Cosán nascleanúna

Ceisteanna Coitianta faoi Chearta Pinsin san Aontas Eorpach
E-mail this pageE-mail this pagePrintPrint

Cad iad na rialacha a rialaíonn íocaíocht pinsean má bhí mé ag obair i roinnt Ballstát le linn mo shaoil oibre?

Tá feidhm ag na rialacha seo a leanas má tá cónaí ort i gceann amháin nó níos mó de thíortha an AE, an Íoslainn, Lichtinstéin, an Iorua nó san Eilvéis, agus má bhí tú ag obair iontu.

  • I ngach tír, caomhnaítear do thaifead árachais go dtí go sroicheann tú an aois inphinsin.

  • Gach tír ina raibh tú faoi árachas ar feadh bliana amháin ar a laghad, íocfaidh siad pinsean seanaoise leat nuair a shroichfidh tú an aois inphinsin náisiúnta aici.

Mar shampla

D'oibrigh mé mar mhúinteoir in Durham ar feadh thart ar dhá bhliain déag ó thús na 1980í. Ansin fuair ​​mé post i scoil i bPort Láirge, áit ar fhan mé go dtí anois. Toisc go bhfuilim ag druidim le haois scoir, ní fheadar conas a chinntiú go gcuirfear mo thréimhse oibre sa Ríocht Aontaithe san áireamh agus mo phinsean á ríomh.

An féidir leat comhairle a thabhairt?

Tá tú i dteideal pinsean ar leith a fháil ó gach tír ina raibh tú faoi árachas ar feadh bliana ar a laghad. I do chás-sa, beidh tú i dteideal pinsean ón Ríocht Aontaithe agus ó Éirinn. Beidh an méid a fhaigheann tú ó gach tír i gcomhréir le do thréimhsí fostaíochta árachaithe i ngach tír. Íocfar na pinsin faoi seach nuair a shroichfidh tú aois inphinsin na tíre lena mbaineann. Íocfar na pinsin pé áit san AE ina bhfuil cónaí ort.

Chun tuilleadh eolais a fháil maidir leis an bpinsean a mbeidh tú ina theideal sa Ríocht Aontaithe, molaim duit dul i dteagmháil leis an Department of Social Security, Benefits Agency, Pensions and Overseas Benefits Directorate, Newcastle upon Tyne, NE 98 1YX. Is í an uimhir theileafóin 0044 191 225 7180.

Barr

Conas a ríomhtar mo phinsean?

Ríomhfar do phinsean de réir do thaifid árachais i ngach tír: Beidh an tsuim a gheobhaidh tú ó gach ceann de na tíortha ag freagairt don fhad a bhí tú faoi chumhdach slándála sóisialta ann. Gheobhaidh tú nóta Achoimre (doiciméad P1) a thabharfaidh forléargas duit ar na cinntí a rinne gach tír maidir le d'éileamh.

Bhí Máire ag obair i roinnt Ballstát le linn a saoil oibre. Tá sí díreach tar éis dul ar scor. Tá deacrachtaí aici a teidlíocht pinsin a chruthú i dtír amháin inar oibrigh sí. An féidir a pinsean i ngach Ballstát a choimeád siar go dtí go réiteofar an cheist go hiomlán?

Ní féidir. Má chinneann aon cheann de na hinstitiúidí a raibh sí faoina gcuid reachtaíochta, agus a héileamh á imscrúdú acu, go sásaíonn sí na coinníollacha le bheith i dteideal pinsean seanaoise faoina reachtaíocht, ba chóir sochar neamhspleách a íoc léi láithreach, gan dul i muinín phrionsabal an chomhshuimithe tréimhsí. Más féidir go mbeadh tionchar ag toradh an nóis imeachta imscrúdaithe ar an tsuim iníoctha, measfar gur íocaíocht shealadach í.

Ón uair a éireoidh sé soiléir go bhfuil sí i dteideal pinsean pro rata ó institiúid ar leith, déanfaidh an institiúid sin réamhíocaíocht de mhéid chomh gar agus is féidir don phinsean pro rata a íocfar léi sa deireadh.

An institiúid/na hinstitiúidí a dhéanfaidh na híocaíochtaí sealadacha nó roimh ré, tá sé de dhualgas orthu Máire a chur ar an eolas gan mhoill, agus a haird a tharraingt go sonrach ar chuma shealadach na n-íocaíochtaí agus ar aon chearta achomhairc atá aici faoin reachtaíocht ábhartha.

Barr

Cá háit ar chóir dom iarratas a dhéanamh?

Fiú má bhí tú ag obair i roinnt tíortha, ba cheart duit iarratas a dhéanamh ar do phinsean sa tír ina bhfuil cónaí ort, ach amháin mura raibh tú riamh ag obair ann. Sa chás deireanach sin, ba chóir duit iarratas a dhéanamh sa tír dheiridh ina raibh tú ag obair.

Scéimeanna Forlíontacha Pinsean

An bhfuil aon reachtaíocht AE ann le cearta fabhraithe faoi scéim pinsin phríobháidigh nó fhorlíontaigh a chosaint nuair a ghlacaim le post i mBallstát eile?

Ar an drochuair, tá scéimeanna príobháideacha lasmuigh d'éirim na reachtaíochta AE. Aithnítear gur féidir le daoine a bhogann go Ballstát eile don obair cuid shuntasach dá dteidlíocht pinsin phríobháidigh a chailleadh. Is réimse é seo atá á bhreithniú faoi láthair ag an AE. Níos luaithe i mbliana thángthas ar chomhaontú ar Threoir ón gComhairle maidir le hiniomparthacht cearta forlíontacha pinsin.  Leis an Treoir seo cuirfear ceangal ar na Ballstáit na riachtanais íosta is gá a chur chun feidhme chun cearta pinsin a shealbhú agus a chaomhnú do dhaoine a théann ag obair i mBallstáit eile.

 

Barr

Cá bhfaighidh mé tuilleadh eolais faoin chearta pinsin san AE?

Tá eolas ginearálta ar phinsin san AE ar fáil ón suíomh gréasáin seo a leanas: http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=860&langId=en

Barr




Nuashonrú is déanaí: 18/10/2013  |Barr