Cosán nascleanúna

Baile

Saoránacht AE RSS

Slua. Tulra agus cúlra doiléirithe © Dmitry Nikolaev, fotolia

Bíonn roinnt cearta tábhachtacha ag gabháil le saoránacht den AE, rud a bronntar go huathoibríoch ar náisiúnach ar bith den AE.

Cad is saoránacht AE ann?

  • Duine ar bith a bhfuil náisiúntacht tíre de chuid an AE aige nó aici, is saoránach den AE é nó í go huathoibríoch dá bharr. Is saoránacht sa mbreis í saoránacht an AE agus ní théann sí in ionad saoránachta náisiúnta. Tá sé faoi gach aon tír ar leith den AE na coinníollacha a ghabhann le saoránacht na tíre sin a fháil nó a chailleadh leagan síos.

Cad iad na cearta atá agat mar shaoránach an AE?

Tá na cearta seo a leanas ag gabháil leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh:

  • gluaiseacht agus cónaí go saoráideach laistigh den AE;
  • vótá a chaitheamh le haghaidh iarrthóra i dtoghcháin Pharlaimint na hEorpa agus i dtoghcháin bhardais agus a bheith ina iarrthóir iontu;
  • a bheith faoi chosaint údaráis taidhleoireachta agus consalacha de chuid tíre ar bith eile den AE;
  • achainí a dhéanamh chuig Parlaimint na hEorpa agus gearán a dhéanamh leis an Ombudsman Eorpach.

Tá na cearta seo ag gach saoránach den AE.

Tá saoránaigh an AE i dteideal cearta eile lena n-áirítear:

Toirmisctear leithcheal ar bhonn náisiúntachta български (bg)czech (cs)dansk (da)Deutsch (de)eesti (et)ελληνικά (el)English (en)español (es)Français (fr)italiano (it)latviešu (lv)lietuvių (lt)magyar (hu)Malti (mt)Nederlands (nl)polski (pl)português (pt)română (ro)slovenčina (sk)slovenščina (sl)suomi (fi)svenska (sv) sa Chonradh, chomh maith.

Le Conradh Liospóin tugadh isteach cineál nua rannpháirtíochta poiblí do shaoránaigh na hEorpa, is é sin, Tionscnamh na Saoránach. Leis an tionscnamh seo déantar socrú gur féidir le milliún saoránach ar náisiúnaigh de líon suntasach tíortha de chuid an AE iad glaoch go díreach ar an gCoimisiún Eorpach chun tionscnamh leasa Roghnaigh aistriúcháin an naisc roimhe seo.  a thabhairt dó laistigh de chreat dá chumhachtaí.

Cad atá á dhéanamh ag an gCoimisiún Eorpach sa réimse seo?

Déanann an Coimisiún monatóireacht ar chur i ngníomh agus ar fheidhmiú cearta saoránachta AE ag na Ballstáit de réir mar a fhoráiltear sa Chonradh. Ina Thuarascáil ar Shaorántacht 2010 English Deutsch français English Deutsch français pdf d'aithin sé na bacainní is mó atá roimh shaoránaigh a bhaineann úsáid as a gcearta AE sa ngnáthshaol mar aon le bearta a chuirfeadh deireadh leis na bacainní seo. Ghabh tuarascáil ar Dhul ar aghaidh i dtreo Saoránachta Éifeachtaí den AE English Deutsch français pdf leis an tuarascáil.

Bhí na tuarascálacha bunaithe ar thorthaí comhairiliúcháin phoiblí i dtaobh láidriú na gcearta saoránachta AE. Roghnaigh aistriúcháin an naisc roimhe seo.  (Meitheamh 2010).

Rinne treoirlínte English Deutsch français português ón gCoimisiún a eisíodh i 2009 tosaíocht pholaitiúil de láidriú na saoránachta AE. Is de thoradh ar thuarascáil ón FPE Francach Alain Lamasourre inar iarradh cosaint níos fearr do chearta saoránach Eorpach a rinneadh é seo.

Tuilleadh eolais ar do chearta mar shaoránach Eorpach: Do Eoraip - tairseach do shaoránaigh English български čeština dansk Deutsch eesti ελληνικά español français italiano latviešu lietuvių magyar Malti Nederlands polski português română slovenčina slovenščina suomi svenska