Cosán nascleanúna

Ceisteanna coitianta faoi bheith ag obair san AE
E-mail this pageE-mail this pagePrintPrint

Sochar Dífhostaíochta a éileamh i mBallstát eile

Is féidir sochar dífhostaíochta a íoc leat i mBallstát eile nach raibh tú fostaithe ann.  Ní mór duit coinníollacha áirithe a chomhlíonadh agus ní bheidh an sochar iníoctha ach ar feadh uastréimhse sé mhí.

Bhí mé ag obair i dtionscal na Teicneolaíochta Faisnéise (TF) in Éirinn agus chaill mé mo phost i mí an Mhárta. Níor éirigh liom post eile a fháil san earnáil TF i mo cheantar áitiúil. Tá deirfiúr liom ina cónaí sa Ghearmáin. Mhol sí dom dul chun na Gearmáine agus obair a lorg ansin. Chuala mé go bhféadfaí mo shochar dífhostaíochta a aistriú chun na Gearmáine ach níl mé cinnte an bhfuil sin fíor. An mbeinn i dteideal mo shochar dífhostaíochta a éileamh ó Éirinn agus mé i mo chónaí sa Ghearmáin?

Más rud é go bhfuil tú ag fáil Sochar Dífhostaíochta in Éirinn le 4 seachtaine anuas ar a laghad agus gur mian leat dul go tír atá cumhdaithe faoi Rialacháin an AE chun obair a lorg e.g. an Ghearmáin, is féidir an sochar sin a íoc leat sa tír sin ar feadh tréimhse trí mhí agus is féidir trí mhí breise ar a mhéad a chur leis an tréimhse sin.

Chun do shochar dífhostaíochta a aistriú ó Éirinn go dtí an Ghearmáin, ní foláir duit na coinníollacha seo a leanas a chomhlíonadh:

  1. Bhí tú ar fáil do sheirbhísí fostaíochta na tíre a íocann do shochair ar feadh ceithre seachtaine ar a laghad tar éis duit do phost a chailleadh. Is féidir eisceachtaí a dhéanamh.

  2. Beidh ort foirm U2 a fháil ó d'oifig áitiúil um shlándáil shóisialta. Beidh ort an doiciméad seo a úsáid le clárú leis na seirbhísí fostaíochta thar lear.

  3. Laistigh de sheacht lá tar éis duit imeacht, ní mór duit clárú le seirbhísí fostaíochta na tíre inar mian leat obair a lorg. Ansin, ní foláir duit na hoibleagáidí agus na nósanna imeachta rialaithe atá eagraithe ag na seirbhísí fostaíochta ansin a chomhlíonadh.

  4. Mura féidir leat obair a fháil, ní foláir duit filleadh ar Éirinn roimh dhul in éag na tréimhse atá sonraithe ar an bhfoirm U2. Má fhilleann tú níos déanaí ná sin, gan cead sainráite a fháil ó sheirbhísí fostaíochta na tíre a íocann do shochair, caillfidh tú aon teidlíochtaí eile atá agat.

Chun tuilleadh eolais a fháil faoi do Shochar Dífhostaíochta a aistriú go dtí an Ghearmáin, molaim duit dul i dteagmháil leis an Roinn um Thaifid Idirnáisiúnta, Seirbhísí Leasa Shóisiaaigh, Urlár 1, Teach Dhroichead Uí Chonaill, Sráid D'Olier, Baile Átha Cliath 2. Teil: (01) 8748444.

Barr

Fostaíocht a fháil i mBallstát eile

Má théann tú chuig Ballstát eile san AE chun obair a lorg, tá tú i dteideal go gcaithfí leat ar an gcaoi chéanna is a chaitear le náisiúnaigh na tíre sin i dáil le hobair a lorg agus dálaí oibre, m.sh. pá agus saoire. 

