych z przestrzenią kosmiczną, a w ostatecznym rozrachunku również wesprze ożywienie gospodarcze i pomoże rozwiązać najważniejsze problemy, z jakimi borykają się obecnie europejscy obywatele – powiedział wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej odpowiedzialny za przemysł i przedsiębiorstwa Antonio Tajani.

GMES, dysponujący satelitami Sentinel, dostarcza informacji pozwalających lepiej zrozumieć, w jaki sposób nasza planeta może się zmieniać; do jego zadań należy też monitorowanie stanu środowiska na lądzie, na morzu i w atmosferze.

Przeciwdziałanie zmianie klimatu, reagowanie na sytuacje kryzysowe, zapewnianie lepszej kontroli granic, poprawa bezpieczeństwa czy alarmowanie obywateli w przypadku pogorszenia się jakości powietrza to działania, które wymagają precyzyjnych i aktualnych informacji o Ziemi.

GMES dostarcza niezbędnych danych, w tym map używanych do działań w sytuacjach kryzysowych i danych dotyczących monitorowania parametrów zmiany klimatu, temperatury mórz i oceanów lub składu chemicznego atmosfery. GMES jest także istotny dla poprawy bezpieczeństwa obywateli, np. w zakresie nadzoru granicznego oraz walki z piractwem i przestępczością zorganizowaną.

Jak wynika z analizy kosztów i korzyści, inwestycja w GMES ma zwrócić się co najmniej dwukrotnie do roku 2020 i czterokrotnie do roku 2030. Stanowi ona ogromny potencjał dla wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy oraz rozwoju innowacyjnych usług i zastosowań komercyjnych w sektorze usług pochodnych.

W wymiarze europejskim GMES pomaga uzyskać korzyści skali, ułatwia wspólne inwestycje w duże projekty infrastrukturalne, sprzyja koordynacji działań i wzmacnia sieci obserwacyjne, umożliwia harmonizację i interkalibrację danych oraz stanowi impuls niezbędny do powstawania światowej klasy centrów doskonałości w Europie.

Harmonizacja i normalizacja informacji geoprzestrzennych na poziomie UE jest głównym wyzwaniem dla wprowadzenia w życie polityki Unii w wielu dziedzinach. Wiele problemów związanych ze środowiskiem – takich jak przeciwdziałanie zmianie klimatu i strategie adaptacyjne – wymaga myślenia w skali globalnej i lokalnych działań.

Dysponując GMES, UE zapewnia sobie niezależny dostęp do wiarygodnych, identyfikowalnych i trwałych informacji dotyczących środowiska i bezpieczeństwa, a także, poprzez międzynarodową inicjatywę GEOSS (Globalna Sieć Systemów Obserwacji Ziemi), przyczynia się do budowy światowych baz danych obserwacyjnych i informacji oraz zwiększa swoje wpływy w ramach międzynarodowych negocjacji i traktatów, takich jak trzy konwencje z Rio de Janeiro, traktat zastępujący protokół z Kioto oraz inne umowy dwustronne lub wielostronne.

GMES jest uznawany za europejski wkład w budowę Globalnej Sieci Systemów Obserwacji Ziemi, tworzonej w ramach Grupy ds. Obserwacji Ziemi (GEO).

Komisja zaznaczyła, że ze względu na ograniczenia budżetu UE zaproponowano, by w latach 2014-2020 GMES finansowany był poza wieloletnimi ramami finansowymi. Niemniej jednak Komisja jest nadal zdecydowana dbać o powodzenie programu; w tym kontekście dzisiejszym komunikatem rozpocznie debatę z udziałem Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie przyszłości GMES.

Więcej informacji na temat Globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa (GMES):
http://ec.europa.eu/enterprise/policies/space/gmes/index_en.htm