Sajd

INSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable FishINSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable FishINSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable FishINSEPARABLE - Eat, Buy and Sell Sustainable Fish

Fittex
Kontenut relatat
Aħbarijiet
The European Commission welcomes the positive vote of the plenary of European Parliament on the multiannual Baltic Plan, a long-term management plan which establishes targets and conservation reference points for cod, sprat and herring stocks.
Today the European Parliament gave support to a legislative proposal that paves the way for effective and consistent implementation of the landing obligation under the new Common Fisheries Policy. With the vote, the Parliament has endorsed the political agreement reached earlier, in negotiations between the Parliament and the Council on the Commission proposal for a so-called Omnibus Regulation.

L-Awrata Rjali

Tradizzjonalment, l-awrata rjali kienet titkabbar b’mod estensiv f’laguni tal-kosta u f’għadajjar salmastri, l-aktar fil-vallikultura tat-Tramuntana tal-Italja u fl-esteros tan-Nofsinhar ta’ Spanja. Iżda, fis-snin Tmenin, saret b’suċċess ir-riproduzzjoni artifiċjali tal-awrata rjali u mbagħad ġew żviluppati sistemi ta’ tkabbir intensiv, l-aktar permezz ta’ gaġeġ fil-baħar. L-awrata rjali, imsejħa hekk minħabba li għandha rasha kulur il-fidda, saret waħda mill-ħut ewlenin imrobbija fl-akkwakultura Ewropea.

L-Awrata Rjali © ScandFish

Isem bil-LatinSparus aurata
Produzzjoni (UE-27) – 84 590 t (2007); 67 % tal-produzzjoni dinjija.
Valur (UE-27) – 363 miljun € (2007).
Pajjiżi produtturi ewlenin fl-UE – il-Greċja, Spanja, l-Italja.
Pajjiżi produtturi ewlenin fid-dinja – il-Greċja, it-Turkija, Spanja.
Skeda informattiva pdf - 969 KB [969 KB] български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) eesti keel (et) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) Gaeilge (ga) italiano (it) latviešu valoda (lv) lietuvių kalba (lt) magyar (hu) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) suomi (fi) svenska (sv)

Riproduzzjoni

Fl-imgħoddi l-ġenituri b’saħħithom kienu jintgħażlu fl-ambjent naturali tagħhom.

Iżda llum, il-bajd tal-awrat spiss jinkiseb minn ħut imrobbi fir-razzett. Għal kull staġun tar-riproduzzjoni, huwa essenzjali li jkun ikkontrollat l-għadd ta’ rġiel u nisa, minħabba li din il-ħuta ermafrodita tibdel is-sess tagħha matul ħajjitha: raġel matul l-ewwel tliet snin, imbagħad mara għall-bqija ta’ ħajjitha. Il-ħut adult jitħejjew għar-riproduzzjoni permezz tal-fotomanipulazzjoni (il-kontroll tat-tul tad-dawl tal-jum). Ir-raġel jiffertilizza l-bajd tal-mara li jżomm f’wiċċ l-ilma. Imbagħad jinġabru u jiġu ttrasportati f’għadajjar ta’ inkubazzjoni, fejn ifaqqsu 48 siegħa wara.

Iżda llum, il-bajd tal-awrat spiss jinkiseb minn ħut imrobbi fir-razzett. Għal kull staġun tar-riproduzzjoni, huwa essenzjali li jkun ikkontrollat l-għadd ta’ rġiel u nisa, minħabba li din il-ħuta ermafrodita tibdel is-sess tagħha matul ħajjitha: raġel matul l-ewwel tliet snin, imbagħad mara għall-bqija ta’ ħajjitha. Il-ħut adult jitħejjew għar-riproduzzjoni permezz tal-fotomanipulazzjoni (il-kontroll tat-tul tad-dawl tal-jum). Ir-raġel jiffertilizza l-bajd tal-mara li jżomm f’wiċċ l-ilma. Imbagħad jinġabru u jiġu ttrasportati f’għadajjar ta’ inkubazzjoni, fejn ifaqqsu 48 siegħa wara.

Trobbija

It-trobbija tal-ispnott u tal-awrat hija simili u ssir fl-istess mafqsiet, ġeneralment indipendenti.