Is náisiúnach Éireannach mé atá ag lorg fostaíochta faoi láthair sa Danmhairg. Tá fadhb agam sa mhéid is nach féidir liom post a fháil gan uimhir árachais náisiúnta a bheith agam agus ní féidir liom uimhir árachais náisiúnta a fháil gan a bheith in ann fianaise a thabhairt go bhfuilim fostaithe sa Danmhairg. Cad is féidir liom a dhéanamh?

Is fadhb é seo a thagann aníos arís agus arís eile san AE agus is fadhb é chuireann bac ar shaorghluaiseacht oibrithe. Chun tabhairt faoin gceist seo a réiteach i do chás-sa, mholfainn duit dul i dteagmháil le hionadaí SOLVIT sa Danmhairg. Gréasán is ea SOLVIT a bunaíodh chun réiteach tapa neamhfhoirmiúil a fháil ar fhadhbanna a thagann as dlí an AE a bheith á chur i bhfeidhm go mícheart ag na húdaráis phoiblí. Seo a leanas seoladh an tsuímh ghréasáin atá ag lárionaid náisiúnta SOLVIT: http://ec.europa.eu/solvit/site/centres/index_en.htm. Gheobhaidh tú tuilleadh eolais ar an suíomh gréasáin sin faoin tseirbhís SOLVIT agus sonraí teagmhála d'ionadaí SOLVIT sa Danmhairg.

Tá tuilleadh eolais faoi do chearta mar oibrí san AE le fáil ar an suíomh gréasáin seo a leanas:  http://ec.europa.eu/eures/.

Barr

Áiseanna do dhaoine atá faoi mhíchumas

An bhfuil ar gach fostóir bearta a ghlacadh chun áiseanna a chur ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas?

Tugadh freagra ar an gceist seo i gcás a cuireadh os comhair Chúirt Bhreithiúnais an AE.  Sa chás An Coimisiún v An Iodáil C-312/11, chloígh an Chúirt le Treoir 2000/78/CE (An Chóir Chomhionann san Fhostaíocht) agus chinn sí nach mór do Bhallstáit ceangal a chur ar fhostóirí bearta éifeachtúla agus praiticiúla a ghlacadh (chun áitribh, trealamh, sceidil ama agus dáileadh cúraimí a choigeartú), agus na riachtanais ar leith a bhaineann le gach cás a chur sa chuntas. Cuirfidh sé seo ar chumas aon duine atá faoi mhíchumas post a fháil agus dul chun cinn a dhéanamh agus tabhairt faoi oiliúint gan ualach díréireach a chur ar an bhfostóir.

Barr

Cáilíochtaí a aithint

Fadhb a thagann aníos go minic agus obair á lorg i mBallstát eile is ea aithint cáilíochtaí.  Má tá tú ag obair i ngairm rialáilte, i.e. gairm ina n-éilítear cáilíochtaí sonracha agus taithí shonrach, d'fhéadfadh sé go mbeadh gá do cháilíochtaí a bheith aitheanta go foirmiúil sula mbeifeá i dteideal dul ag obair sa ghairm sin.  I gcás gairmeacha áirithe, e.g. dochtúirí, fiaclóirí, mná cabhrach, tá foráil déanta i dTreoir 2005/36/CE go n-aithneofar na cáilíochtaí sin láithreach.  Tá gairmeacha eile ann nach bhfuil aon chomhaontú aitheantais den chineál sin ann dóibh, e.g. múinteoireacht. Sna gairmeacha sin, ní foláir duit do cháilíochtaí agus cruthúnas ar do thaithí a chur faoi bhráid an údaráis inniúil le go bhféadfaidh siad measúnú a dhéanamh féachaint an bhfuil do cháilíochtaí comhionann leis na cáilíochtaí a éilítear sa Stát ina bhfuil tú ag lorg oibre.

Is náisiúnach Éireannach mé agus cháiligh mé mar mhúinteoir in Albain le déanaí. Ghlac mé leis go mbeinn in ann tosú ag múineadh in Éirinn láithreach ach cuireadh in iúl dom nach amhlaidh an cás. Ina ionad sin, ní mór go mbeadh mo cháilíochtaí aitheanta go foirmiúil anseo in Éirinn. Cén fhianaise ar mo cháilíochtaí atá an Roinn Oideachais i dteideal a iarraidh orm a thaispeáint?

