Cosán nascleanúna

An tAontas Eorpach agus na Romaigh

Romaigh óga © An tAontas Eorpach/Reporters

Tá sé de chúram ar na hinstitiúidí Eorpacha agus ar gach Ballstát feabhas a chur ar an saol atá ag Romaigh na hEorpa.

Is iad na Romaigh an mionlach eitneach is mó san Eoraip.  As tuairim is 10-12 mhilliún Romach atá ann ar fud na hEorpa, tá 6 mhilliún nó mar sin ina gcónaí san Aontas Eorpach, agus is saoránaigh de chuid an Aontais Eorpaigh an chuid is mó díobh sin. Tá roinnt mhaith Romach san Aontas Eorpach thíos le claontacht agus imeallú sóisialta, in ainneoin go bhfuil cosc curtha ag na Ballstáit ar an idirdhealú (leithcheal).

Cé hiad na Romaigh?

Romach an téarma a úsáidtear go hiondúil i ndoiciméid bheartais agus i bpléití de chuid an Aontais Eorpaigh, cé go gcuimsíonn an téarma grúpaí éagsúla, m.sh. Romaigh, Giofóga, an Lucht Siúil, Manúisigh, Aisceailígh agus Sintígh.

Comhfhreagracht

Is fada an tAontas Eorpach ag rá gur gá na Romaigh a lánpháirtiú ar bhealach níos fearr (féach an Teachtaireacht maidir le lánpháirtiú eacnamaíoch agus sóisialta na Romach san Eoraip (2010)), ach tá níos mó dul chun cinn le déanamh. Tá comhfhreagracht ar na hinstitiúidí Eorpacha agus ar na Ballstáit an dul chun cinn sin a dhéanamh.

Sa bhliain 2011, ghlac an Coimisiún Eorpach Teachtaireacht inar iarradh straitéisí náisiúnta a fhorbairt maidir le lánpháirtiú na Romach, straitéisí ina mbeadh sonraí faoi na beartais agus na bearta praiticiúla atá le déanamh (Teachtaireacht maidir le creat Eorpach do straitéisí náisiúnta maidir le lánpháirtiú na Romach idir seo agus 2020).

Chuir gach tír straitéis maidir leis na Romaigh, nó bearta comhtháite beartais, i dtoll a chéile. Rinne an Coimisiún Eorpach measúnú ar na straitéisí agus na bearta sin i dTeachtaireacht a glacadh in 2012 (Straitéisí náisiúnta maidir le lánpháirtiú na Romach: an chéad chéim i gcur chun feidhme chreat an Aontais Eorpaigh). An 9 Nollaig 2013, ghlac an Chomhairle Eorpach moladh i dtaca le bearta éifeachtacha maidir le lánpháirtiú na Romach sna Ballstáit.

I dtuarascáil ar mheasúnú 2013 (Céimeanna chun straitéisí náisiúnta maidir le lánpháirtiú na Romach a chur chun feidhme) díríodh go sonrach ar na réamhchoinníollacha struchtúracha a theastaíonn i ngach tír ar leith. Sna tuarascálacha bliantúla seo (go dtí 2020) úsáidtear eolas a thug gach tír ar leith, eagraíochtaí neamhrialtasacha, eagraíochtaí idirnáisiúnta agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha. I dtuarascáil 2014pdf(611 kB) Roghnaigh aistriúcháin an naisc roimhe seo.  scrúdaíodh an dul chun cinn iomlán sna príomhréimsí uile. I dTeachtaireacht 2015pdf(353 kB) Roghnaigh aistriúcháin an naisc roimhe seo.  – atá dírithe ar réamhchoinníollacha struchtúracha le go n-éireodh go maith leis an gcur chun feidhme – aithnítear gur tháinig feabhas ar an gcaoi a ndéantar Straitéisí (leasaithe) Náisiúnta maidir le Lánpháirtiú na Romach a chur i gcomhréir le hionstraimí maoinithe an Aontais Eorpaigh, ach tá gá le hiarracht bhreise chun an t-idirdhealú agus an meon frithghiofógachais a throid agus chun go mbeidh na struchtúir chomhordúcháin atá ann cheana ina meicníochtaí comhair éifeachtacha agus cuimsitheacha a bhaineann leis an tsochaí shibhialta agus le húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla agus ina meicníochtaí atá tiomanta don chur chun feidhme ar an leibhéal áitiúil agus do mhonatóireacht a dhéanamh ar an méid sin.

Faoi chuimsiú an idirphlé i dtaobh na straitéise Eoraip 2020, mheabhraigh an Coimisiún Eorpach nach mór tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh chun lánpháirtiú na Romach a bhaint amach.

Na doiciméid go léir a bhaineann leis na Romaigh.

Our DreamClár faisnéise cúig chaibidil a scannánaíodh i gcúig thír i Lár agus in Oirthear na hEorpa.

Ábhair cheartais ar Twitter