Cosán nascleanúna

Ceisteanna coitianta faoi bheith ag obair san AE
E-mail this pageE-mail this pagePrintPrint

Sochar Dífhostaíochta i mBallstát eile

Is féidir do shochar dífhostaíochta a íoc leat i mBallstát seachas an Ballstát ina raibh tú fostaithe cheana.   Ní mór duit coinníollacha áirithe a chomhlíonadh agus ní bheidh an sochar iníoctha ach ar feadh uastréimhse sé mhí.

Bhí mé ag obair sa tionscal TF in Éirinn agus chaill mé mo phost i mí an Mhárta. Níor éirigh liom post eile a fháil san earnáil TF i mo cheantar áitiúil. Tá deirfiúr liom ina cónaí sa Ghearmáin. Mhol sí dom dul chun na Gearmáine agus obair a lorg ansin. Chuala mé go bhféadfaí mo shochar dífhostaíochta a aistriú chun na Gearmáine ach níl mé cinnte go bhfuil sé fíor. An féidir leat a chur in iúl dom an mbeinn i dteideal mo shochar dífhostaíochta a éileamh ó Éirinn agus mé i mo chónaí sa Ghearmáin?

Más rud é go bhfuil tú ag fáil Sochar Dífhostaíochta in Éirinn le 4 seachtaine anuas ar a laghad agus gur mian leat dul go tír atá cumhdaithe faoi Rialacháin an AE chun obair a lorg e.g. an Ghearmáin, is féidir an sochar sin a íoc leat inti ar feadh tréimhse trí mhí ar féidir í a shíneadh go sé mhí.

Chun do shochar dífhostaíochta a aistriú ó Éirinn go dtí an Ghearmáin, ní foláir duit na coinníollacha seo a leanas a chomhlíonadh:

  1. Ní foláir go raibh tú ar fáil do sheirbhísí fostaíochta na tíre a íocann do shochair ar feadh ceithre seachtaine ar a laghad tar éis duit do phost a chailleadh. Is féidir eisceachtaí a dhéanamh.

  2. Ní mór duit cur isteach ar fhoirm U2 ag d'oifig áitiúil um shlándáil shóisialta. Leis an doiciméad seo is féidir leat clárú leis na seirbhísí fostaíochta thar lear.

  3. Laistigh de sheacht lá tar éis duit imeacht, ní mór duit clárú le seirbhísí fostaíochta na tíre inar mian leat obair a lorg. Ansin, ní foláir duit na hoibleagáidí agus na nósanna imeachta rialaithe atá eagraithe ag na seirbhísí fostaíochta ansin a chomhlíonadh.

  4. Mura féidir leat obair a fháil, ní foláir duit filleadh roimh dhul in éag na tréimhse arna sonrú i d' fhoirm U2. Má fhilleann tú níos déanaí, gan cead sainráite ó sheirbhísí fostaíochta na tíre a íocann do shochair, caillfidh tú aon teidlíochtaí atá fágtha.

Chun tuilleadh eolais a fháil faoi do Shochar Dhífhostaíochta a aistriú go dtí an Ghearmáin, molaim duit dul i dteagmháil leis an Roinn um Thaifid Idirnáisiúnta, Seirbhísí Leasa Shóisialta, Urlár 1, Teach Dhroichead Uí Chonaill, Sráid D'Olier, Baile Átha Cliath 2.  Teil: (01) 8748444.

Barr

Fostaíocht a fháil i mBallstát eile

Nuair a théann tú go Ballstát eile de chuid an AE chun obair a lorg, tá tú i dteideal go gcaithfí leat go comhionann le náisiúnaigh na tíre sin i dáil le rochtain ar obair agus coinníollacha oibre amhail pá agus saoire 

Is náisiúnach Éireannach mé atá ag lorg fostaíochta faoi láthair sa Danmhairg. Tá fadhb agam sa mhéid is nach féidir liom post a fháil gan m'uimhir árachais náisiúnta a sholáthar agus ní féidir liom uimhir árachais náisiúnta a fháil gan a bheith in ann fianaise fostaíochta sa Danmhairg a sholáthar. Cad is féidir liom a dhéanamh?