Tá foráil maidir le haitheantas cáilíochtaí san AE déanta faoi Threoir 2005/36.  Faoin Treoir sin, féadfaidh údarás inniúil an Bhallstáit inar mian leat gairm a chleachtadh an méid seo a leanas a éileamh ort:

  • cruthúnas go bhfuil taithí ghairmiúil dhá bhliain ar a laghad agat sa ghairm lena mbaineann: féadfar an cruthúnas seo a iarraidh más rud é nach bhfuil an ghairm ná an oiliúint faoi rialáil i do Bhallstát baile ach go bhfuil an ghairm faoi rialáil sa Bhallstát inar mian leat dul i mbun gairme ann (féach ceisteanna 9 agus 12); ba cheart na doiciméid uile a chur san áireamh. Ar an gcaoi sin, ní gá duit deimhniú ó údarás inniúil a chur isteach. Mar shampla, ní foláir don Bhallstát inar mian leat dul i mbun gairme ann glacadh le duillíní pá nó teistiméireachtaí ó fhostóirí, ach tá sé fíor-riachtanach fós go mbeidh an ghairm atá á cleachtadh agat tugtha le fios go soiléir sa doiciméad;

  • eolas faoin oiliúint a fuair tú: ní theastóidh ach an méid eolais is gá chun a chinneadh go bhféadfadh difríochtaí suntasacha a bheith ann idir an oiliúint sin agus an oiliúint a éilítear sa Bhallstát inar mian leat dul i mbun gairme ann, agus an méid sin amháin; de ghnáth, ní gá ach an t-eolas seo a leanas a thabhairt: eolas faoi thréimhse iomlán do chúrsa staidéir, na hábhair a ndearna tú staidéar orthu agus cé chomh domhain agus a ndearnadh staidéar ar na hábhair sin, an choibhéis idir an teoiric agus an obair phraiticiúil.

Tá tuilleadh eolais faoi aitheantas cáilíochtaí san AE le fáil ar an suíomh gréasáin seo a leanas:  http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/index_en.htm

Barr

Oibrithe trasteorann

Tá mé fostaithe i Muineachán ach bhog mé in éineacht le mo theaghlach go Tuaisceart Éireann le déanaí, áit a bhfuilimid inár gcónaí faoi láthair. An féidir leat léargas gairid a thabhairt dom ar mo chearta slándála sóisialta mar oibrí trasteorann?

Is oibrí trasteorann tú má tá tú ag obair i dtír eile san AE seachas an tír ina bhfuil tú i do chónaí agus má fhilleann tú ar do thír chónaithe gach lá, nó ar a laghad uair sa tseachtain. Mar oibrí trasteorann, tá tú faoi árachas sa tír ina bhfuil tú ag obair. Beidh an tír sin freagrach as do shochair slándála sóisialta.

Tá rialacha ar leith i bhfeidhm maidir le cúram sláinte agus dífhostaíocht. Maidir le cúram sláinte, tá ceart rogha agat: féadfaidh tú na sochair seo a fháil san áit ina bhfuil cónaí ort nó san áit ina bhfuil tú ag obair.  Maidir le sochair dífhostaíochta, má tá tú lándífhostaithe, níl tú i dteideal sochair a fháil ach sa tír ina bhfuil cónaí ort. I mbreithiúnas a tugadh in Aibreán 2013, sa chás Jeltes and Others C-443/11, dheimhnigh an Chúirt Bhreithiúnais an teidlíocht sin ar shochair dífhostaíochta sa tír ina bhfuil tú i do chónaí, agus sa tír sin amháin.

Rialacha Speisialta do Bhaill Foirne Aerlínte

Is píolóta mé le haerlíne atá bunaithe in Éirinn.  Tá mé i mo chónaí sa Ríocht Aontaithe.  Tosaím agus críochnaím mo thréimhsí dualgais sa Ríocht Aontaithe.  Cár cheart dom mo ranníocaíochtaí slándála sóisialta a dhéanamh agus cá bhfaighidh mé mo shochair shóisialta? Táim buartha go mbeidh mé ar dhuine de na daoine a bhfuil sé beartaithe ag an aerlíne a bhriseadh as a bpost.

