Cosán nascleanúna

Aontú nua domhanda a fháil faoin athrú aeráide - 28/01/2009

Mór-ról do thrádáil carbóin san iarracht le tabhairt faoin athrú aeráide, dar le AE.

I b páipéar a leagann amach a sheasamh English roimh chainteanna idirnáisiúnta aeráide, deir an Coimisiún gur dócha go n-ardóidh na costais go mór chun téamh domhanda a smachtú sna blianta romhainn – rud a chuirfidh €175bn le bille bliantúil an domhain faoi 2020. Beidh gá le breis is leath an mhéid sin i dtíortha forbraíochta mar an tSín is an India.

Ba cheart don AE is do na cumhachtaí geilleagracha eile cabhrú chun íoc as laghdú na ngás ceaptha teasa ó thíortha forbraíochta.

Cuireann an páipéar roghanna éagsúla i láthair chun maoiniú idirnáisiúnta a mhéadú - ina measc, iachall a chur ar thíortha íoc de réir a leibhéal ioncaim is astaíochtaí. Nó d'fhéadfaí roinnt liúntas astaíochtaí a chur ar ceant ar mhargadh carbóin.

Mar chúiteamh, ba cheart do na tíortha forbraíochta uile - seachas na cinn is boichte ar fad - fás na n-astaíochtaí a theorannú trí ghlacadh le straitéisí forbraíochta a tháirgeann níos lú gás ceaptha teasa. Sna straitéisí bheadh cosc le dífhoraoisiú na dtropaicí, mar ionsúnn crainn is plandaí dé-ocsaíd charbóin.

Ghlac an tAE féin le céimeanna misniúla DeutschEnglishespañolfrançaisitalianopolski chun tabhairt faoin athrú aeráide, trí astaíochtaí a laghdú. Anois tá fonn air tógáil air sin sna cainteanna i gCóbanhávan i mí na Nollag. D'fhonn tiomantas nua uaillmhianach chun tabhairt faoin athrú aeráide a fháil atá an chomhdháil á heagrú ag na NA. Téann an conradh láithreach - Prótacal Kyoto - as feidhm ag deireadh 2012.

Spreagfaidh an tAE na tíortha forbraíochta tiomnú do laghdú foriomlán 30% sna hastaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2020 (i gcomparáid le leibhéil 1990). B'éagsúil an cion ó thír go tír, ag brath ar ioncam, ar dhaonra, ar leibhéal astaíochtaí is ar iarrachtaí cheana chun astaíochtaí a laghdú. Bheadh faireachán ar an ngéilliúlacht is chuirfí i bhfeidhm í.

Measann an Coimisiún freisin go mbeidh mór-ról ag trádáil na n-astaíochtaí, is tabharfaidh sé faoi mhargadh carbóin domhanda a thógáil. Tá fás ar líon na dtíortha, mar SAM, an Nua-Shéalainn is an Astráil, ar mhaith leo scéimeanna dá leithéid a bhunú; amhail margadh carbóin an AE English a tugadh isteach i 2005. Teorannaíonn an scéim iomlán na n-astaíochtaí CO2, ach ceadaíonn do ghnóthais sochair a dhíol is a cheannach eatarthu féin.

Toisc gur dosheachanta roinnt den athrú aeráide, ba cheart do chomhaontú Chóbanhávan creatlach a chur a fáil le cabhrú le tíortha chun athchóiriú. Agus ba chóir go gcinnteodh sé tacaíocht do thíortha bochta atá faoi bhagairt ag an doineann, triomach, stoirmeacha is tuilte.

Pléifidh na ceannairí Eorpacha agus lucht an dlí tograí an Choimisiúin, a cuireadh i láthair an 28 Eanáir, sna míonna romhainn.

Breis eolais faoi chreat-choinbhinsiún na NA ar athrú aeráide English.

Choose high-contrast version Set page to normal font size Increase font size by 200 percent Cuir an leathanach seo chuig cara Clóigh an leathanach seo

 

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

Fuair Ní bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?

Useful links