Θαλάσσια λεκάνη της Μεσογείου

Μεσόγειος Θάλασσα

Παρόλο που περισσότερες από 20 χώρες περιβάλλονται από τη Μεσόγειο Θάλασσα, μεγάλο μέρος της βρίσκεται εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Συνεπώς, απαιτείται συνεργασία για

  • τη διαχείριση των θαλάσσιων δραστηριοτήτων
  • την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της θαλάσσιας κληρονομιάς
  • την πρόληψη και την καταπολέμηση της ρύπανσης
  • τη βελτίωση της ασφάλειας στη θάλασσα
  • την προώθηση της γαλάζιας ανάπτυξης και της απασχόλησης.

Στην περιοχή της Μεσογείου, η ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική στοχεύει στη βελτίωση της συνεργασίας και της διακυβέρνησης, καθώς και στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης. Περιλαμβάνει τα εξής:

  • Τις ομάδες εργασίας για την ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική στη Μεσόγειο, στις οποίες εκπροσωπούνται όλες οι χώρες της Μεσογείου και οι περιφερειακές οργανώσεις, που συνεδριάζουν σε ετήσια βάση.
  • Την τριμερή συνεργασία μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού - για την ανάπτυξη των θαλάσσιων τομέων στη Μεσόγειο, κυρίως στις νότιες χώρες εταίρους της ΕΕ. Στη βάση αυτής της συνεργασίας και σε συνέχεια του 12ου συνεδρίου FEMIP, τα τρία αυτά μέρη συνεργάζονται με τη γραμματεία της Ένωσης για τη Μεσόγειο και τις ενδιαφερόμενες χώρες για βασικά θέματα, όπως:
    • την ανάπτυξη θαλάσσιων συνεργατικών σχηματισμών
    • την προώθηση ενός δικτύου ιδρυμάτων και ακαδημιών ναυτικής εκπαίδευσης
    • την ανάπτυξη ενός εικονικού κέντρου γνώσεων για τη θαλάσσια και ναυτιλιακή πολιτική στη Μεσόγειο.
  • Το σχέδιο για την ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική στη Μεσόγειο - το οποίο χρηματοδοτούν οι χώρες του Νότου στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, και στοχεύει να βοηθήσει αυτές τις χώρες να αναπτύξουν ολοκληρωμένες στρατηγικές για θαλάσσια και ναυτιλιακά θέματα.
  • Την ανάπτυξη υποπεριφερειακών στρατηγικών για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων και την αντιμετώπιση των αδυναμιών συγκεκριμένων θαλάσσιων περιοχών, π.χ. η νέα στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή της Αδριατικής Θάλασσας και του Ιονίου Πελάγους και το σχέδιο δράσης της.
  • Κάθε χρόνο, το Μεσογειακό Φόρουμ για τις Υπηρεσίες Ακτοφυλακής – ένα εθελοντικό, ανεξάρτητο και μη πολιτικό φόρουμ στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι διοικητικών αρχών, οργανισμών και φορέων αρμόδιων για τις υπηρεσίες ακτοφυλακής σε όλες τις χώρες της Μεσογείου. Το φόρουμ χρηματοδοτείται από τη Γενική Διεύθυνση Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
  • Προσπάθειες για την ανάπτυξη του Εικονικού Κέντρου Γνώσεων για θαλάσσια και ναυτιλιακά θέματα στη Μεσόγειο, με στόχο τη συγκέντρωση και την ανταλλαγή γενικών, τεχνικών και τομεακών πληροφοριών. Το κέντρο αυτό θα συμβάλει στη βελτίωση των συνεργειών μεταξύ των πρωτοβουλιών και των προγραμμάτων, στη διευκόλυνση του συντονισμού και της συνεργασίας, στην προώθηση των επενδύσεων και της καινοτομίας, και στην ενίσχυση των θαλάσσιων επιχειρήσεων.
  • Δύο μελέτες που πρόκειται να ολοκληρωθούν σύντομα:

    (α) Δράσεις στήριξης για την ανάπτυξη θαλάσσιων συνεργατικών σχηματισμών στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο - με στόχο τη χαρτογράφηση των υφιστάμενων συνεργατικών σχηματισμών, τον εντοπισμό των πλεονεκτημάτων και των αδυναμιών των διαφόρων ειδών συνεργατικών σχηματισμών και την εξέταση του κατά πόσον είναι σκόπιμο να αναπτυχθούν εθνικοί συνεργατικοί σχηματισμοί και να προωθηθεί η μεταξύ τους συνεργασία σε τοπικό επίπεδο

    (β) Μεσόγειος Θάλασσα – Εντοπισμός των στοιχείων και του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της θαλάσσιας συνεργασίας, που αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης μελέτης για το αναπτυξιακό δυναμικό των θαλάσσιων επιχειρήσεων στη Μεσόγειο, στη θάλασσα της Αδριατικής και του Ιουνίου Πελάγους και στον Εύξεινο Πόντο. Στόχος είναι η αξιολόγηση της υφιστάμενης θαλάσσιας συνεργασίας, η ανάδειξη της προστιθέμενης αξίας της συνεργασίας μεταξύ των θαλάσσιων και υποθαλάσσιων λεκανών, καθώς και ο προσδιορισμός και η πρόταση, αφενός, ενός καταλληλότερου περιεχομένου και γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής και, αφετέρου, μιας αποτελεσματικότερης διαδικασίας για την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ θαλάσσιων και υποθαλάσσιων λεκανών.
     
    Εντός του 2014, η Γενική Διεύθυνση Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας πρόκειται να δρομολογήσει:

    (α) μελέτη για τη δικτύωση θαλάσσιων εκπαιδευτικών ακαδημιών και ιδρυμάτων στην περιοχή της Μεσογείου, με στόχο να εκτιμηθεί κατά πόσον μπορεί να συσταθεί ένα τέτοιο δίκτυο και με ποιον τρόπο, καθώς επίσης αν μπορεί το δίκτυο αυτό να έχει προστιθέμενη αξία και να περιλαμβάνει δραστηριότητες σχετικές με την ακτοφυλακή

    (β) έρευνα που θα συμβάλει στην ανάπτυξη και την καινοτομία στη θαλάσσια οικονομία μέσω του Εικονικού Κέντρου Γνώσεων για Θαλάσσια και Ναυτιλιακά Θέματα στη Μεσόγειο.

Περιφερειακή συνεργασία με μεσογειακούς εταίρους

Οι σχέσεις της ΕΕ με τις χώρες της Νότιας Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής αναπτύσσονται μέσω της Ευρωμεσογειακής Εταιρικής Σχέσης, που θεσπίστηκε το 1995 με βάση τη Δήλωση της Βαρκελώνης. Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (ΕΠΓ) άρχισε να ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και αυτών των περιοχών.

Η Ευρωμεσογειακή Εταιρική Σχέση, γνωστή επίσης ως Διαδικασία της Βαρκελώνης, είναι ένα περιφερειακό φόρουμ πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής συνεργασίας που υλοποιείται παράλληλα με τις διμερείς συμφωνίες σύνδεσης και τα σχέδια δράσης της ΕΠΓ. Η διαδικασία ξεκίνησε εκ νέου το 2008 όταν συστάθηκε η Ένωση για τη Μεσόγειο.

Τα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ σχέδια για τη θάλασσα και τη ναυτιλία εμπίπτουν σε διάφορους τομείς πολιτικής. Μερικά από αυτά είναι τα εξής:

Βασικά έγγραφα

Αξιοποίηση του θαλάσσιου δυναμικού της Ευρώπης

Περισσότερες πληροφορίες

Θαλάσσιο Φόρουμ

Ευρωπαϊκός Άτλας των Θαλασσών

Ευρωπαϊκό Δίκτυο Θαλάσσιων Παρατηρήσεων και Δεδομένων (EMODnet)

EUROSTAT

Θαλάσσια πολιτική

Ειδήσεις