Cosán nascleanúna

Ceisteanna Coitianta faoi Shoghluaisteacht san AE
E-mail this pageE-mail this pagePrintPrint

Taisteal san Aontas Eorpach

Tá sé de cheart ag saoránaigh an AE, cé is moite de shaoránaigh na hÉireann agus an Ríochta Aontaithe, dul isteach agus taisteal in aon Bhallstát eile gan foirmiúlachtaí speisialta a chomhlíonadh. Ní theastóidh ach cárta aitheantais nó pas bailí.  De bhrí nach bhfuil Éire ná an Ríocht Aontaithe ina bpáirtithe i gComhaontú Schengen, bíonn ar shaoránaigh na hÉireann agus na Ríochta Aontaithe pas a thaispeáint le dul isteach i mBallstáit eile.

An féidir bac a chur ar an gceart taistil atá ag saoránaigh an Aontais Eorpaigh?

Ní féidir bac a chur ar an gceart taistil go Ballstát eile ach amháin ar chúiseanna a bhaineann le beartas poiblí, slándáil phoiblí nó sláinte phoiblí. Sa chás go ndiúltaítear cead do náisiúnach de Bhallstát amháin dul isteach i mBallstát eile, ba cheart na fáthanna leis an gcinneadh cead isteach a dhiúltú a nochtadh dó.   Deimhníodh an méid sin le déanaí i gcinneadh a thug an Chúirt Bhreithiúnais sa chás ZZ v Secretary of State for the Home Department C-300/11 i Meitheamh 2013.

An bhfuil aon srianta taistil ar bhaill de theaghlach AE nach bhfuil saoránacht AE acu?

Baill de theaghlach AE nach bhfuil saoránacht AE acu agus atá ag taisteal in éineacht le baill de theaghlach AE atá ina saoránaigh den AE, nó a bheidh ag teacht chun cónaithe leo, ba cheart an cead a bheith acu taisteal ach cárta cónaithe bailí a thaispeáint mar mhalairt ar víosa i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2004/38.  Tá go leor Ballstát ann fós, áfach, a iarrann víosa ar bhaill de theaghlach AE nach bhfuil saoránacht AE acu.  Tá an cás sin á scrúdú faoi láthair ag an gCoimisiún Eorpach.

I gcás ina dteastaíonn víosa, ba cheart d'Ambasáid na tíre cinn scríbe an víosa sin a bhronnadh gan mhoill, gan táille ná gan fhoirmiúlacht.

Is náisiúnach Francach mé atá pósta le náisiúnach Téalannach. Tá cónaí orainn in Éirinn.  Tá sé beartaithe againn taisteal chun na Polainne ar saoire i mí Mheán Fómhair. An féidir dearbhú a fháil faoi na doiciméid taistil a theastóidh uainn le taisteal chun na Polainne? Dá dtaistileoimis chuig tíortha eile san AE, an iad na doiciméid chéanna a bheadh ag teastáil?

Mar shaoránach Francach, tig leat taisteal chun na Polainne nó chuig aon tír san AE ach pas bailí nó cárta aitheantais a thaispeáint. I gcás do chéile, áfach, foráiltear i dTreoir 2004/38 go bhfuil sé i dteideal taisteal i dteannta leat chun na Polainne ach cárta cónaithe Éireannach a thaispeáint gan aon ghá víosa a fháil.

Mar sin féin, tá go leor Ballstát ann fós a iarrann víosa seachas glacadh leis an gcárta cónaithe mar a fhoráiltear faoi Threoir 2004/38.   Tá an cás sin á scrúdú faoi láthair ag an gCoimisiún Eorpach.  Go dtí go mbeidh toradh ar an scrúdú sin, má iarrann Ballstát ar bhall de theaghlach AE nach bhfuil saoránacht AE aige nó aici víosa a thaispeáint agus é nó í ag taisteal in éineacht le ball de theaghlach AE atá ina s(h)aoránach den AE, nó a bheidh ag teacht chun cónaithe leis nó léi, ba cheart an víosa sin a bhronnadh gan mhoill, gan táille agus gan fhoirmiúlacht. 

Ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le hAmbasáid na Polainne in Éirinn i bhfad roimh an dáta taistil le seiceáil an mbeidh d'fhear céile in ann taisteal gan víosa a fháil.

Sula dtéann tú ag taisteal, bí cinnte agus do Chárta Eorpach um Árachas Sláinte agus árachas taistil oiriúnach a fháil.

Is náisiúnach Éireannach mé atá pósta le náisiúnach Síneach.  Tá cónaí orainn in Éirinn.  Tá súil againn dul chun na Fraince an mhí seo chugainn.  An bhfuil sé fíor nach dteastóidh víosa ó mo bhean chéile agus go bhféadfaidh sí a stampa cónaithe de chuid na hÉireann a úsáid mar mhalairt ar víosa?

Ós rud é gur náisiúnach Éireannach thú a bhfuil cónaí ort in Éirinn, tá cónaí ar do bhean chéile in Éirinn de bhun dhlí na hÉireann seachas de bhun dhlí an AE mar nach meastar go bhfuil tú ag baint feidhme as cearta faoi Chonradh AE le cónaí nó bheith ag obair i dtír eile seachas sa tír ina bhfuil tú i do náisiúnach.  Is é a chiallaíonn sé sin nár bronnadh doiciméad cónaithe do mhná céile faoi dhlí an AE agus níl aon teidlíocht aici an doiciméad sin a úsáid mar mhalairt ar víosa mar a dhéanfaí dá mba rud é gur bronnadh an doiciméad sin uirthi faoi dhlí an AE.  Mar sin féin, nuair a dhéanfaidh do bhean chéile iarratas ar víosa in Ambasáid na tíre ina bhfuil sé beartaithe aici dul, ba cheart don Ambasáid sin an víosa a bhronnadh gan mhoill, gan táille agus gan fhoirmiúlacht.  Níl le déanamh aici ach a pas agus bhur dteastas pósta a thaispeáint agus níor cheart go mbeadh uirthi fianaise a thabhairt ar neamhspleáchas airgid ná ar áirithintí óstáin, srl.

Cad is féidir liom a dhéanamh má chuirtear bac ar mo cheart taistil chuig Ballstát eile nó chuig tríú tír agus mé ag pointe iontrála na tíre sin?

Más saoránach de chuid na hÉireann thú agus go gcuirtear bac ar do cheart taistil chuig Ballstát eile nó chuig tríú tír agus go bhfuil comhairle nó cúnamh uait, déan teagmháil le hambasáid nó le consalacht na hÉireann sa tír sin. Mura bhfuil ambasáid ná consalacht ag Éirinn sa tír sin, tá sé de cheart agat cúnamh a lorg ó ambasáid nó ó chonsalacht aon cheann de na seacht mBallstát is fiche eile atá sa tír sin a dteastaíonn uait dul isteach inti. Má tá aon deacrachtaí agat ionadaíocht taidhleoireachta nó chonsalach a fháil, ba cheart teagmháil a dhéanamh leis an Roinn Gnóthaí Eachtracha. Ní gá ach glaoch ar an uimhir 01 4082308.

Más saoránach de thír eile thú, ba cheart teagmháil a dhéanamh le hAmbasáid nó le Consalacht do Stáit bhaile sa tír sin a dteastaíonn uait dul isteach inti.

Barr

Ag tiomáint san AE

Ón 19 Eanáir 2013 amach, is i bhfoirm "cárta creidmheasa" plaisteach a eiseofar gach ceadúnas tiomána nua san AE. Beidh na ceadúnais sin i bhformáid chaighdeánach Eorpach agus beidh dianchosaint slándála i bhfeidhm maidir leo.

Ní chuirfidh sin isteach ar cheadúnais a eisíodh roimh Eanáir 2013, ach iompófar ar an bhformáid nua iad ag am a n-athnuaite nó faoi 2033 ar a dhéanaí.

