Polityka

Środki przeciwdrobnoustrojowe, takie jak antybiotyki, w ciągu 70 lat od ich wprowadzenia pozwoliły radykalnie zmniejszyć liczbę zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. Jednak wskutek nadużywania i niewłaściwego stosowania tych środków wiele mikroorganizmów uodporniło się na ich działanie.

Według danych z roku 2011 co roku w UE 25 tys. osób umiera z powodu infekcji wywołanych przez bakterie odporne na leki. Koszty związane z tego rodzaju infekcjami – z tytułu opieki zdrowotnej i strat wynikających ze spadku wydajności – wynoszą ponad 1,5 mld euro rocznie.

Jest to tym bardziej niepokojące, że środki zwalczające drobnoustroje stały się podstawowym narzędziem współczesnej medycyny. Bez nich przeprowadzanie wielu operacji chirurgicznych byłoby obecnie niemożliwe.

Plan działania w zakresie zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

W celu zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe potrzebne jest kompleksowe podejście obejmujące wiele różnych sektorów (medycyna, weterynaria, badania naukowe, hodowla zwierząt, rolnictwo, środowisko, handel i komunikacja). Jedynie podjęcie działań we wszystkich tych dziedzinach jednocześnie sprawi, że oporność na antybiotyki będzie mniejsza, a antybiotyki – skuteczne.

Zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe wymaga wysiłku i zaangażowania za strony państw członkowskich oraz wszystkich zainteresowanych, czyli lekarzy, pracowników sektora opieki zdrowotnej, aptekarzy, weterynarzy, jak również nas wszystkich.

 W 2011 r. Komisja Europejska przedstawiła plan działania na rzecz zwalczania rosnącego zagrożenia związanego z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowepdf. Komisja zaproponowała w nim 12 działań, które państwa członkowskie powinny przeprowadzić, i 7 obszarów wymagających bezzwłocznego działania. Są to:

  • dopilnowanie, by środki przeciwdrobnoustrojowe były właściwie stosowane tak u ludzi, jak i u zwierząt
  • zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się zakażeń wywoływanych drobnoustrojami
  • opracowanie nowych, skutecznych środków przeciwdrobnoustrojowych lub alternatywnych metod leczenia
  • współpraca z międzynarodowymi partnerami w celu ograniczenia zagrożeń wynikających z oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe
  • usprawnienie monitorowania i nadzoru w zakresie leczenia ludzi i zwierząt
  • wspieranie wysiłków w zakresie badań naukowych i innowacji
  • poprawa komunikacji, kształcenia i szkoleń.

Komisja opracowała szczegółowe zestawienie 12 działań przedstawionych w planie działania Wybierz wersję językową tego linka English (en) zawierające również cele operacyjne, opisy konkretnych działań oraz ustalone terminy. W lutym 2015 roku opublikowano sprawozdanie Wybierz wersję językową tego linka English (en)  z dotychczasowych postępów w realizacji planu zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

Celem Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności jest popularyzacja sprawdzonych rozwiązań oraz pomaganie państwom członkowskim w zapobieganiu dalszego wzrostu oporności, jak również utrzymanie skuteczności antybiotyków przy leczeniu infekcji bakteryjnych. Działania te mają zapewnić europejskim pacjentom lepszą ochronępdf(837 KB) Wybierz wersję językową tego linka български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) eesti keel (et) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) hrvatski (hr) italiano (it) latviešu valoda (lv) lietuvių kalba (lt) magyar (hu) Malti (mt) Nederlands (nl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) suomi (fi) svenska (sv) .

Popularyzacja i pomoc

Komisja finansuje kilka projektów związanych z lekoopornością  Wybierz wersję językową tego linka български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) eesti keel (et) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) italiano (it) latviešu valoda (lv) lietuvių kalba (lt) magyar (hu) Malti (mt) Nederlands (nl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) suomi (fi) svenska (sv)  za pośrednictwem swojego programu zdrowia i programów badawczych. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz Europejska Agencja Leków w nadzorowaniu realizacji planu działania w zakresie zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i monitorowaniu związanych z nimi zagrożeń.

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach to inicjatywa realizowana przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, która ma na celu stworzenie systemu wsparcia dla krajowych kampanii dotyczących ostrożnego stosowania antybiotyków. Z czasem Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach, który odbywa się co roku 18 listopada, przerodził się w platformę o zasięgu światowym, w której uczestniczą liczne kraje spoza UE oraz zainteresowane podmioty, zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”, realizowanym przez Komisję.

Współpraca międzynarodowa

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest globalnym zagrożeniem, dlatego międzynarodowa współpraca w tej dziedzinie ma podstawowe znaczenie. W 2011 roku opublikowane zostały zaleceniapdftransatlantyckiej grupy zadaniowej ds. oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (powołanej do życia w 2009 roku podczas szwedzkiej prezydencji Wybierz wersję językową tego linka English (en) ) dotyczące przyszłej współpracy UE z USA w tej dziedzinie. W 2014 roku opublikowano pierwsze sprawozdanie dotyczące działalności tej grupy.
Komisja uczestniczy również w inicjatywach w dziedzinie zwalczania lekooporności realizowanych przez organizacje międzynarodowe (Światowa Organizację Zdrowia (WHO), Światową Organizację Zdrowia Zwierząt (OIE), Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)).