Łatwiejszy dostęp do treści audiowizualnych i uporządkowanie kwestii dystrybucji online dzieł audiowizualnych, takich jak filmy fabularne, dokumentalne, animowane czy teatr telewizji – to główne cele konsultacji Komisji Europejskiej z zainteresowanymi stronami. Technologia cyfrowa i internet szybko zmieniają sposoby produkcji, wprowadzania na rynek i dystrybucji dzieł audiowizualnych. Konsumenci mają coraz większe oczekiwania co do możliwości oglądania wszystkiego w dowolnym miejscu i czasie za pośrednictwem licznie dostępnych urządzeń (TV, komputer osobisty, konsole do gier, mobilne środki komunikacji). Wraz z rozwojem technologii, zmieniają się modele biznesowe i pojawiają się nowe możliwości dla twórców i dystrybutorów, ale i nowe oczekiwania konsumentów.

Aby zorientować się, jak Europa może wykorzystać nowe możliwości dla utworzenia jednolitego rynku cyfrowego, Komisja Europejska opublikowała zieloną księgę z inicjatywy komisarza ds. rynku Michela Barniera, w porozumieniu z wiceprzewodniczącą Komisji ds. agendy cyfrowej Neelie Kroes oraz komisarz ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży Androullą Vassilliou. Zielona księga stanowi podstawę debaty o tym, czy i jak należy dostosować ramy prawne, aby umożliwić branży europejskiej rozwój nowych modeli, twórcom znalezienie nowych kanałów dystrybucji, a konsumentom w Europie łatwiejszy dostęp do treści audiowizualnych.

Na temat poszczególnych aspektów dystrybucji dzieł audiowizualnych w internecie (filmy fabularne, filmy dokumentalne, teatr telewizji, filmy animowane itp.) mogą się wypowiedzieć wszyscy zainteresowani. Odpowiedzi można przesyłać do dnia 18 listopada 2011 r. 

- Chcę zagwarantować wszystkim Europejczykom pełny dostęp do możliwości, jakie stwarza internet. Ogromne znaczenie ma dla mnie zdanie wszystkich zainteresowanych stron – twórców, wykonawców, producentów, dystrybutorów i konsumentów. Wyniki tych konsultacji w istotny sposób przyczynią się do opracowania inicjatyw, które przygotowuję, obejmujących wniosek legislacyjny dotyczący zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, analizę ram prawnych ustanowionych dyrektywą o społeczeństwie informacyjnym z 2001 r. oraz przegląd dyrektywy w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej – powiedział komisarz europejski ds. rynku wewnętrznego i usług Michel Barnier.

Zielona księga zajmuje się szeregiem kwestii:

• ocenia tempo zmian, którym branża audiowizualna podlega w ramach rewolucji internetowej i wskazuje, jak najlepiej stawić czoła związanym z nią wyzwaniom
• poszukuje sposobów najlepszego wykorzystania możliwości, jakie twórcom, branży i konsumentom stworzy jednolity rynek internetowy (nowe modele biznesowe, więcej usług internetowych i większe wynagrodzenia dla posiadaczy praw autorskich)
• omawia system rozliczeń dotyczący praw związanych z dystrybucją w internecie audiowizualnych usług medialnych. Konieczna jest ocena zakresu występowania problemów w tym obszarze, dokładnego charakteru tych problemów i wariantów polityki, które można rozważyć;
• stawia pytanie, czy konieczne są dodatkowe środki na poziomie UE, aby zapewnić autorom i wykonawcom odpowiednie wynagrodzenie za wykorzystanie w internecie dzieł i występów, do których posiadają oni prawa autorskie;
• zajmuje się także pewnymi szczególnymi rodzajami wykorzystania dzieł audiowizualnych, takimi jak misyjna działalność instytucji dziedzictwa filmowego i dostęp osób niepełnosprawnych do kultury.

Odpowiedzi zebrane w ramach konsultacji ułatwią Komisji ocenę zasadności środków pozwalających obywatelom UE, dostawcom treści usług internetowych i właścicielom praw autorskich skorzystać w pełni z potencjału jednolitego rynku internetowego, a także przygotować wniosek Komisji dotyczący racjonalizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.

Sektor audiowizualny w UE

Sektor kultury w Europie, obejmujący także branżę audiowizualną, ma istotny udział w gospodarce UE, wytwarzając około 3% unijnego PKB, tworząc rynek o wartości 500 mld euro rocznie i dając zatrudnienie około 6 mln osób. Ponadto sektor ten odgrywa ważną rolę, jeśli chodzi o wspieranie innowacji, zwłaszcza w zakresie sprzętu i sieci. UE plasuje się na drugim miejscu na świecie, jeśli chodzi o oglądanie telewizji, produkuje więcej filmów niż jakikolwiek inny region świata i zapewnia ponad 500 usług wideo w internecie.

W ramach programu MEDIA Komisji Europejskiej w latach 2007-2013 przeznaczono 755 mln euro na europejski przemysł filmowy (od powstania programu w 1991 r. przyznano ponad 1,5 mld euro). Środki te przeznaczone są na poprawę dystrybucji i promocji europejskich filmów oraz wzmocnienie konkurencyjności sektora. Cele programu obejmują wspieranie dystrybucji w internecie dzieł audiowizualnych za pośrednictwem, np. platform wideo na żądanie. Zob. http://ec.europa.eu/culture/media/programme/newtech/vod_dcc/list/index_en.htm 

Publikacja zielonej księgi Komisji jest częścią realizacji Strategii Europa 2020, która ma pobudzić inteligentny, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu rozwój w Europie, aktu o jednolitym rynku i towarzyszącej strategii Komisji w zakresie praw własności intelektualnej (zob. IP/11/630) i Europejskiej agendy cyfrowej (zob. IP/10/581). 

Zob. także MEMO/11/502.

Konsultacje dostępne są na stronie internetowej:
http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/2011/audiovisual_en.htm