Faoi rialacha a tugadh isteach an 28 Meitheamh 2012, tá ranníocaíochtaí slándála sóisialta dlite ón aerchriú agus tá siad i dteideal sochair a fháil sa tír ina gcuireann siad tús agus críoch lena dtréimhsí dualgais, is é sin le rá an bhunáit ina bhfuil an t-aerchriú lonnaithe don obair seachas sa tír ina bhfuil an aerlíne bunaithe.

Tá na rialacha seo tairbhiúil don aerchriú mar ní raibh aon rialacha sonracha leagtha síos ag an AE roimhe seo chun an tír a raibh a reachtaíocht slándála sóisialta ina ceangal ar an aerchiú a chinneadh, rud a d'fhág go raibh orainn déileáil go minic le córas slándála sóisialta i dtír nach rabhamar lonnaithe inti. Faoi na rialacha seo, tá sé de cheangal ar an aerlíne ranníocaíochtaí slándála sóisialta a íoc sa tír atá ina bunáit ag an aerchriú. Ní foláir do bhaill reatha an aerchriú iarratas a chur isteach chun a bheith cumhdaithe faoi na rialacha nua – mura ndéanfar amhlaidh, beidh feidhm go ceann 10 mbliana ar a mhéad leis na seanrialacha sin maidir le socruithe oibre atá ann cheana.

Is é an sainmhíniú ar 'bunáit atá ag an aerchriú' an áit ina gcuirtear tús agus críoch le tréimhsí dualgais an fhostaí de ghnáth agus, faoi ghnáthdhálaí oibre, nach bhfuil an t-oibreoir freagrach as cóiríocht a chur ar fáil don fhostaí. Mar shampla, i gcás píolóta atá ag obair d'aerlíne a bhfuil oifig chláraithe aici in Éirinn, ach a bhfuil cónaí air sa Ríocht Aontaithe agus a bhfuil bunáit aige sa Ríocht Aontaithe, is é a bheidh i gceist, faoi na rialacha nua, go mbeidh sé faoi réir reachtaíocht slándála sóisialta na Ríochta Aontaithe agus nach mbheidh sé faoi réir reachtaíocht na hÉireann a thuilleadh. Rud a fhágann go n-íocfar ranníocaíochtaí an phíolóta sa Ríocht Aontaithe.

Barr

Oibrithe ar phostú

Sa Treoir maidir le hOibrithe ar Phostú 1996 iarrtar go gcaithfear go cothrom le gach oibrí ar phostú agus go gcosnófar é nó í.  Sa Treoir sin leagtar amach sraith coinníollacha fostaíochta, m.sh. cur i bhfeidhm an íosphá sa Stát aíochta, saoire, uaireanta uasta oibre agus tréimhsí íosta scíthe agus sláinte agus sábháilteacht ag an obair.  Is minic a chuirtear na coinníollacha oibre sin i bhfeidhm go mícheart nó nach gcuirtear i bhfeidhm iad sa Stát aíochta.  Mhol an Coimisiún Treoir nua le déanaí i dtaca le forghníomhú forálacha is infheidhme maidir le postú oibrithe.  Sa Treoir sin, féachtar chuige feabhas a chur ar an mbealach ina gcuirtear Treoir 1996 i bhfeidhm go praiticiúil agus faisnéis níos fearr a bheith ar fáil d'oibrithe ar phostú, dúshaothrú oibrithe ar phostú a sheachaint agus cearta breise a thabhairt d'oibrithe ar phostú. 

D'iarr m'fhostóir Éireannach orm post sealadach a ghlacadh sa Spáinn ar feadh tréimhse deich mí. Chuir m'fhostóir in iúl dom go bhfanfaidh mé faoi árachas faoi reachtaíocht na hÉireann chun críocha slándála sóisialta ar feadh thréimhse an phostaithe. An bhfuil an méid sin ceart nó an mbeidh mé faoi mhíbhuntáiste maidir le mo theidlíochtaí slándála sóisialta de thoradh an phostaithe?