Is fadhb é seo a thagann aníos arís agus arís eile san AE agus is fadhb arb ionann agus bacainn ar shaorghluaiseacht oibrithe é. Chun tabhairt faoin gceist seo a réiteach i do chás, mholfainn duit dul i dteagmháil le hionadaí SOLVIT na Danmhairge. Gréasán is ea SOLVIT a bunaíodh chun réiteach tapa neamhfhoirmiúil a fháil ar fhadhbanna a thagann as dlí an AE a bheith á chur i bhfeidhm go mícheart ag na húdaráis phoiblí. Is é seoladh an tsuímh ghréasáin do lárionaid náisiúnta SOLVIT, áit a bhfaighidh tú tuilleadh eolais faoin tseirbhís agus sonraí teagmhála ionadaí na Danmhairge, http://ec.europa.eu/solvit/site/centres/index_en.htm. .

B'fhéidir gur mhian leat gearán foirmiúil a chur isteach chuig an gCoimisiún Eorpach freisin. Lean an nasc chun rochtain a fháil ar fhoirm ghearáin chaighdeánach mar aon le treoracha chun é a chomhlánú.

Le haghaidh tuilleadh eolais faoi do chearta mar oibrí san AE, b'fhéidir gur mhian leat an suíomh gréasáin seo a leanas a cheadú:  http://ec.europa.eu/eures/.

Barr

Áiseanna do dhaoine faoi mhíchumas

An bhfuil ar gach fostóir bearta a ghlacadh chun áiseanna a chur ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas?

Freagraíodh an cheist seo i gcás a chuaigh os comhair Chúirt Bhreithiúnais an AE le déanaí.   Sa chás An Coimisiún v An Iodáil C-312/11, sheas an Chúirt ar Threoir 2000/78/CE (An Chóir Chomhionann san Fhostaíocht) agus chinn sí nach mór do Bhallstáit ceangal a chur ar fhostóirí bearta éifeachtúla agus praiticiúla a ghlacadh (áitribh, treallamh, patrúin ama oibre agus dáileadh na hoibre a chur in oiriúint), agus na riachtanais ar leith a bhaineann le gach cás a chur sa chuntas. Cuirfidh sé seo ar chumas aon duine a bhfuil míchumas air fostaíocht a fháil agus dul chun cinn a dhéanamh agus tabhairt faoi oiliúint gan ualach díréireach ar an bhfostóir.

Barr

Cáilíochtaí a aithint

Fadhb a thagann aníos go minic agus obair á lorg i mBallstát eile is ea aithint cáilíochtaí.  Má oibríonn tú i ngairm rialáilte, i.e. gairm ina n-éilítear cáilíochtaí sonracha agus taithí shonrach, d'fhéadfadh sé go mbeadh ort aitheantas foirmiúil ar do cháilíochtaí a lorg sula mbeifeá i dteideal dul ag obair sa ghairm sin.   I gcás gairmeacha áirithe, e.g. dochtúirí, fiaclóirí, mná cabhrach, déantar foráil maidir le haitheantas uathoibríoch faoi Threoir 2005/36/CE  I gcás gairmeacha eile nach bhfuil aon aitheantas uathoibríoch ag baint leo, e.g. múinteoireacht, ní foláir duit do cháilíochtaí agus do thaithí a chur faoi bhráid an údaráis inniúil le go bhféadfaidh siad measúnú a dhéanamh an bhfuil do cháilíochtaí comhionann leis na cáilíochtaí a éilítear sa Stát ina bhfuil tú ag lorg oibre.

