Infectieziekten vormen een bedreiging voor de gezondheid van de burgers van de Europese Gemeenschap. De nationale gezondheidsautoriteiten en de Europese Commissie dragen dan ook samen de verantwoordelijkheid om te voorkomen dat nieuwe ziekteverwekkers worden overgedragen en andere weer de kop op steken en om ervoor te zorgen dat op deze bedreigingen snel en gecoördineerd kan worden gereageerd.

Uit de opkomst van HIV en aids, de opleving van tuberculose en het verschijnen van de variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob blijkt dat de bedreigingen voor de gezondheid door micro-organismen, zoals bacteriën en virussen, sterk verschillen en dat uiteenlopende factoren van invloed zijn op de verspreiding van die ziekten. Op grond van epidemiologische surveillance van deze en andere overdraagbare ziekten kunnen maatregelen worden getroffen waarmee de ziekte en/of sterfte kan worden teruggedrongen. Een andere belangrijke volksgezondheidsmaatregel is de invoering van strenge kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het hanteren van stoffen van menselijke oorsprong.

Ook de bestrijding van gezondheidsbedreigingen van fysische, chemische of biologische oorsprong, met inbegrip van terroristische handelingen, en bedreigingen uit het milieu, zoals ioniserende en niet-ioniserende straling en lawaai, zijn gebaat bij de ontwikkeling en toepassing van communautaire benaderingen en mechanismen, waaronder vaccinatie- en immunisatiestrategieën.

Het onderdeel "gezondheidsbedreigingen" van het volksgezondheidsprogramma van de Gemeenschap is op deze onderwerpen gericht. Het programma streeft er vooral naar de ontwikkeling van een aantal surveillancenetwerken voor besmettelijke ziekten en systemen voor vroegtijdige waarschuwing en snelle reactie te bevorderen (bv. paraatheid ingeval van influenza en bescherming tegen moedwillig teweeggebrachte epidemieën) (Besluit 2119/98/EG), de problematiek van antimicrobiële resistentie en bioterrorisme aan te pakken en strategieën op te zetten voor de preventie van en reactie op bedreigingen door niet-overdraagbare ziekten.

Een ander aandachtsgebied is de kwaliteit en veiligheid van stoffen van menselijke oorsprong (bv. bloed, weefsels en cellen, organen), die specifiek worden genoemd in artikel 152 van het EG-Verdrag, om te voorkomen dat via bloed overgedragen ziekteverwekkers zich door het gebruik van dergelijk therapeutisch materiaal kunnen verspreiden.

Zoek op dit thema

Overdraagbare ziekten
De lidstaten en de Commissie bundelen hun inspanningen in de strijd tegen gevaarlijke overdraagbare ziekten door voor surveillance in de Europese Unie te zorgen en snel op incidenten te reageren.

Bloed, weefsels, organen
Bloed, weefsels, cellen en organen zijn erg belangrijk voor de behandeling van ernstige ziekten, maar ze vormen ook een risico voor de patiënten. De Gemeenschap beoogt deze risico's zo veel mogelijk te beperken.

Niet-overdraagbare ziekten
Overdraagbare ziekteverwekkers, zoals griep of HIV, vormen een bedreiging voor de gezondheid, maar ook fysische, chemische, klimatische, geologische, mechanische en andere factoren kunnen een bedreiging vormen.