Cosán nascleanúna

Maireachtáil san Eoraip
E-mail this pageE-mail this pagePrintPrint

Toisc gur saoránaigh Eorpacha sinn chomh maith le hÉireannaigh, tá sé de bhuncheart againn maireachtáil, oibriú, dul ag staidéar nó dul ar scor in aon tír san AE, faoi choinníollacha áirithe.

Bunchloch i mballraíocht san AE i gcónaí ab ea Saorghluaiseacht na Saoránach ach níor bhain sé ach le hoibrithe agus lena dteaghlaigh i dtús báire.

Dá bhrí sin, tá saoránaigh uile an AE i dteideal bogadh gan bhac go tír eile san AE le post a fháil, freastal ar choláiste, taitneamh a bhaint as a mblianta scoir nó le cultúr éagsúil a bhlaiseadh.

Saorghluaiseacht

Roinnt turasóiríDe réir dhlí an AE, ní mór a cheadú do gach saoránach AE agus do bhaill a dteaghlaigh bogadh gan bhac idir Bhallstáit, amhail is dá mbeidís ag bogadh laistigh dá dtír dhúchais.

Is féidir le saoránaigh Eorpacha dul isteach in aon tír AE, cónaí agus fanacht inti ach a bpasanna a thaispeáint ag an teorainn, má iarrtar sin orthu. Níl aon cheisteanna le freagairt nó foirmiúlachtaí speisialta le comhlíonadh.

Más faide ná trí mhí an cónaí d'fhéadfadh sé a bheith riachtanach é a chlárú, ach ní bhíonn anseo de ghnáth ach foirmiúlacht má tá tú ag obair, ag staidéar nó má tá árachas sláinte agus dóthain airgid agat sa chaoi is nach mbeidh tú ag brath ar an tír óstach.

Baineann saoirse gluaiseachta agus cearta cónaithe le baill teaghlaigh le saoránaigh AE, beag beann ar a náisiúntacht. Faoi dhlí an AE áirítear mar bhaill teaghlaigh céile, nó páirtí cláraithe, leanaí cleithiúnacha agus sinsir chleithiúnacha.

Baill teaghlaigh tionlacain nach saoránaigh AE iad, b'fhéidir nár mhór dóibh víosa iontrála a fháil freisin má tá siad ag gluaiseacht laistigh de theorainneacha an AE, ach tugtar é sin saor in aisce.

Saoránaigh Eorpacha agus baill dá dteaghlaigh atá ina gcónaí go leanúnach i dtír eile san AE ar feadh cúig bliana nó níos mó, tá siad i dteideal cónaitheacht bhuan, rud a chiallaíonn gurb ionann beagnach go hiomlán mar a bpléitear leo agus mar a bpléitear le náisiúnaigh na tíre sin.

Maireachtáil thar lear

carr á sheiceáil ag an teorainn D'éascaigh dlíthe Eorpacha agus treoracha an t-aistriú chuig tír eile san AE. Is féidir do chuid giuirléidí a iompar gan dleachtanna custaim nó cánacha a íoc, agus má tá tú ag eitilt, is féidir leat cúiteamh a éileamh má bhíonn moill ar an eitilt, má chealaítear í nó má chailltear do bhagáiste.

Le lánceadúnas tiomána Éireannach reatha is féidir leat tiomáint go dleathach in aon tír san AE. Lucht cuardaigh fostaíochta a bhogann go ballstát eile AE le hobair a chuardach, de ghnáth is féidir leo sochar dífhostaíochta óna dtír dhúchais a tharraingt ar feadh suas le trí mhí, tréimhse atá insínte go sé mhí.

Ciallaíonn rialacha an AE chomh maith go bhfuil gach oibrí i dteideal na slándála céanna sóisialta agus sochair leasa shóisialta ar an mbonn céanna le náisiúnaigh na tíre óstaí. Má d'íoc tú ranníocaíochtaí go leor is féidir leat sochair bhreoiteachta agus mháithreachais, pinsean seanaoise agus íocaíochtaí dífhostaíochta a éileamh.