Is náisiúnach Éireannach mé agus cháiligh mé mar mhúinteoir in Albain le déanaí. Ghlac mé leis go mbeinn in ann tosú ag múineadh in Éirinn láithreach ach cuireadh in iúl dom nach amhlaidh an cás. Ina ionad sin, ní mór dom aitheantas foirmiúil a fháil ar mo cháilíochtaí anseo in Éirinn. Cén fhianaise ar mo cháilíochtaí atá an Roinn Oideachais i dteideal a iarraidh orm a sholáthar?

Déantar foráil maidir le haitheantas cáilíochtaí san AE faoi Threoir 2005/36.  Faoin Treoir sin, féadfaidh údarás inniúil an Bhallstáit inar mian leat dul i mbun gníomhaíochta gairmiúla, an méid seo a leanas a éileamh ort:

  • cruthúnas go bhfuil taithí ghairmiúil dhá bhliain ar a laghad agat don ghairm lena mbaineann: féadfar an cruthúnas seo a iarraidh más rud é nach bhfuil an ghairm ná an oiliúint rialáilte i do Bhallstát tionscnaimh ach go bhfuil an ghairm rialáilte sa Bhallstát aíochta (féach ceisteanna 9 agus 12), ba cheart na doiciméid uile a chur san áireamh. Ar an gcaoi sin, ní gá duit deimhniú ó údarás inniúil a chur isteach. Mar shampla, ní foláir don Bhallstát aíochta glacadh le duillíní pá nó teistiméireachtaí ó fhostóirí, ach tá sé fíor-riachtanach fós go léireofar go soiléir do ghníomhaíocht ghairmiúil sa doiciméad;

  • eolas faoi d'oiliúint ach an méid is gá chun a chinneadh go bhféadfadh difríochtaí suntasacha a bheith idir í agus an oiliúint náisiúnta a éilítear, agus an méid sin amháin; de ghnáth, ní gá duit ach an t-eolas seo a leanas a sholáthar: eolas faoi thréimhse iomlán do chuid staidéar, na hábhair a ndearna tú staidéar orthu agus an leibhéal a shroich tú, an coibhéis idir teoiric agus obair phraiticiúil.

Féadtar tuilleadh eolais faoi aitheantas cáilíochtaí san AE a fháil ar an suíomh gréasáin seo a leanas:   http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/index_en.htm

Barr

Oibrithe trasteorann

Tá mé fostaithe i Muineachán ach bhog mé in éineacht le mo theaghlach le déanaí go Tuaisceart Éireann áit a bhfuilimid inár gcónaí faoi láthair. An féidir leat léargas gairid a thabhairt dom ar mo chearta slándála sóisialta mar oibrí trasteorann?

Is oibrí trasteorann tú má tá tú ag obair i dtír san AE seachas an tír ina bhfuil tú i do chónaí agus má fhilleann tú ar do thír chónaithe gach lá, nó ar a laghad uair sa tseachtain. Mar oibrí trasteorann, tá tú faoi árachas sa tír ina bhfuil tú ag obair. Beidh an tír sin freagrach as do shochair shlándála sóisialta.

Tá rialacha ar leith i bhfeidhm maidir le cúram sláinte agus dífhostaíocht. Maidir le cúram sláinte, tá ceart rogha agat: féadfaidh tú na sochair seo a fháil san áit ina bhfuil cónaí ort nó san áit ina bhfuil tú ag obair.  Maidir le sochair dhífhostaíochta, má tá tú go hiomlán dífhostaithe, níl tú i dteideal sochair a fháil ach sa tír ina bhfuil cónaí ort amháin.  Dheimhnigh an Chúirt Bhreithiúnais an teidlíocht sin ar shochair dhífhostaíochta sa tír ina bhfuil tú i do chónaí, agus sa tír sin amháin, sa chás Jeltes and Others C-443/11 i mbreithiúnas a tugadh in Aibreán 2013.

Rialacha Speisialta do Bhaill Foirne Aerlínte

Is píolóta mé le haerlíne atá bunaithe in Éirinn.  Tá mé i mo chónaí sa RA.  Tosaím agus críochnaím mo shealanna sa RA.   Cár cheart dom mo ranníocaíochtaí slándála sóisialta a dhéanamh agus cá bhfaighidh mé mo shochair mar táim buartha go n-áireofar mé sna hiomarcaíochtaí atá beartaithe ag an aerlíne?

