Centrum ds. Pluralizmu i Wolności Mediów zostało powołane przy Centrum Badań Zaawansowanych im. Roberta Schumana w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim. Jego prace rozpoczną się w grudniu 2011 r., a kierować nim będzie prof. Pier Luigi Parcu. Przedsięwzięcie otrzymało dotację w wysokości 600 tys. euro.

– Wolność wypowiedzi jest częściowo zależna od zróżnicowanych i wolnych mediów. Nowe centrum ma do odegrania ważną rolę w zakresie opracowania i testowania koncepcji związanych z pluralizmem i wolnością mediów, które mogą wzbogacić debatę publiczną i politykę – stwierdziła wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. agendy cyfrowej Neelie Kroes ogłaszając utworzenie centrum.

Centrum zajmie się czterema konkretnymi działaniami. Są to: badania teoretyczne i stosowane (serie dokumentów roboczych, badania polityczne, monitorowanie pluralizmu mediów), debaty, działalność edukacyjna i szkoleniowa (seminaria, letnia akademia) oraz upowszechnianie wyników.

Centrum powstaje przy Europejskim Instytucie Uniwersyteckim ze względu na długie doświadczenie instytutu w dziedzinie zarządzania europejskiego.

Inicjatywa stanowi kolejny krok Komisji na drodze do większej ochrony zasad pluralizmu i wolności mediów w Europie. Jednym z jej zadań jest sprawdzenie, czy niezbędne jest podjęcie dalszych działań na szczeblu europejskim, krajowym lub regionalnym. Komisja powołała niedawno grupę wysokiego szczebla w tej dziedzinie, której przewodniczy dr Vaira Vike-Freiberga (zob. (IP/11/1173). Komisja jest też w trakcie organizacji grupy ds. przyszłości mediów, w skład której wejdzie wiele zainteresowanych stron, i która zacznie działać w najbliższej przyszłości.

Kontekst

Prawo do wolności wypowiedzi i informacji zostało ustanowione w art. 11 Karty Praw Podstawowych UE, który stanowi, że należy szanować wolność i pluralizm mediów. Jest to fundament każdego wolnego i demokratycznego społeczeństwa, jak również unijnych wartości dotyczących demokracji i społeczeństwa. Jednakże na skuteczne korzystanie z tych praw mogą niekorzystnie wpływać rządy lub osoby prywatne - w związku z czym kwestia ta pozostaje źródłem niepokoju.

Należy również zauważyć, że rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych umożliwił znaczne ograniczenie kosztów dystrybucji i zmniejszenie barier wejścia na rynek dla nowych podmiotów na rynku mediów, jednakże wiążą się z nim obawy decydentów dotyczące różnorodności mediów, wynikające m.in. z konieczności zmiany dotychczasowego modelu biznesowego prasy drukowanej.

Komisja Europejska i Parlament Europejski są żywo zainteresowane zachowaniem wolności i pluralizmu mediów. W 2011 r. Komisja podjęła szereg działań mających na celu zapewnienie zgodności prawa krajowego z unijnym. W szczególności w styczniu 2011 r. wiceprzewodnicząca Komisji Neelie Kroes zajęła się ważnymi kwestiami związanymi z węgierskim prawem medialnym oraz jego kompatybilnością z prawem UE, a w szczególności z dyrektywą o medialnych usługach audiowizualnych. Rząd Węgier zobowiązał się do zmiany węgierskiego prawa medialnego w czterech kwestiach: obowiązek wyważonego relacjonowania; zasada państwa pochodzenia; obowiązki w zakresie rejestracji oraz treści obraźliwe. Ustalone zmiany zostały przyjęte przez rząd Węgier 7 marca 2011 r.

Centrum jest finansowane z funduszy przeznaczonych początkowo na zaproponowany przez europosła Paula Rübiga program „Erasmus dla dziennikarzy”.

Przydatne linki

Centrum Badań Zaawansowanych im. Roberta Schumana: http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres/RobertSchumanCentre/Index.aspx

Główny adres Europejskiego Instytutu Uniwersyteckiego: http://www.eui.eu/Home.aspx

Badanie wykonalności programu „Erasmus dla dziennikarzy”: http://ec.europa.eu/information_society/media_taskforce/mobility/index_en.htm

Zespół zadaniowy ds. mediów Komisji Europejskiej: http://ec.europa.eu/information_society/media_taskforce/index_en.htm

Strona internetowa agendy cyfrowej: http://ec.europa.eu/information_society/digital-agenda/index_en.htm 

Strona internetowa komisarz Neelie Kroes: http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/kroes/

Neelie Kroes na Twitterze: http://twitter.com/neeliekroeseu