Tugann Margadh Aonair an AE an tsaoirse do shaoránaigh chun a ngairmeacha a chleachtadh in aon bhallstát agus tá córas i bhfeidhm a éascaíonn aitheantas na gcáilíochtaí gairmiúla ar fud an Aontais Eorpaigh ina iomláine.

Agus tá gach oibrí AE i dteideal na gcoinníollacha agus na sochar céanna le náisiúnaigh na tíre a mbíonn siad ag obair inti, ina measc pá comhionann agus ballraíocht ceardchumainn.

Éireannaigh ar mian leo gnó a dhéanamh san Eoraip, tá an tsaoirse acu féin bogadh agus an tsaoirse earraí a bhogadh- buncheart eile de chuid an AE.

Níl aon rialuithe teorann ar earraí atá ag gluaiseacht idir thíortha an AE feasta agus táirgí a dhéantar in Éirinn, ní mór cead a thabhairt iad a dhíol ar mhargaí i ngach ballstát.

Tá an tsaoirse ag saoránaigh na hÉireann caipiteal a bhogadh, rud a éascaíonn cuntais bainc a oscailt, maoin a cheannach agus infheistiú i scaireanna i dtíortha uile an AE.

De bharr threoracha AE a rinneadh faoin tsaoirse sin, is furasta anois airgead a bhogadh timpeall trí aistrithe creidmheasa tapa, saor, iontaofa.

Is ionann táillí d'aistrithe trasteorann in euro agus táillí ar íocaíochtaí a dhéantar laistigh de thír AE amháin.

Mic léinn ar mian leo staidéar thar lear, ní mór glacadh leo in ollscoileanna agus i gcoláistí AE ar na coinníollacha céanna le náisiúnaigh. Dá bhrí sin ní féidir táillí níos airde a ghearradh orthu nó iad a eisiamh ó chúrsaí ar bhonn a náisiúntachta amháin.

Tá gach tír san AE freagrach as cáilíochtaí acadúla a aithint laistigh dá dlínse féin. Mar sin féin, tá Líonra Eorpach na Lárionad Faisnéise (ENIC) ann, a chuireann aitheantas na gcáilíochtaí gairmiúla idirnáisiúnta chun cinn ar fud na hEorpa.

In Éirinn is é an Lárionad Náisiúnta Faisnéise um Aitheantas Acadúil (NARIC) Údarás Náisiúnta na hÉireann um Cháilíochtaí a Aithint. Tá de chúram air eolas a scaipeadh faoin tslí le haitheantas a fháil do cháilíochtaí thar lear.

Comhairle agus cabhair

Tá neart tacaíochta do náisiúnaigh Éireannacha a bhíonn ag bogadh ar fud na hEorpa. Tá foireann saineolaithe dlí réidh chun comhairle a thabhairt ar chearta agus teidlíochtaí san AE sa tSeirbhís "An Eoraip s'agatsa - Comhairle". Tá an tseirbhís saor in aisce agus faigheann gach ceist freagra oibiachtúil, pearsanta go pras ó shaineolaí ilteangach dlí. Tugtar freagraí ar an nguthán nó ar r-phost i do rogha teanga AE.

Is féidir leis na saineolaithe rialacha a shoiléiriú agus saoránaigh a threorú go díreach chuig an gcomhlacht is oiriúnaí lena gcuid fadhbanna a réiteach.

Lógó EuropassIs féidir le hoibrithe agus mic léinn Éireannacha cúnamh a fháil le go n-aithneofar a gcuid scileanna agus cáilíochtaí in áit ar bith san AE le cabhair ó Europass.

Is féidir le cuairteoirí ar shuíomh gréasáin Europass CV caighdeánach a chruthú a chabhróidh leo cur síos ar a n-oideachas, scileanna agus inniúlachtaí in aon tír AE.

I measc na ndoiciméad úsáideach eile atá ar fáil tá pas teanga, agus tá siad ar fad saor in aisce.


Is féidir bunsonraí ar chearta slándála sóisialta i bhformhór na dtíortha san AE a fháil ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin Eorpaigh Ag Bogadh laistigh den Eoraip.




Nuashonrú is déanaí: 17/01/2013  |Barr