Obywatelstwo UE

Czym jest obywatelstwo UE?

• Każda osoba mająca przynależność państwa członkowskiego UE jest automatycznie również obywatelem UE. Obywatelstwo UE ma charakter dodatkowy i nie zastępuje obywatelstwa krajowego. Każdy kraj UE określa warunki nabycia i utraty obywatelstwa danego kraju.

• Obywatelstwo Unii nadaje każdemu obywatelowi UE bezpośrednio Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej .

Jakie prawa przysługują obywatelom UE?

W Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zapisano prawa do:

• swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium UE;
• głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach lokalnych;
• korzystania z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych państw członkowskich;
• kierowania petycji do Parlamentu Europejskiego i odwoływania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Prawa te dotyczą wszystkich obywateli UE.

Obywatelom UE przysługują też inne prawa, w tym:

• prawo do skontaktowania się z dowolną instytucją UE i otrzymania odpowiedzi   w jednym z języków urzędowych UE;
• prawo do dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej   i Rady pod pewnymi warunkami; oraz
• prawo do równego dostępu do służby cywilnej UE .

Traktat zabrania również dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Na mocy Traktatu z Lizbony obywatele europejscy zyskali nową możliwość brania udziału w życiu społecznym dzięki inicjatywie obywatelskiej. Wykorzystując ten mechanizm, milion obywateli pochodzących ze znaczącej części krajów UE może bezpośrednio wezwać Komisję Europejską, aby przedstawiła w ramach swoich uprawnień interesującą ich inicjatywę  .

Co robi w tej dziedzinie Komisja Europejska?

Komisja monitoruje wdrażanie i stosowanie przez państwa członkowskie Unii zapisanych w traktacie praw obywateli UE. W Sprawozdaniu na temat obywatelstwa UE za 2010 r. wskazano najważniejsze przeszkody, jakie napotykają obywatele, korzystając ze swoich praw w UE w życiu codziennym, jak też działania podejmowane w celu usunięcia tych przeszkód. Sprawozdaniu towarzyszył drugi dokument - sprawozdanie w sprawie postępów w skutecznym korzystaniu z obywatelstwa Unii Europejskiej .

Sprawozdania te opierają się na wynikach konsultacji społecznych dotyczących ugruntowania praw obywateli UE   (czerwiec 2010 r.).

W wydanych w 2009 r. wytycznych Komisji jako priorytet polityczny wskazano wzmocnienie obywatelstwa UE. Uczyniono tak w następstwie sprawozdania posła do PE Alaina Lamassoure'a, w którym wskazał on potrzebę lepszej ochrony praw obywateli UE.

Dodatkowe informacje na temat praw obywateli UE: Twoja Europa - portal obywateli  .