An bhfuil ceadúnas tiomána a eisíodh i mBallstát amháin aitheanta i mBallstáit eile?   Is saoránach Éireannach mé agus tá ceadúnas tiomána Éireannach agam. Tá mé le pósadh níos déanaí sa bhliain agus tá súil agam dul chun cónaithe sa Phortaingéil in éineacht le m'fhear céile Portaingéalach. An mbeidh orm ceadúnas tiomána Portaingéalach a fháil má bhogaim chun na Portaingéile nó an aithneofar mo cheadúnas Éireannach?

Foráiltear i dTreoir 91/2006/CEE go ndéantar ceadúnais tiomána a aithint go frithpháirteach laistigh den AE. I bhfianaise na Treorach sin, agus ar choinníoll go bhfuil an ceadúnas bailí in Éirinn, tá do cheadúnas tiomána bailí sa Phortaingéil agus ba cheart é a bheith aitheanta ann. Ní gá duit ceadúnas tiomána Portaingéalach a fháil nuair a rachaidh tú chun cónaithe sa Phortaingéil.

Mar sin féin, is é an riail ghinearálta má tá ceadúnas tiomána bailí agat agus má théann tú chun "gnáthchónaithe" i mBallstát eile seachas sa Bhallstát a d'eisigh an ceadúnas, go bhféadfaidh an Ballstát sin, an Phortaingéil sa chás seo, aon fhaisnéis a theastaíonn chun críocha riaracháin a iontráil ar an gceadúnas agus féadfaidh sé a rialacha náisiúnta féin a chur i bhfeidhm maidir leis na nithe seo a leanas:

  • tréimhse bhailíochta an cheadúnais;
  • scrúduithe leighis (chomh minic céanna agus a dhéantar ar náisiúnaigh na tíre);
  • socruithe cánach (a bhaineann le ceadúnas a bheith i do sheilbh agat);
  • pionóis (m.sh. ceadúnas pointí pionóis);
  • srianadh, fionraí, tarraingt siar nó cealú an cheadúnais.

An gá árachas gluaisteáin breise a fháil agus mé ag taisteal sa charr i mBallstát eile?

Tabharfaidh do pholasaí árachais an clúdach íosta (dliteanas tríú páirtí) duit, atá ceangailte le dlí, gan costas breise a íoc. Tá an dlí sin i bhfeidhm sna Ballstáit uile agus san Íoslainn, san Iorua agus san Eilvéis.
Má tá mótarárachas cuimsitheach agat sa bhaile, ba cheart seiceáil an bhfuil an clúdach sin bailí i dtíortha eile. B'fhéidir go mbeadh ort smaoineamh freisin ar árachas a chlúdaíonn cliseadh feithicle.

Cá bhfaighidh mé tuilleadh eolais faoi chúrsaí taistil san AE?

Tá breis eolais faoi chúrsaí taistil san AE le fáil ar an suíomh gréasáin seo:  http://europa.eu/travel/index_en.htm

Barr

Cosaint taidhleoireachta agus chonsalach lasmuigh den AE

Tá mo mhac ar saoire faoi láthair i gCúba agus tá súil aige taisteal chun na hAirgintíne agus Peiriú ina dhiaidh sin. Cad a tharlódh dá mbeadh fadhb aige i gceann de na tíortha sin nuair nach bhfuil ionadaíocht taidhleoireachta ná chonsalach ag Éirinn iontu?

Ceann de na buntáistí a bhaineann le saoránacht AE is ea má bhíonn fadhbanna ag do mhac i dtír nach bhfuil san AE agus nach bhfuil aon ionadaíocht taidhleoireachta ná chonsalach ag Éirinn inti, tig leis cúnamh a lorg ó aon cheann de na hionadaithe taidhleoireachta nó consalacha atá ag na sé Bhallstát is fiche eile. Beidh orthu déileáil le do mhac ar an mbonn céanna agus a dhéileáiltear le náisiúnaigh a dtíre féin. Tá sé sin ina cheart tábhachtach ag náisiúnach ó thír bheag ar nós na hÉireann mar nach mbíonn ionadaíocht taidhleoireachta agus chonsalach ag tír bheag i ngach tír ar domhan.

Barr




Nuashonrú is déanaí: 14/08/2014  |Barr