Il-larva li tkun għadha kemm faqqset hija mikroskopika u nofs id-daqs tagħha jkun magħmul mill-isfar tal-bajda li l-ħuta tiekol. Dan l-isfar ikun fih sensiela ta’ riżervi nutrittivi: proteini, aċidi amino, glikoġeni, u fosfolipidi. Sitt ijiem wara li tfaqqas, il-larva, li tkun assorbiet l-isfar tal-bajda, tkun tista’ tibda tiekol waħedha: għalhekk titrabba bl-istess mod tal-frieħ tal-ispnott, tingħata alki mikroskopiċi u żooplankton (rotiferi), imbagħad artemja u, fl-aħħar, ikel inert mimli proteini (ara l-folja “ L-ispnott Ewropew”).

Il-larva li tkun għadha kemm faqqset hija mikroskopika u nofs id-daqs tagħha jkun magħmul mill-isfar tal-bajda li l-ħuta tiekol. Dan l-isfar ikun fih sensiela ta’ riżervi nutrittivi: proteini, aċidi amino, glikoġeni, u fosfolipidi. Sitt ijiem wara li tfaqqas, il-larva, li tkun assorbiet l-isfar tal-bajda, tkun tista’ tibda tiekol waħedha: għalhekk titrabba bl-istess mod tal-frieħ tal-ispnott, tingħata alki mikroskopiċi u żooplankton (rotiferi), imbagħad artemja u, fl-aħħar, ikel inert mimli proteini (ara l-folja “ L-ispnott Ewropew”).

Simna

F’sistema estensiva, l-awrat irjali jitrabba ġeneralment mal-mulett, mal-ispnott u mas-sallura u jieklu b’mod naturali.

Fis-sistemi semi-estensivi, iż-żona ta’ tkabbir hija ffertilizzata sabiex tiżdied id-disponibbiltà ta’ ikel naturali, b’suppliment ta’ ikel industrijali. F’sistemi intensivi, l-awrat irjali jingħata gerbub industrijali f’għadajjar fuq l-art jew, għall-parti l-kbira tal-produzzjoni tiegħu, fil-Mediterran u fil-gżejjer Kanarji, f’gaġeġ fil-baħar. Bħala medja, l-awrat irjali jilħaq id-daqs kummerċjali tiegħu wara sena u nofs. L-awrat jinqatel permezz ta’ xokk termali: jitpoġġa f’tankijiet mimlija b’ilma ffriżat biex titqassar it-tbatija tiegħu.

Fis-sistemi semi-estensivi, iż-żona ta’ tkabbir hija ffertilizzata sabiex tiżdied id-disponibbiltà ta’ ikel naturali, b’suppliment ta’ ikel industrijali. F’sistemi intensivi, l-awrat irjali jingħata gerbub industrijali f’għadajjar fuq l-art jew, għall-parti l-kbira tal-produzzjoni tiegħu, fil-Mediterran u fil-gżejjer Kanarji, f’gaġeġ fil-baħar. Bħala medja, l-awrat irjali jilħaq id-daqs kummerċjali tiegħu wara sena u nofs. L-awrat jinqatel permezz ta’ xokk termali: jitpoġġa f’tankijiet mimlija b’ilma ffriżat biex titqassar it-tbatija tiegħu.

Konsum

Minħabba li tista’ tinbiegħ f’daqsijiet differenti, l-awrata rjali, li tittiekel f’“porzjonijiet”, spiss tiżen bejn 400 u 600 g u tinbiegħ sħiħa jew imnaddfa u friska.

Is-swieq ewlenin huma l-Italja u Spanja, iżda qiegħda ssir aktar u aktar popolari fl-Ewropa ta’ Fuq. Minħabba li s-swieq eżistenti qegħdin juru sinjali ta’ saturazzjoni, qegħdin jiġu mistħarrġa prodotti ġodda pproċessati, bħall-ħut il-kbir ta’ aktar minn kilo (għar-ristoranti), kif ukoll il-flieli u l-prodotti ffriżati.

Is-swieq ewlenin huma l-Italja u Spanja, iżda qiegħda ssir aktar u aktar popolari fl-Ewropa ta’ Fuq. Minħabba li s-swieq eżistenti qegħdin juru sinjali ta’ saturazzjoni, qegħdin jiġu mistħarrġa prodotti ġodda pproċessati, bħall-ħut il-kbir ta’ aktar minn kilo (għar-ristoranti), kif ukoll il-flieli u l-prodotti ffriżati.