Faoi rialacha nua a tugadh isteach an 28 Meitheamh 2012 tá ranníocaíochtaí slándála sóisialta dlite ó aerchriú agus tá siad incháilithe sochair a fháil sa tír ina dtosaíonn siad agus ina gcríochaíonn siad a sealanna, is é sin le rá, a 'mbunáit bhaile' seachas sa tír ina bhfuil a n-aerlíne bunaithe.

Tá na rialacha nua tairbhiúil don aerchriú mar ní raibh aon rialacha sonracha AE roimhe seo chun a chinneadh cén tír a raibh a reachtaíocht slándála sóisialta i bhfeidhm ina leith, rud a d'fhág go raibh orthu go minic déileáil le córas slándála sóisialta tíre nach raibh siad bunaithe inti. Faoi na rialacha nua, tá sé de cheangal ar an aerlíne ranníocaíochtaí slándála sóisialta a íoc sa tír is 'bunáit bhaile'. Ní foláir don aerchriú atá ann cheana iarraidh a chur isteach chun a bheith cumhdaithe faoi na rialacha nua - mura ndéanfar amhlaidh, leanfaidh na rialacha roimhe sin d'fheidhm a bheith acu maidir le socruithe oibre atá ann cheana ar feadh uasmhéid 10 mbliana.

Sainítear 'bunáit bhaile' mar an áit ina dtosaíonn nó ina gcríochnaíonn an fostaí a thréimhsí nó a tréimhsí dualgais de ghnáth agus i gcás, faoi ghnáthchoinníollacha, nach bhfuil an t-oibreoir freagrach as cóiríocht an bhaill den aerchriú. Mar shampla, i gcás píolóta atá ag obair d'aerlíne a bhfuil oifig chláraithe aici in Éirinn, ach atá ina chónaí sa RA agus a bhfuil bunáit bhaile aige sa RA, faoi na rialacha nua, beidh sé faoi réir reachtaíocht slándála sóisialta na Bhreataine agus ní bheidh sé faoi réir reachtaíocht na hÉireann a thuilleadh. Rud a fhágann go n-íocfar ranníocaíochtaí an phíolóta sa RA.

Barr

Oibrithe atá ar phostú

Sa Treoir maidir le hOibrithe ar Phostú 1996 iarrtar iomaíocht chothrom a chinntiú agus cosaint oibrithe ar phostú a ráthú.  Sa Treoir sin leagtar amach bunsraith coinníollacha fostaíochta amhail cur i bhfeidhm an íosphá sa Stát aíochta, saoire, uaireanta uasta oibre agus tréimhsí íosta scíthe chomh maith le sláinte agus sábháilteacht ag an obair.  Is minic a chuirtear na coinníollacha oibre sin i bhfeidhm go mícheart nó nach gcuirtear i bhfeidhm iad sa Stát aíochta.  Mhol an Coimisiún Treoir nua i dtaca le forghníomhú forálacha is infheidhme maidir le postú oibrithe le déanaí.   Sa Treoir sin dírítear ar an mbealach ina gcuirtear Treoir 1996 i bhfeidhm sa chleachtas a fheabhsú agus ar fhaisnéis le haghaidh oibrithe ar phostú a fheabhsú, ar dhúshaothrú oibrithe ar phostú a sheachaint agus ar chearta oibrithe ar phostú a fheabhsú.  

D'iarr m'fhostóir Éireannach orm post sealadach a ghlacadh sa Spáinn ar feadh tréimhse deich mí. Chuir m'fhostóir in iúl dom go bhfanfaidh mé faoi árachas faoi reachtaíocht na hÉireann chun críocha slándála sóisialta ar feadh thréimhse an phostaithe. An bhfuil an méid sin ceart nó an mbeidh mé faoi mhíbhuntáiste maidir le mo theidlíochtaí slándála sóisialta de thoradh an phostaithe?

