U podstaw Unii Europejskiej leżą traktaty założycielskie:

• Traktat Paryski, który ustanowił Europejską Wspólnotę Węgla i Stali w 1951 r. oraz
• Traktaty Rzymskie, które ustanowiły Europejską Wspólnotę Gospodarczą oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom) w 1957 r.

do których następnie wprowadzono zmiany:

• Jednolitym Aktem Europejskim w 1986 r.
• Traktatem o Unii Europejskiej z Maastricht w 1992 r.
• Traktatem z Amsterdamu w 1997 r.
• Traktatem z Nicei w 2001 r.
• Traktatem z Lizbony w 2009 r.

Traktaty stworzyły bardzo silne więzi prawne między państwami członkowskimi. Kraje wchodzące w skład UE (czyli państwa członkowskie) pozostają niezależne i suwerenne, jednak łączą swoją suwerenność, aby uzyskać siłę i wpływy w skali światowej, jakich żaden z nich nie mógłby osiągnąć samodzielnie.

Łączenie suwerenności oznacza w praktyce, że państwa członkowskie przekazują niektóre swoje uprawnienia decyzyjne wspólnie utworzonym instytucjom, tak aby decyzje w konkretnych obszarach wspólnego zainteresowania można było podejmować demokratycznie na poziomie europejskim.

Polityka i prawo Unii Europejskiej są wynikiem decyzji podjętych przez główne instytucje:

• Radę Europejską(reprezentującą przywódców państw członkowskich)
• Radę Unii Europejskiej (reprezentującą państwa członkowskie)
• Parlament Europejski (reprezentujący obywateli) oraz
• Komisję Europejską (politycznie niezależny organ, który dba o interes wspólnotowy).