Má chuireann d'fhostóir tú ag obair i dtír eile, fanfaidh tú faoi árachas faoi reachtaíocht do thíre baile má chomhlíonann tú na coinníollacha a bhfuil feidhm acu maidir le hoibrithe ar phostú.

Ciallaíonn sé sin gur féidir leat bheith ag obair ar feadh 24 mí ar a mhéad thar ceann d'fhostóra atá bunaithe i do thír baile. Sula n-imeoidh tú, déan cinnte de go bhfaighidh tú an doiciméad 'A1' ó d'oifig slándála sóisialta áitiúil.  Leis an A1 deimhnítear go bhfuil tú clúdaithe faoi reachtaíocht na tíre óna ndéantar thú a phostú. Beidh ar d'fhostóir do chás a dhearbhú leis an institiúid slándála sóisialta inniúil.

Is é is cuspóir leis an réiteach sin athruithe rialta ar do chás slándála sóisialta a sheachaint i gcás gearrthréimhsí oibre thar lear.

Barr

Saoire bhliantúil tar éis saoire máithreachais

Táim ag iompar agus tá súil agam mo shaoire mháithreachais a ghlacadh ó lár mhí Feabhra go dtí déanach i mí Lúnasa. Fágann sin go mbeidh mo shaoire mháithreachais ag dul isteach i mo shaoire bhliantúil coicíse a bheidh orm a ghlacadh ag tús mhí Lúnasa. Táim sásta filleadh ar an obair déanach i mí Lúnasa ach is eol dom go mbeidh am saor de dhíth orm déanach i mí Dheireadh Fómhair agus ba bhreá liom mo laethanta saoire a chur ar athló go dtí sin. Luaigh mé an méid sin le mo Bhainisteoir Acmhainní Daonna agus dhearbhaigh sé nach féidir a leithéid a dhéanamh, i.e. gur orm féin atá sé go bhfuil mo shaoire mháithreachais ag teacht salach ar shaoire bhliantúil an chomhlachta agus nach féidir liom mo shaoire bhliantúil a ghlacadh tráth ar bith eile.

An bhfuil aon chearta agam san ábhar seo nó nach bhfuil?

Tá tú i dteideal do shaoire bhliantúil a ghlacadh le linn tréimhse eile seachas le linn thréimhse do shaoire mháithreachais fiú má théann an tsaoire mháithreachais isteach i dtréimhse ghinearálta na saoire bliantúla atá socraithe ag d'ionad oibre. Deimhníodh an ceart seo i gcás a cuireadh os comhair Chúirt Bhreithiúnais na hEorpa – Gomez v Contintal Industrias del Caucho SA C-342/01.

I ndlí an AE, ní hionann an ceart um shaoire mháithreachais agus an ceart um shaoire bhliantúil san ionad oibre. Is é is aidhm do shaoire bhliantúil a chinntiú go nglacann oibrithe sos ceart agus déantar foráil ina leith sin sa Treoir um Am Oibre. Ar an láimh eile, is é atá i gceist le saoire mháithreachais riocht fisiciúil mná a chosaint le linn na tréimhse sin agus an caidreamh ar leith idir bean agus a leanbh i ndiaidh breithe clainne a chosaint.

Ní fhéadfar go gcaithfear go míchóir le mná ó thaobh a gcoinníollacha oibre de de thoradh an chirt atá acu saoire mháithreachais a ghlacadh. Dá réir sin, ba cheart duit a bheith in ann saoire bhliantúil a ghlacadh i dtréimhse eile seachas le linn thréimhse do shaoire mháithreachais fiú má théann saoire mháithreachais isteach i dtréimhse na saoire bliantúla atá socraithe ag d'ionad oibre.

Barr




Nuashonrú is déanaí: 14/08/2014  |Barr