Má chuireann d'fhostóir tú ag obair i dtír eile, fanfaidh tú faoi árachas faoi reachtaíocht do thíre tionscnaimh má chomhlíonann tú na coinníollacha a bhfuil feidhm acu maidir le hoibrithe ar phostú.

Ciallaíonn sé sin gur féidir leat bheith ag obair ar feadh 24 mí ar a mhéad thar ceann d'fhostóra atá bunaithe sa tír shallchuir. Sula n-imeoidh tú, déan cinnte de go bhfaigheann/idh tú an doiciméad 'A1' ó d'oifig shlándála sóisialta áitiúil.   Leis an A1 deimhnítear go bhfuil tú clúdaithe faoi reachtaíocht na tíre óna ndéantar tú a phostú. Dearbhaíonn d'fhostóir do staid leis an institiúid slándála sóisialta inniúil.

Dírítear leis an réiteach sin ar athruithe rialta ar do staid slándála sóisialta a sheachaint i gcás gearrthréimhsí oibre thar lear.

Barr

Saoire bhliantúil tar éis saoire máithreachais

Táim ag iompar agus táim in úd mo shaoire mháithreachais a ghlacadh ó lár mhí Feabhra go dtí déanach i mí Lúnasa. Fágann sin go mbeidh mo shaoire mháithreachais ag forluí leis an tsaoire bhliantúil éigeantach dhá sheachtain ag tús mhí Lúnasa i m'ionad oibre. Táim sásta filleadh ar an obair déanach i mí Lúnasa ach is eol dom go mbeidh am saor de dhíth orm déanach i mí Dheireadh Fómhair agus ba bhreá liom mo laethanta saoire a chur ar fionraí go dtí sin. Luaigh mé an méid sin le mo Bhainisteoir Acmhainní Daonna agus dhearbhaigh sé nach féidir a leithéid seo a dhéanamh i.e. gur orm féin atá sé go bhfuil forluí idir mo shaoire mháithreachais agus saoire bhliantúil an chomhlachta agus nach féidir liom mo shaoire bhliantúil a ghlacadh tráth ar bith eile.

An féidir leat a chur in iúl dom an bhfuil aon chearta agam san ábhar seo nó nach bhfuil?

Is féidir, tá tú i dteideal do shaoire bhliantúil a ghlacadh le linn tréimhse eile seachas do shaoire mháithreachais fiú má chomhtharlaíonn an tsaoire mháithreachais leis an tréimhse ghinearálta saoire bliantúla atá socraithe ag d'ionad oibre. Deimhníodh an ceart seo i gcás os comhair Chúirt Bhreithiúnais na hEorpa Gomez v Contintal Industrias del Caucho SA C-342/01.

I ndlí an AE ní hionann an gceart um shaoire mháithreachais agus an ceart um shaoire bhliantúil san ionad oibre. Is é is aidhm do shaoire bhliantúil a chinntiú go nglacann oibrithe sos ceart agus déantar foráil ina leith sa Treoir um Am Oibre. Ar an láimh eile, tá saoire mháithreachais beartaithe chun riocht fisiciúil mná a chosaint le linn na tréimhse ábhartha agus chun an caidreamh ar leith idir bean agus a leanbh i ndiaidh breithe clainne a chosaint.

Ní fhéadfar go bhfaighidh mná cóir is lú fabhar ó thaobh a gcoinníollacha oibre de as an gceart maidir le saoire mháithreachais a ghlacadh. Dá réir sin, ba cheart duit a bheith in ann saoire bhliantúil a ghlacadh i dtréimhse eile seachas do shaoire mháithreachais fiú má chomhtharlaíonn do shaoire mháithreachais leis an tréimhse saoire bliantúla atá socraithe ag d'ionad oibre.

Barr




Nuashonrú is déanaí: 12/11/2013  |Barr